IV SA/Wa 316/06

PostanowienieWSA w Warszawie2006-03-31

Skład orzekający: Zofia Flasińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprawa dotycząca wstrzymania wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy, która była przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym, podlega kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, w tym decyzje dotyczące rent i emerytur, podlegają kognicji sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. Wniesienie odwołania od decyzji organu rentowego do sądu powszechnego wyłącza możliwość rozpoznania tej samej sprawy przez sąd administracyjny, co zapobiega niedopuszczalnej dwutorowości postępowań sądowych. W związku z tym, skarga skierowana do sądu administracyjnego w takiej sprawie jest niedopuszczalna.
Stan faktyczny
Skarżący S. P. złożył skargę do sądu administracyjnego na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wstrzymaniu wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy. Po wezwaniu do sprecyzowania, skarżący wskazał, że przedmiotem skargi jest decyzja z dnia [...] czerwca 2003 r. o wstrzymaniu wypłaty renty, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sprawa została przekazana do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Organ rentowy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że skarżący odwołał się już od tej decyzji do sądu powszechnego, który oddalił jego odwołanie.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 31 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. P. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2003r. [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty renty postanawia: - odrzucić skargę. S. P. w dniu 15 października 2005r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi pismo, w którym wskazał na rażące naruszenie prawa jakiego, jego zdaniem, dopuścił się Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] wstrzymując wypłatę przyznanej mu renty z tytułu niezdolności do pracy. Wobec trudności w jednoznacznym ustaleniu przedmiotu skargi WSA w Łodzi wezwał S. P. do sprecyzowania jego pisma poprzez dokładne określenie, czy pismo to należy traktować jako skargę na decyzję lub inny akt Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz do wskazania daty, numeru i przedmiotu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 29 października 2005r. oświadczył, iż przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] I orzekająca o wstrzymaniu wypłaty renty. Zdaniem skarżącego decyzja ta została wydana z naruszeniem art. 8 , art. 9 i art. 145 kodeksu postępowania administracyjnego. Wznawiając postępowanie w sprawie przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy organ rentowy nie uwzględnił faktu, że świadczenie to było pobierane przez okres dłuższy niż 5 lat, a więc naruszone zostały prawa nabyte skarżącego, a także nie podał przyczyny wznowienia postępowania, tak jak wymaga tego art. 145 kodeksu postępowania administracyjnego. Wobec ustalenia, że przedmiotem skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, którego siedzibą jest miasto [...] postanowieniem z dnia 17 listopada 2005r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził swoją niewłaściwość miejscową i przekazał sprawę do rozpoznania i rozstrzygnięcia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia 4 stycznia 2006r. zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o udzielenie odpowiedzi na skargę w niniejszej sprawie. W udzielonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z siedzibą w [...] odpowiedzi na skargę z dnia 9 lutego 2006r. (data wpływu do sądu: 14 lutego 2006r.) organ wniósł o uznanie skargi S. P. jako bezzasadnej w całości. W uzasadnieniu organ rentowy podał, że skarżący odwołał się od przedmiotowej decyzji o wstrzymaniu wypłaty renty do Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w [...] . Wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 r. Sąd Okręgowy w [...] oddalił przedmiotowe odwołanie. Ponadto odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 k.p.a. organ rentowy podniósł, iż wznowienie postępowania w trybie art. 114 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie jest wznowieniem postępowania sądowego według przepisów kodeksu postępowania cywilnego, a także nie posiada charakteru wznowienia postępowania przewidzianego w art. 145 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Żądania zawarte w skardze S. P. skierowanej do sądu administracyjnego nie mieszczą się w zakresie kognicji tego sądu. Właściwość sądu administracyjnego określona jest w art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Przepis ten wskazuje, jakie akty i czynności organów administracji publicznej podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach emerytur i rent przewidziano drogę postępowania przed sądem powszechnym (art. 4778 w zw. z art. 476 § 2 K.p.c.). Oznacza to, że w sprawach tych wyłączona została droga sądowoadministracyjna, albowiem nie jest dopuszczalna dwutorowość postępowań sądowych. Przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. Nr 39 z 2004 r., poz. 353 ze zm.) w art. 114 wyraźnie przewidują możliwość ponownego ustalenia prawa do świadczeń lub ich wysokość, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość. Możliwość wznowienia postępowania w sprawach emerytalno - rentowych przewidziana w art. 114 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych stanowi szczególny tryb postępowania w stosunku do przepisów k.p.c. Odrębnie też uregulowane są przesłanki wznowienia postępowania, w tym nie zależy ono od wskazania przez organ rentowy okoliczności wymienionych w art. 145 k.p.a. Z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w [...] z dnia [...] czerwca 2003r. znak [...] I dotyczy wstrzymania wypłaty renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z tym, że lekarz orzecznik orzekł o zdolności do pracy S. P.. Jest to sprawa z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 476 § 2 K.p.c. toteż S. P. przysługiwała możliwość wniesienia odwołania od decyzji organu rentowego do Sądu Okręgowego Wydziału Pracy i Ubezpieczeń Społecznych. Jak wynika z odpowiedzi na skargę S. P. odwołał się od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddziału w [...] do Sądu Okręgowego w [...] . Przedmiotowa sprawa została rozstrzygnięta wyrokiem z dnia [...] grudnia 2003 r., sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w [...] oddalił odwołanie S. P.. Sprawa skarżącego była zatem przedmiotem badania przez sąd powszechny toteż jej ponowne badanie przez sąd administracyjny prowadziłoby do niedopuszczalnej dwutorowości postępowań sądowych. Na marginesie należy zauważyć, iż art. 83a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych /Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm./ przewiduje możliwość uchylenia, zmiany lub unieważnienia - na zasadach określonych w K.p.a. - ostatecznych decyzji ZUS z tych samych powodów co i art. 114 przywołanej wyżej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ale tylko w odniesieniu do decyzji ZUS, od których nie wniesiono odwołania do sądu (sądu pracy i ubezpieczeń społecznych), a ponadto przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu o ustalenie uprawnień do emerytur i rent oraz ich wysokości - art. 83a ust. 4. Powyższy przepis w niniejszej sprawie nie znajduje więc zastosowania. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga S.P. jest niedopuszczalna i na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w związku z art. 58 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło