IV SA/Wa 3154/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-16

Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Sękowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, gdy rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w postaci postępowania cywilnego o zasiedzenie nieruchomości?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na usunięcie drzew, jeżeli rozstrzygnięcie tej sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jakim jest postępowanie cywilne o zasiedzenie nieruchomości. Wynik postępowania o zasiedzenie może wpłynąć na ustalenie, czy decyzja zezwalająca na wycinkę drzew została wydana za zgodą właściciela gruntu, co jest przesłanką do stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
H.M. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy C. zezwalającej A. i J.P. na usunięcie drzew, twierdząc, że drzewa rosną na gruncie, o którego zasiedzenie wystąpiła. Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) zawiesiło postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania cywilnego o zasiedzenie. SKO utrzymało w mocy postanowienie o zawieszeniu, uznając postępowanie o zasiedzenie za zagadnienie wstępne. H.M. zaskarżyła postanowienie SKO do WSA, zarzucając m.in. bezprawność decyzji zezwalającej na wycinkę i błędne uznanie postępowania o zasiedzenie za zagadnienie wstępne.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę H.M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2016 r. sprawy ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] lipca 2015 r., znak [...], dalej zwanym "zaskarżonym postanowieniem", na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej "K.p.a.", po rozpatrzeniu zażalenia H.M. na postanowienie SKO w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie z wniosku H.M. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy C. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. zezwalającej A. i J.P. na usunięcie 55 sztuk drzew oraz krzewów z powierzchni 130 m2 rosnących na terenie działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości A. - do czasu prawomocnego zakończenia postępowania cywilnego z wniosku H.M. o zasiedzenie nieruchomości – pasa gruntu pomiędzy nieruchomościami przy ulicy [...] i [...] w A. tj. terenu na którym rosną drzewa objęte kwestionowaną decyzją, utrzymał je w mocy. Stan sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją Wójta Gminy C. nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. zezwolono A. i J.P. na usunięcie 55 sztuk drzew oraz krzewów z powierzchni 130 m. kw rosnących na terenie działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości A. H.M, dalej zwana "skarżącą" wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wywodząc, że decyzja dotyczy drzew będących w jej posiadaniu tj. rosnących na terenie co do którego złożyła wniosek o zasiedzenie. Postanowieniem z [...] września 2014 r. SKO zawiesiło postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem powszechnym o zasiedzenie. Organ potwierdził, że przed Sądem Rejonowym w N. toczy się pod sygn. akt [...] takie postępowanie. W sprawie tej wydane zostało postanowienie z [...] lipca 2014 r. udzielające H.M. zabezpieczenia m.in. poprzez zakazanie A. i J.P., na czas jego trwania, usuwania jakichkolwiek części składowych gruntu w tym drzew rosnących w obrębie pasa gruntu pomiędzy nieruchomościami przy ulicy [...] i [...]. Rozpoznając zażalenie, SKO nie znalazło podstaw do jego uwzględnienia. Powołując art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. organ stwierdził, że prowadzone przed sądem powszechnym postępowanie jest zagadnieniem wstępnym, co uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego. W przypadku uwzględnienia powództwa właścicielką spornego gruntu zostałaby H.M., ze skutkiem ex tunc od dnia wskazanego w orzeczeniu sądu. W przypadku wskazania przez sąd daty wcześniejszej niż data wydania decyzji należałoby uznać, że decyzja zezwalająca na wycięcie drzew i krzewów została wydana bez zgody właściciela gruntu, wymaganej stosownie do dyspozycji art. 83 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody /D.U. 2013, poz. 627/. Skutkowałoby to koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie w jakim dotyczyła on drzew rosnących na działce co do której stwierdzono by zasiedzenie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wywiodła H.M. zaskarżając postanowienie w całości i wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi stwierdziła, że decyzja o zezwoleniu na wycięcie drzew została wydana bezprawnie, bez jej udziału, na wniosek osób nieuprawnionych, którzy nie są właścicielami drzew ani ich nie użytkujących, brak oceny materiału dowodowego, stronniczość SKO, nie uwzględnienie że drzewa rosną na gruncie przez nią użytkowanym. Jej zdaniem organ powinien uwzględnić stan faktyczny z daty wydania decyzji o zezwoleniu na wycinkę drzew a ten uzewnętrznia istniejący pomiędzy działkami skarżącej a Państwa P. płot, który kreuje stan prawny nieruchomości a SKO nie ma dowodów na to, że było inaczej. Rozpoznanie wniosku o zasiedzenie nie jest zagadnieniem wstępnym ponieważ dla oceny przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji istotny jest stan z daty jej wydania a nie stan przyszły. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Ocenie podlega konkretna sprawa, rozpoznawana wcześniej przez organ administracji publicznej, pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa i trafności rozstrzygnięcia. Kompetencje sądu administracyjnego nakładają na niego obowiązek oceny przebiegu postępowania administracyjnego i to zarówno czynności podejmowanych w toku tego postępowania jak i treści i podstaw wydanej decyzji administracyjnej. Działanie sądu ma bowiem na celu ewentualne wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy postanowienia, które w jakikolwiek sposób naruszałyby obowiązujące prawo. (por. wyrok NSA Warszawa z 20 stycznia 2010 r. I GSK 982/08 LEX nr 594803). Skarżąca w skardze zarzuciła organowi wydanie postanowienia z naruszeniem art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. z którego wynika, że organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie gdy rozstrzygnięcie organu zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. Ogólnie rzecz ujmując zagadnieniem wstępnym jest okoliczność warunkująca rozpoznanie sprawy. Zagadnieniem wstępnym mogą być wyłącznie kwestie prawne, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencjach organu, który ma wydać decyzję. (por. wyrok N.S.A. z 30 marca 2012 r. I OSK 107/12, Lex 1218835, wyrok NSA wyroki W.S.A. w Warszawie z 15 marca 2012 r. II SA/WA 2282/11, Lex nr 1138911, z 8 marca 2012 r. I SA/WA 1492)11, Lex nr 1137285). W jednym z ostatnio wydanych wyroków tj. wyroku z 24 lutego 2012 r. II OSK 2378/10 (Lex nr 1138155). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Chodzi przy tym o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencjach organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie". W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 83 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody (D.U. 2011. 34.170) usunięcie drzew z terenu nieruchomości wymaga uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta i następuje na wniosek posiadacza nieruchomości za zgodą właściciela nieruchomości. Grunt na którym znajdowały się drzewa, jak wynika z wypisu z rejestru gruntów, stanowi obecnie własność A. i J.P. Gdyby było inaczej i żądaliby oni ich wycięcia konieczna byłaby zgoda właściciela gruntu. Sama skarżąca przyznała, że toczy się, choć obecnie jest zawieszone, postępowanie o rozgraniczenie a zatem istnieje pomiędzy stronami spór o własność. W ocenie Sądu organ w sposób prawidłowy i zgodny z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. uznał, że od wyniku sprawy o zasiedzenie zależy ustalenie czy kwestionowana decyzja zezwalająca na wycięcie drzew została wydana za zgodą właściciela. Nabycie prawa własności nieruchomości przez zasiedzenie następuje z upływem określonego w art. 172 Kodeksu cywilnego okresu posiadania (20 lub 30 lat w zależności od dobrej lub złej wiary posiadacza) i to termin upływu okresu posiadania wyznacza datą od której następuje zmiana prawa własności. Może się stać tak, że data wskazana w rozstrzygnięciu sądu będzie wcześniejsza niż data wydania decyzji ostatecznej. W związku z tym organ prawidłowo ocenił, że od rozstrzygnięcia sprawy o nabycie własności przez zasiedzenie będzie zależało to czy spełnione zostały podnoszone przez skarżącą we wniosku przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na wycinkę drzew. Wszystkie argumenty podnoszone przez skarżącą w skardze są argumentami na ewentualne poparcie tezy o istnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Nie mogą natomiast stanowić podstawy do uchylenia postanowienia o zawieszeniu postępowania. Wyjaśnić tylko można, że postanowienie o zawieszeniu postępowania, wbrew zarzutom skargi, nie stanowi merytorycznej oceny zebranych dowodów pod kątem istnienia przesłanek z art. 156 K.p.a. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. D.U. z 2012, poz. 270) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło