IV SA/Wa 315/12

WyrokWSA w Warszawie2012-04-05

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Agnieszka Wójcik, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi może odmówić zgody na przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze, pomimo pozytywnej opinii Marszałka Województwa i Izby Rolniczej, jeśli gmina posiada już znaczną rezerwę gruntów, na które uzyskano zgodę na zmianę przeznaczenia, a nie zostały one jeszcze w pełni zainwestowane?
Ratio decidendi
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi ma prawo odmówić zgody na przeznaczenie gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze, nawet jeśli opinie innych organów są pozytywne, jeśli uzna, że ochrona gruntów rolnych jest ważniejsza. Decyzja ta jest uznaniowa i powinna uwzględniać przede wszystkim cele ochrony gruntów rolnych, w tym przeznaczanie na cele nierolnicze najpierw gruntów o niższej przydatności produkcyjnej lub nieużytków, a także analizować, czy gmina nie posiada już wystarczających rezerw gruntów, na które uzyskano zgodę na zmianę przeznaczenia, a które nie zostały jeszcze zainwestowane.
Stan faktyczny
Gmina W. wnioskowała o zgodę na przeznaczenie 636,45 ha gruntów rolnych klas II-III na cele nierolnicze (zabudowa mieszkaniowo-usługowa) w ramach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Marszałek Województwa pozytywnie zaopiniował wniosek. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił zgody, argumentując, że gmina posiada już znaczną rezerwę gruntów, na które uzyskano zgodę na zmianę przeznaczenia, a które nie zostały zainwestowane, oraz że gmina dysponuje gruntami niższych klas bonitacyjnych, które powinny być przeznaczone na cele nierolnicze w pierwszej kolejności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister utrzymał swoją decyzję w mocy. Gmina wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących planowania przestrzennego, samodzielności gminy, prawidłowości postępowania dowodowego i uzasadnienia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Miasta i Gminy W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze - oddala skargę - Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., po rozpatrzeniu wniosku Burmistrza Miasta i Gminy W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] o odmowie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia 636,45 ha gruntów rolnych klas II-III na cele nierolnicze, położonych w granicach obrębów B., C., D., G., G., G., J., J., K. M., M., P., R. oraz W., w granicach działek ewidencyjnych wyszczególnionych w części tabelarycznej wniosku, w granicach oznaczonych na załącznikach graficznych, stanowiących integralną część wniosku z dnia 25 maja 2009 roku. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podano, iż Burmistrz Miasta i Gminy W. wnioskiem z dnia 13 stycznia 2009 r. wystąpił o wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze wyżej opisanych gruntów rolnych, przewidzianych w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na cele zabudowy mieszkaniowo - usługowej. Marszałek Województwa [...] pozytywnie zaopiniował przeznaczenie wnioskowanych gruntów rolnych na cele nierolnicze. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nie wyraził zgody na przeznaczenie wnioskowanych gruntów na cele nierolnicze. Organ stwierdził, że nie podziela opinii Marszałka, gdyż jego zdaniem ochrona gruntów rolnych zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych polega na ograniczaniu ich przeznaczenia na cele nierolnicze i zgoda na zmianę ich przeznaczenia powinna być udzielana w sytuacjach wyjątkowych. W latach 2004- 2008 została udzielona zgoda na zmianę przeznaczenia 489,45 ha gruntów rolnych klas I-III w ramach opracowania kolejnych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, z analizy załączników graficznych wynika, że grunty te tylko w niewielkim stopniu zostały zainwestowane. Zatem przeznaczenie wnioskowanych gruntów o tak dużej powierzchni byłoby działaniem nieracjonalnym z punktu widzenia ochrony gruntów rolnych. Organ rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez wnioskodawcę, stwierdził, iż zaskarżona decyzja pierwszoinstancyja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Słusznie stwierdzono, że jeżeli nie następuje wykorzystanie na cele inwestycyjne gruntów, który uzyskały taką zgodę, to powierzchnie gruntów posiadających zgodę na zainwestowanie znacznie przekraczają potrzeby rozwoju gminy. Organ stwierdził, iż podniesionego we wniosku argumentu dotyczącego zgodności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy W., iż w przypadku gdyby ustalenia tego studium były wiążące dla organu właściwego w sprawach ochrony gruntów rolnych, wniosek do Ministra byłby bezzasadny, gdyż organ nie miały możliwości zajęcia racjonalnego stanowiska, a jego decyzja stanowiłaby jedynie formalność. Zgodnie z obowiązującymi przepisami taka sytuacja nie może mieć miejsca, bowiem niezbędne jest uzgodnienie projektu miejscowego planu z organami właściwymi z zakresu ochrony gruntów rolnych i leśnych. W rozpatrywanej sprawie, w granicach opracowania planu znajdują się grunty klas II-III o powierzchni powyżej 0,5 ha, zatem zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych wymagana jest zgoda Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na zmianę ich przeznaczenia. Organ rozpoznający wniosek o zmianę przeznaczenia gruntów rolnych nie jest związany ustaleniami studium ( tak - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 15 września 2009 r., IV SA/Wa 812/09). Zdaniem Ministra, organ gminy z tego rodzaju wnioskiem powinien wystąpić na etapie opracowywania studium. Natomiast późniejsze powoływanie się na wiążące ustalenia studium nie mogą stanowić argumentu przemawiającego za koniecznością pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Minister podniósł, iż podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy argumenty z zakresu potrzeb rozwojowych gminy, społeczności lokalnej oraz planowania przestrzennego nie dotyczą zasad ochrony gruntów rolnych. Wnioski rozpatrywane są tylko punktu wiedzenia zasadności ochrony gruntów rolnych najwyższej wartości produkcyjnej oraz zwartości przestrzeni rolniczej przed zainwestowaniem. To znajduje potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2004 r. , II SA 1139/03, lex nr 158883. W odniesieniu do kolejnego argumentu Burmistrza, iż na terenie gminy przeważają grunty wysokich klas bonitacyjnych, organ naczelny podniósł, iż według publikacji Instytutu Uprawy Nawożenia i Gleboznawstwa w P. gmina W. dysponuje gruntami słabszych klas IV-VI o powierzchni stanowiącej 43 % całej powierzchni gruntów rolnych gminy, co zgodnie z art 6 ust. 1 ustawy grunty te w pierwszej kolejności są predysponowane do przeznaczenia na cele nierolnicze. Kolejny argument Burmistrza, iż brak zgodny spowoduje degradację tych gruntów albo ich wykorzystywane jako tereny zielone, nie znalazł aprobaty u Ministra, który stwierdził, iż w razie wystąpienia z winy właściciela innych form degradacji gruntów niż erozji i ruchów masowych, obowiązkiem Burmistrza zgodnie z art. 15 ust. 5 ustawy jest wydanie decyzji nakazującej właścicielowi gruntów wykonanie w określonym terminie odpowiednich zabiegów. Wynika z tego, że na właścicielu gruntów spoczywa obowiązek zachowania gruntów w dobrej kulturze rolnej, zaś na Burmistrzu obowiązek ochrony gruntów rolnych. Natomiast podniesiony przez Burmistrza argument, iż brak zgody spowoduje wykorzystywanie gruntów jako tereny zielone, należy zdaniem Ministra rozumieć, iż grunty te będą odłogowane, a więc czasowo wyłączone z uprawy, to zaś przynosi ważne korzyści środowiskowe. Duże rozdrobnienie gospodarstw rolnych, na co powołuje się Burmistrz we wniosku, nie może przemawiać za zmianą przeznaczenia na cele nierolnicze, z tego powodu, że województwo małopolskie i podlaskie charakteryzują się niewielką średnią powierzchnią gospodarstwa rolnego. Organ naczelny podniósł, iż zmiany jego stanowiska nie mógł spowodować argument Burmistrza, że jego wniosek został pozytywnie zaopiniowany przez Marszałka Województwa [...] oraz [...] Izbę Rolniczą, bowiem opinie te nie są dla niego wiążące przy podejmowaniu decyzji, są jedynie elementami materiału dowodowego sprawy. Obydwa organy nie odniosły się do kwestii celowości ochrony gruntów rolnych, gdyż Marszałek w swojej opinii podniósł zagadnienia z zakresu urbanistyki, zaspokojenia potrzeb społeczności lokalnej oraz aktywizacji zawodowej, zaś Izba Rolnicza odstąpiła od uzasadnienia wobec uwzględnienia w całości żądania Burmistrza. Minister wskazał, iż ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych zawiera przesłanki jakimi powinien kierować się organ przy zmianie przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze. Powołana ustawa w art. 6 ust.1 stanowi, iż na cele nierolnicze i nieleśne powinny być przeznaczone przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. W myśl zaś art. 3 ust.1 pkt 1 ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu ich przeznaczenia na cele nierolnicze. Obowiązkiem organów właściwych z zakresu ochrony gruntów rolnych jest więc ich ochrona, a to oznacza konieczność przeciwdziałania czynnościom zmierzającym do zmiany takiego ich przeznaczenia. Organ stwierdził, iż analizując przedmiotowy wniosek w kontekście kryterium z art. 6 ust.1 ustawy co do możliwości wykorzystania na cele nierolnicze gruntów o niższej przydatności rolniczej, gmina dysponuje gruntami klasy IV-VI, które stanowią 43 % wszystkich gruntów rolnych gminy W., a zatem te grunty w pierwszej kolejności powinny być przewidziane na cele nierolnicze. Natomiast w kontekście przesłanki z art. 3 ust.2 pkt 1 ustawy Minister wskazał, iż gmina W. w latach 2000 - 2008 uzyskała zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III łącznie o pow. 489,45 ha, a przez Marszałka Województwa [...] zgodę na zmianę przeznaczenia 96,9085 ha gruntów rolnych klas IV w ramach rezerwy inwestycyjnej. Gmina W., jak wynika z załączników graficznych, posiada duże rezerwy terenów, które już wcześniej uzyskały zgodę na cele nierolnicze nie zostały zainwestowane. Minister stwierdził, iż w jego ocenie, rezerwa ta oraz bardzo duży zasób gminy w grunty rolne klas IV-VI obecnie oraz w latach najbliższych pozwoli na zaspokojenie potrzeb mieszkańców gminy w zakresie realizacji celów, o których mowa we wniosku Burmistrza. Organ podkreślił, iż nie jest bez znaczenia to, iż od dnia 1 stycznia 2009 roku nie jest wymagana zgoda Marszałka Województwa na zmianę przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych klas IV. W świetle przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ochrona gruntów rolnych jest obowiązkiem ustawowym, lecz również obowiązkiem wobec społeczeństwa. Od tego obowiązku można odstąpić jedynie z sytuacji, gdy nie ma żadnej innej możliwości, co powinno być szczegółowo i przekonywującą wykazane. Tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 kwietnia 1982 r., I SA 255/82. Grunty rolne najwyższych klas bonitacyjnych podlegają szczególnej ustawowej ochronie, gdyż stanowią 24,6 % w skali kraju wszystkich gruntów, co daje na 1 mieszkańca 0,12 ha. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych została przyjęta w celu ochrony gruntów rolnych o najwyższej jakości, głównie klas I-III, z tego względu, że gleby zaliczane są do nieodnawialnych zasobów przyrody, wymagają zatem objęcia szczególną ochroną oraz troską o zachowanie ich w dobrym nienaruszonym stanie. W konstatacji Minister stwierdził, iż tylko w wyjątkowych przypadkach, mogą być przeznaczone do zainwestowania grunty najlepszej jakości, zaś taka wyjątkowa sytuacja w niniejszej sprawie nie zachodzi. Burmistrz Miasta i Gminy W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2009 r., podnosząc zarzut naruszenia: 1. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez niedopuszczalną ingerencję w zakresie samodzielności gminy w kreowaniu i uchwalaniu przepisów zagospodarowania przestrzennego; 2. art. 24 § 1 pkt 5 kpa poprzez brak wyłączenia pracownika organu od udziału w sprawie. W której brał udział w rozpatrywaniu w niższej instancji; 3. art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niewłaściwe zebranie materiału dowodowego w sprawie oraz brak jego wyczerpującej weryfikacji co miało istotny wpływ na treść wydanej decyzji; 4. art. 15 kpa poprzez brak dwukrotnego całościowego rozpatrzenia sprawy; 5. art. 107 § 3 kpa poprzez brak wyczerpującego uzasadnienia faktycznego decyzji; 6. art. 128 w zw. z art. 127 § 3 kpa poprzez nałożenie na skarżącą obowiązku wskazania wadliwości decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2009 r.; 7. art. 64 § 3 kpa w zw. z art. 166 ust. 1 Konstytucji RP poprzez naruszenie prawa własności Gminy W.. W obszernym uzasadnieniu skargi podniesiono, iż gmina zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ma pełne prawo do wyznaczania rodzaju zagospodarowania i przeznaczenia nieruchomości leżących w jej granicach. Wszelkie ograniczenia władztwa planistycznego jako reguły powinno być interpretowane zawężająco jako wyjątki. Swoboda planowania wiąże się z zasadą ładu przestrzennego z art. 2 ust. 1 tej ustawy. Działania Ministra uniemożliwiają realizację tej zasady. Minister nie uwzględnił w trakcie prowadzonych postępowań zasad planowania przestrzennego takich jak zasada współistnienia różnych stref życia społecznego i zasady racjonalności, co spowodowało niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego. Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż istnieje szereg znamion wskazujących, że przedmiotowa sprawa była prowadzona przez tego samego pracownika Ministra, co jest sprzeczne z art. 24 § 1 pkt 5 kpa. W ocenie autora skargi organ naczelny nie odniósł się do dokumentów planistycznych: studium ukierunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy oraz zapisów wojewódzkiego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które to dokumenty dają szereg argumentów uzasadniających przekwalifikowanie gruntów rolnych na cele nierolnicze, więc nie rozpoznał całości sprawy, tym samym dopuścił się poważnego naruszenia prawa. Minister odmawiając zgody na przekwalifikowanie gruntów rolnych klasy II i III nie wziął pod uwagę, że w ostatnich latach nastąpił szybki rozwój gospodarczy gminy W. przy jednoczesnym zanikaniu gospodarstw rolnych. Nie odniósł się również do położenia gruntów rolnych II i III klas bonitacyjnych. Zgodnie z załącznikami graficznymi przedmiotowe nieruchomości nie stanowią zwartego kompleksu, lecz w większości są pojedynczymi działkami o niewielkiej powierzchni położonymi w bezpośrednim sąsiedztwie gruntów klas IV-VI oraz terenami zabudowanymi. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogu z art. 107 § 3 kpa, gdyż organ wydając decyzję o charakterze uznaniowym obowiązany jest zebrania wszelkich danych koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy i do wnikliwej analizy oraz sporządzenia decyzji z wyczerpującym uzasadnieniem faktycznym. W uzasadnieniu tej decyzji organ nie wyjaśnił przyczyn wydania decyzji odmownej, gdyż powołanie się na argumentem iż zmiana przeznaczania gruntu dotyczy najwyższych klas bonitacyjnych i z tego powodu jest to nieracjonalne, w żaden sposób nie konkretyzuje powodów odmowy. Miasto i gmina W. położona jest na terenach w przeważającej części należących do wysokich klas bonitacyjnych, czy w związku z tym w ogóle wyłącza to możliwość rozwoju. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi - w odpowiedzi na skargę - wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi, uznał jej za bezzasadne i podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi i poprzedzająca ją decyzja tego organu z dnia [...] maja 2009 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ( Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm., dalej zwana ustawą) przeznaczenie gruntów rolnych na cele nierolnicze, jeśli dotyczy gruntów rolnych stanowiących użytki rolne klas I-III, a ich zwarty obszar projektowany do takiego przeznaczenia przekracza 0,5 ha, wymaga uzyskania zgody Ministra Rolnictwa i Rozwoju i dokonuje się w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Decyzja wydana na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy jest decyzją uznaniową. Powołana powyżej ustawa nie zawiera ścisłych kryteriów, jakimi organ administracji ma się kierować przy wyrażaniu lub odmowie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów. Wobec braku takich kryteriów, organ podejmuje decyzje kierując się celami ochrony gruntów wynikającymi z przepisów ustawy. Obowiązkiem organu jest więc, dokonać oceny, czy uzasadniona jest zmiana przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych klas I-III wskazanych we wniosku organu gminy zarówno z punktu widzenia treści art. 3 ust.1 pkt 1, w myśl którego ochrona gruntów rolnych polega m.in. na ograniczaniu przeznacza ich na cele nierolnicze, jak również treści art. 6 ust.1 stanowiącego, że na cele nierolnicze można przeznaczyć przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów, jako nieużytki, a w razie ich braku inne grunty o niższej jakości produkcyjnej. W orzecznictwie podkreśla się, że ww. przepisy wyrażają jedynie wskazówki, którymi winien kierować się organ administracji przy wydawaniu zgody na zmianę przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze oraz, że nie zmykają one możliwości przeznaczenia na cele nierolnicze gruntów rolnych klas I-III ( por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., II OSK 2031/10, dostępny w cbois.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe do rozpatrywanej sprawy, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z ww. przepisami ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, a także nie narusza powołanych w skardze przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7,art. 77 § 1, art. 15, art. 128 w zw. z art. 127 § 3 kpa, w tym też nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego. W niniejszej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmowę wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia wnioskowanych gruntów rolnych klas II-III o łącznej pow. 636,45 ha w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji uzasadnił koniecznością ochrony tych gruntów rolnych z tego względu, że Gmina W. w latach 2004 - 2008 otrzymała zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów klas I-III o łącznej powierzchni 489,45 ha i jak podkreślił organ z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że duża ich część nie została dotychczas wykorzystana na cele inwestycyjne wskazane w poprzednich wnioskach złożonych w ramach kolejno opracowywanych planów zagospodarowania przestrzennego. Organ wskazał, że Gmina W. posiada grunty słabszych klas bonitacyjnych IV-V, stanowiące 43 % całkowitej powierzchni jej gruntów rolnych i w pierwszej kolejności te grunty powinny być przewidywane do przeznaczenia na cele nierolnicze. To stanowisko organu znajduje oparcie w ustawie o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w szczególności w jej art. 6 ust. 1. Burmistrz wnioskując o zmianę przeznaczenia klas II-III nie wskazał, iż z jakich przyczyn na cele inwestycyjne w planie miejscowym nie mogły być przewidziane nieużytki lub grunty rolne niższych klas bonitacyjnych niż II i III, dla których zgodnie z ustawą nie jest wymagana zgoda, jak również nie wskazał, iż w danym konkretnym przypadku zachodzi tego sytuacja wyjątkowa, że zachodziła konieczność zmiany przeznaczenia gruntów rolnych klasy II lub III na cele nierolnicze. Samo wskazanie we wniosku, iż grunty rolne przewidziane odrolnienia mają być wykorzystane na cele inwestycyjne nie może w kontekście powołanych powyżej przepisów ustawy przesądzać o obowiązku wyrażenia na to zgody przez organ. Słusznie wskazał organ naczelny, iż zgodnie z ustawą o ochronie gruntów rolnych i leśnych do zadań organów gminy również należy ochrona gruntów rolnych, dlatego też do zmiany przeznaczenia gruntów rolnych klas I-III na cele nierolnicze powinny one podchodzić ze szczególną rozwagą. Zgodzić się należy z Ministrem, że argumenty Burmistrza Miasta i Gminy W., iż brak zgody spowoduje degradację gruntów oraz wykorzystanie ich jako tereny zielone, nie uzasadniają wyrażenia zgody na zmianę ich przeznaczenia. Także argument o dużym rozdrobnieniu gospodarstw rolnych nie przemawia za taką zgodą. Za gołosłowny należało uznać zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 5 kpa, albowiem pełnomocnik strony skarżącej zarówno w skardze, jak również na rozprawie, nie podał nazwiska i imienia pracownika organu naczelnego, który miałby podlegać wyłączeniu od rozpoznawania sprawy w drugiej instancji. Sąd zaś na podstawie przedłożonych akt sprawy takiego naruszenia się nie dopatrzył. Nietrafny jest zarzut skargi naruszenia art. 15, art. 128 w związku z art. 127 § 3 kpa, bowiem Minister w postępowaniu drugoinstacyjnym rozpoznał sprawę zgodnie z zasadą drugoinstancyjności, w ramach tego postępowania skorzystał z art. 136 kpa, zwracając się do wnioskodawcy o przedłożenie konkretnych informacji (danych), które jego zdaniem były niezbędne do podjęcia stosownego rozstrzygnięcia. Za nieuprawniony należało uznać zarzut naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i art. 64 § 3 kpa w związku z art. 166 ust. 1 Konstytucji RP. Decyzja wydana na postawie art. 7 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, wprawdzie stanowi podstawę do dokonania zmian w przepisach prawa miejscowego, jednakże organ wyrażający zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze nie uzgadnia projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz prowadzi własne postępowanie administracyjne mające na celu rozstrzygnięcie zagadnienia co do konieczności przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze. Postępowanie to toczy się w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz nie w ramach tworzenia prawa miejscowego. Wynika to z treści art. 7 ust. 3 ustawy, w myśl którego wyrażenie zgody następuje na wniosek wójta ( burmistrza, prezydenta miasta) i wymaga współdziałania poprzez wyrażenie opinii innych organów. Z treści tego przepisu wynika, że postępowanie w sprawie wyrażenia zgody na zmianę przeznaczenia gruntów jest postępowaniem wnioskowym, a to oznacza, iż rozstrzygnięcie organu w tym przedmiocie zależy również od przedstawionej w nim przez wnioskodawcę argumentacji wskazującej, iż w danym konkretnym przypadku wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia gruntów jest uzasadnione celem społecznym lub ważnym interesem indywidualnym, mimo że nie pozostaje to wprost w zgodzie z celami ochrony gruntów rolnych, o których wspomniano powyżej, bądź też nie ma na danym obszarze gruntów rolnych o innych klasach niż I-III, a są one niezbędne do realizacji przyjętych w planie miejscowym zamierzeń inwestycyjnych niezbędnych z punktu widzenia interesu społecznego. Zauważyć należy, iż sam fakt prowadzenia przez Gminę W. intensywnych działań inwestycyjnych, nie może przemawiać każdorazowo za zasadnością zmiany przeznaczenia gruntu rolnego na cele nierolnicze. Kluczową kwestią będącą podstawą dla przyjęcia zasadności rozstrzygnięcia Ministra jest fakt, że Gmina W. uzyskała dotychczas zgodę na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze o pow. 485,95 ha jednakże nie zostały jeszcze w całości wykorzystane. W tej sytuacji wyrażenie zgody na zmianę przeznaczenia kolejnych gruntów rolnych klas II i III na cele nierolnicze nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, ale także nie jest zasadne z racjonalnego punktu widzenia, w szczególności, na terenie tej Gminy znajdują się grunty niższych klas ( np. IV), które w pierwszej kolejności powinny znaleźć się w zainteresowaniu Gminy W. do ewentualnego ich odrolnienia. Wbrew skardze uzyskanie pozytywnych opinii Marszałka Województwa [...] oraz [...] Izby Rolniczej nie mają charakteru wiążącego dla organu wydającego decyzję na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy. Jak trafnie wskazał organ naczelny, opinie te jakkolwiek istotne, stanowią część materiału dowodowego i jako takie podlegają jego ocenie, jak pozostały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie. Oceny takiej dokonał Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w niniejszej sprawie, jednakże analiza całokształtu zgromadzonych akt sprawy, pozwoliła na uznanie, iż brak jest przesłanek umożliwiających wyrażenie zgody na przeznaczenie na cele nierolnicze wnioskowanych gruntów rolnych, przewidzianych na cele nierolnicze, zgodnie z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło