IV SA/Wa 316/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. T., T. D., K. K., R. P. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi T. T., T. D., K. K., R. P. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lutego 2008 r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia postanawia: odmówić przywrócenia termu do wniesienia skargi. Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r., sprostowaną postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Minister Środowiska uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. uzgadniającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizacje przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie ul. [...] w K. na odcinku od skrzyżowania z trasą [...] do granic miasta w km DK 79 17+314.00 w punkcie II i w tym zakresie orzekł, uchylił pkt IV. 3 decyzji i w tym zakresie umorzył postępowanie organu I instancji, a w pozostałym zakresie utrzymał w/w decyzję w mocy. Zawiadomienie o wydaniu decyzji i postanowienia zostało wywieszone na tablicy ogłoszeń [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniach od 6 do 23 maja 2008 r. oraz Urzędu Miasta K. w dniach od 6 do 20 maja 2008 r. Skargę z dnia 24 listopada 2008 r. (data nadania w placówce pocztowej k. 11 akt sądowych) na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B. T., działająca w imieniu syna T. T., T. D., K. K. oraz R. P. Do skargi został dołączony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, iż przeoczenie ze strony mieszkańców obwieszczenia i nie odwołanie się w terminie od decyzji Ministra Środowiska nastąpiło wskutek braku jakichkolwiek informacji od delegata dzielnicy oraz nadmierną ilością prac polowych na przełomie miesiąca kwietnia, maja. Skarżący wskazali, iż w większości prowadzą gospodarstwa rolne, o czym wielokrotnie informowały w pismach kierowanych do organów administracji. Strony oczekiwały, iż organ administracji poinformuje je indywidualnie o podjętej przez siebie decyzji. Zamiast tego zdecydowano się na wywieszenie kopii decyzji na tablicy ogłoszeń Urzędu Prezydenta Miasta K. Nie uwzględniono przy tym faktu, że stronami postępowania są w większości rolnicy mieszkający w sporej odległości od Urzędu Miasta K., dla których naturalnym miejscem załatwienia spraw administracyjnych są urzędy mieszczące się w N. Dodatkowo, zdaniem skarżących, organ powinien był wziąć pod uwagę, iż ogłoszenie o decyzji, znajdujące się na tablicy ogłoszeń UMK jedynie przez okres 14 dni w maju, ma znikomą szansę dotarcia do rolników, którzy w tym czasie znajdują się w momencie szczytu prac związanych z prowadzeniem działalności rolniczej. Wynikiem zaniedbania organu jest fakt, że strony bez własnej winy nie wiedziały Sygn. akt IV SA/Wa 316/09 o podjęciu przez Ministra Środowiska decyzji w postępowaniu odwoławczymi w związku z tym uchybiły terminowi wniesienia skargi administracyjnej. O podjętej przez Ministra Środowiska decyzji strony dowiedziały się przypadkowo dopiero w dniu 18 listopada 2008 r., po czym następnie przystąpiły do obrony swojego interesu. Zarządzeniem z dnia 26 marca 2009 r. skarżący zostali wezwani do udzielenia informacji w przedmiocie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, a w szczególności kiedy skarżący mogli podejmować czynności procesowe. Pismem z dnia 14 kwietnia 2009 r. (data stempla pocztowego k. 40 akt sądowych) skarżący, reprezentowani przez adw. J. Z., poinformowali, iż przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi ustała w dniu 18 listopada 2008 r. Przed wskazaną datą skarżący nie mogli podejmować czynności procesowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Instytucje przywrócenia termu w toku postępowania sądowoadministracyjnego przewidują art. 86 i art. 87 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwana dalej P.p.s.a.). Zgodnie z art. 87 § 2 P.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie, o czym stanowi § 4 cytowanego wyżej artykułu. Przywrócenie terminu uzależnione jest więc od łącznego spełnienia ww. przesłanek. Jest ono możliwe w szczególności w sytuacji, gdy uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Jak podkreśla się w literaturze (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. C.H. Beck, warszawa 2004, s. 328-329) oraz w orzecznictwie (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99, Lex nr 40381, wyrok z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98, Lex nr 39797, wyrok z dnia 19 września Sygn. akt IV SA/Wa 316/09 2000 r., sygn. akt I SA 1072/00, Lex nr 55307) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do zwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym powstała ona w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała aż do wystąpienia z wnioskiem o jego przywrócenie. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu zalicza się np. przerwy w komunikacji, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar. Kryterium braku winy wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby minimalnego niedbalstwa w tym zakresie. Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można domagać się od strony należycie dbającej o swoje interesy. Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić w przypadku, gdy strona w sposób przekonywujący wskazaną we wniosku argumentacją wskaże brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu podnoszone przez skarżących argumenty nie stanowią podstawy do przyjęcia, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez ich winy. Prace polowe, którymi tłumaczą się skarżący nie maja charakteru losowego, zatem nie mogą stanowić samodzielnej przesłanki do przywrócenia terminu do wniesienia skargi, zwłaszcza kiedy nie wszyscy mieszkańcy zajmują się gospodarstwem rolnym. Również mieszkanie w znacznej odległości od Urzędu Miasta K. nie może być przesłanką braku winy do złożenia środka zaskarżenia w przewidzianym ustawą terminie. Skarżący, którym ustawodawca udzielił trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi, dochowując minimalnej staranności, powinni odpowiednio wcześniej zorganizować się w taki sposób, aby uniknąć niekorzystnych dla siebie skutków. Zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98, poz. 1071) strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób Sygn. akt IV SA/Wa 316/09 publicznego ogłaszania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi; w tych przypadkach zawiadomienie bądź doręczenie uważa się za dokonane po upływie czternastu dni od dnia publicznego ogłoszenia. Taka forma zawiadamiania o aktach i czynnościach organów administracji jest stosowana w przypadku udziału znacznej liczby osób w postępowaniu administracyjnym. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd stwierdził, iż w przedmiotowej sprawie nie nastąpiło spełnienie przesłanek określonych w art. 86 i art. 87 P.p.s.a. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.