IV SA/Wa 3151/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu 14 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu E. P. od postanowienia referendarza sądowego z 6 czerwca 2018 r. dotyczącego odmowy przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r., znak [...] w przedmiocie zwrotu podania postanawia - utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego – E. P. wniósł skargę na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Zarządzeniem z dnia 30 listopada 2017 r. został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł. Wnioskiem z 22 grudnia 2017 r. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF podał, że prowadzi gospodarstwo domowe z synem. Jest współwłaścicielem domu o pow. 129 m2. Skarżący otrzymuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1900 zł miesięcznie. Jako zobowiązania i wydatki stałe wskazał koszty poniesione na mieszkanie, opał, koszty remontowe, koszty leczenia i rehabilitacji. Postanowieniem z 6 czerwca 2018 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie, argumentując, iż nie wykazał on, że spełnia przesłanki uprawniające do udzielenia mu prawa pomocy. Skarżący nie przedstawił w sposób pełny swojej sytuacji majątkowej, a jego oświadczenia zawarte na urzędowym formularzu PPF i nadesłane w uzupełnieniu wniosku (pismo z 27 kwietnia 2018 r.) są niepełne, nie wykazał bowiem okoliczności które mogłyby prowadzić do wniosku, że kwota do uiszczenia której został wezwany, stanowi dla niego barierę uniemożliwiającą skorzystanie z drogi sądowej. Skarżący złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), od postanowień dotyczących prawa pomocy przysługuje środek zaskarżenia w postaci sprzeciwu. Rozpoznając taki sprzeciw sąd wydaje postanowienie, w którym kwestionowane orzeczenie zmienia albo utrzymuje w mocy, o czym orzeka na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustawodawca użył w tym przepisie określenia "gdy wykaże", co oznacza, że wnioskodawca ma obowiązek udowodnić i przekonać Sąd, że znajduje się w sytuacji określonej w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. (por. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym – komentarz" ; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek; wydanie II – Kantor Wydawniczy ZAKAMYCZE 2006; str. 554). Instytucja prawa pomocy jest przeznaczona dla osób znajdujących się w stanie ubóstwa, dla których poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych jest niemożliwe, bowiem wiązałoby się z niemożnością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych ich rodzin. W związku z tym, iż w przypadku przyznania prawa pomocy koszty udzielonej pomocy pokrywane są z budżetu państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach szczególnie uzasadnionych, ograniczonych do sytuacji, gdy strona skarżąca nie ma jakichkolwiek możliwości pokrycia tych kosztów z posiadanych dochodów lub z dochodów możliwych do osiągnięcia. Wnioski o przyznanie prawa pomocy nie mogą być automatycznie uwzględniane wyłącznie na podstawie subiektywnego przekonania skarżącego, że nie jest on w stanie ponieść kosztów postępowania. Po dokonaniu oceny wydanego przez referendarza sądowego postanowienia z 6 czerwca 2018 r. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do jego zmiany. Z przedstawionych danych wynika, że skarżący otrzymuje stały, miesięczny dochód w kwocie ok. 1900 zł i jest w stanie gospodarować tymi środkami w sposób pozostawiający kwoty wystarczające na pokrycie wpisu sądowego, który w niniejszej sprawie wynosi 100 złotych. Kwota ta na obecnym etapie postępowania, nie przekracza możliwości płatniczych skarżącego, pomimo subiektywnej opinii w tej kwestii. Pomimo wezwań skarżący nie wykazał sytuacji majątkowej syna, z którym prowadzi gospodarstwo domowe. Sąd zaznacza, że inicjując postępowanie przed sądem należy liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów jego trwania. Pamiętać należy, że koszty związane z udziałem w postępowaniu sądowym nie mogą być traktowane jako wydatki drugorzędne, z uwagi na to, że są to koszty publicznoprawne. Należy także podkreślić, że dla spełnienia przesłanek uzasadniających ustanowienie w ramach prawa pomocy pełnomocnika bez znaczenia pozostaje także stopień skomplikowania sprawy, czy też nieznajomość przez stronę przepisów prawa. Ponownie należy zaznaczyć, że przesłanką przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym jest niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postepowania, co w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu nie ma miejsca. W zaistniałym stanie faktycznym, orzeczenie referendarza należy uznać za prawidłowe. W świetle wszystkich powyższych okoliczności, Sąd podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.