IV SA/Wa 3154/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata L. D. o przyznanie wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odmówić przyznania wynagrodzenia. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia [...] listopada 2015 r. ustanowiono dla H. M. adwokata z urzędu w sprawie ze skargi wymienionej na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2015 r. znak: KOA [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Okręgowa Rada Adwokacka w W. pełnomocnikiem strony wyznaczyła adwokat K. J. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3154/15 oddalił skargę H. M. Wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w W. pełnomocnik H. M. zwróciła się o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku, a po doręczeniu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem złożyła do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Odpis rzeczonej opinii doręczono skarżącej w dniu [...] sierpnia 2016 r. Okręgowa Rada Adwokacka w W. w pismach z dnia [...] listopada 2016 r. i z dnia [...] listopada 2016 r. poinformowała o zmianie pełnomocnika z urzędu dla H. M. W drugim z wymienionych pism wskazała, że dla skarżącej wyznaczono pełnomocnika w osobie adwokata L. D. Nowo wyznaczony pełnomocnik w dniu [...] grudnia 2016 r. złożył do akt sprawy opinię, w której – tak jak adwokat K. J. – stwierdził brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Adwokat L. D. w piśmie, przy który złożył do akt sprawy rzeczoną opinię, zawarł wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu, polegającej na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2016 r. Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Wynagrodzenie pełnomocnika wyznaczonego przez właściwy organ samorządu zawodowego przysługuje za nieopłaconą pomoc prawną. Dla pozytywnego rozstrzygnięcia o wniosku pełnomocnika, po pierwsze zatem pomoc ta musi zostać rzeczywiście udzielona, a po drugie musi pozostawać nieopłacona. Za każdym więc razem, gdy rozpoznaniu podlega wniosek wyznaczonego pełnomocnika o przyznanie wynagrodzenia, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy pełnomocnik ten w istocie udzielił pomocy prawnej. Tylko w przypadku pozytywnej odpowiedzi na tak postawione pytanie, dopuszczalne jest obciążenie Skarbu Państwa wypłatą wynagrodzenia na rzecz pełnomocnika. Należy podkreślić, że "decyzja" o przyznaniu pomocy prawnej oznacza, że Skarb Państwa przejmuje ciężar finansowy związany z wynagrodzeniem pełnomocnika z urzędu i że sąd (referendarz sądowy), jako dysponent środków publicznych, odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Oznacza to konieczność ustalenia, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona. Jak tymczasem wynika z akt sprawy, wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w W. adwokat K. J. - w stosownym terminie – złożyła do Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 marca 2016 r. Odpis tej opinii doręczono H. M. przy piśmie z dnia [...] lipca 2016 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie przed Sądem pierwszej instancji, pomoc prawna została skarżącej udzielona przez adwokat K. J. Wyznaczenie przez Okręgową Radę Adwokacką w W. kolejnego pełnomocnika z urzędu, który zajął w sporządzonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej takie samo stanowisko, jak pełnomocnik wyznaczony w pierwszej kolejności, nie uzasadnia przyznania nowo wyznaczonemu pełnomocnikowi kosztów pomocy prawnej. Jak bowiem jednolicie wskazuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieusprawiedliwione jest przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy de facto podejmowali w sprawie te same działania. Oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa (zob. np. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 26 czerwca 2015 r. sygn. akt I OZ 648/15; z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt II FZ 409/15; z dnia 3 grudnia 2014 r. sygn. II FZ 1873/14; z dnia 13 marca 2013 r. sygn. akt II OZ 242/14; z dnia 13 grudnia 2007 r. sygn. akt II OZ 1287/07; z dnia 28 maja 2013 r. sygn. akt II FZ 303/13. Dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podsumowując, skoro pełnomocnik wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w W. w pierwszej kolejności (adw. K. J.) udzieliła H. M. pomocy prawnej poprzez sporządzenie opinii o braku podstawo do wniesienia skargi kasacyjnej, a odpis tej opinii Sąd doręczył skarżącej, to sporządzenie przez nowo wyznaczonego pełnomocnika (adw. L. D.) kolejnej opinii, w której zawarł on tożsame stanowisko, nie może być uznane za udzielenie stronie rzeczywistej pomocy prawnej. W konsekwencji nie ma podstaw do przyznania z tego tytułu wynagrodzenia. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 250 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.