IV SA/Wa 3164/15

WyrokWSA w Warszawie2016-01-20

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Sękowska, Anita Wielopolska-Fonfara

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju utrzymująca w mocy decyzję Wojewody o ustaleniu odszkodowania za ograniczenie prawa własności i szkody powstałe w związku z realizacją inwestycji gazociągu wysokiego ciśnienia była zgodna z prawem, w szczególności w zakresie prawidłowości sporządzonego operatu szacunkowego i zastosowanych współczynników?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo ustaliły wysokość odszkodowania, opierając się na prawidłowo sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego operacie szacunkowym. Operat ten uwzględniał wszystkie aspekty szkody, w tym zmniejszenie wartości nieruchomości i szkody fizyczne, a zastosowane współczynniki zostały należycie uzasadnione i zgodne z przepisami prawa. Organy wykazały się starannością w wyjaśnianiu wszelkich wątpliwości zgłaszanych przez stronę skarżącą.
Stan faktyczny
Skarżący B.W. i R.W. zaskarżyli decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody ustalającą odszkodowanie za ograniczenie prawa własności i szkody związane z realizacją inwestycji gazociągu. Skarżący domagali się wyższego odszkodowania, zarzucając zaniżenie kwoty, błędne ustalenie przeznaczenia planistycznego nieruchomości oraz nieprawidłowe zastosowanie współczynników w operacie szacunkowym. Organy administracji, opierając się na opinii rzeczoznawcy majątkowego, uznały dotychczasowe odszkodowanie za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Sękowska Sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 20 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi B.W. i R.W. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wysokości odszkodowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Minister Infrastruktury i Rozwoju (dalej również jako: organ odwoławczy", "organ drugiej instancji"), po rozpatrzeniu odwołania B.W. i R.W. (dalej również jako: "skarżących") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości 2.776,00 zł na rzecz R.W. oraz B.W. z tytułu ograniczenia prawa własności oraz szkód powstałych na części nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], powiat [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,16 ha (dalej również jako "przedmiotowa nieruchomość") w związku z realizacją inwestycji pn.: "[...]", jak również zobowiązującej [...] S.A. do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Stan sprawy przedstawiał się następująco: Decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., zmienioną następnie decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, przedmiotowa nieruchomość została objęta realizacją inwestycji pn.: "[...]". Decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., znak: [...], Wojewoda [...], działając na podstawie art. 24, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] (Dz. U. Nr 84, poz. 700 ze zm.) oraz w związku z art. 124 ust. 4 i art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości 2.776,00 zł na rzecz R.W. oraz B.W. z tytułu ograniczenia prawa własności oraz z tytułu szkód powstałych na części przedmiotowej nieruchomości położonej w związku z realizacją ww. inwestycji, jak również zobowiązał [...] S.A. do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie dni 14 od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli B.W. oraz R.W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o jej zmianę poprzez ustalenie odszkodowania w kwocie 3.366,79 zł. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazali, że odszkodowanie z tytułu szkód związanych z ograniczeniem prawa w strefie kontrolowanej gazociągu zostało zaniżone. Kwota za te szkody, zdaniem skarżących, powinna zostać powiększona do 1,395,79 zł, która to kwota wynika z przeliczenia wartości 1 m2 szacowanej nieruchomości określonej na 3.50 zł oraz szczegółowych wyliczeń zawartych na stronie 12 operatu szacunkowego. Skarżący ponadto podnieśli, że ustalone odszkodowanie nie obejmuje oszacowania roszczenia z tytułu obniżenia wartości nieruchomości spowodowanej wybudowaniem na niej urządzeń infrastruktury technicznej. W szczególności skarżący nie zgadzają się z wysokością przyjętego przez rzeczoznawcę majątkowego do obliczeń współczynnika "k" na poziomie 0,2, ich zdaniem powinien on wynosić 0,3. Po dokonaniu analizy zgromadzonego materiału dowodowego, organ odwoławczy wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Przywołał brzmienie art. 24 ust. 1 i ust. 2, art. 34 ust. 1 ustawy z 24 kwietnia 2009 r., art. 128 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518 ze zm.), dalej jako: "u.g.n oraz przepisy § 43 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004r., poz. 2109 ze zm.). Rozpatrując odwołanie, organ drugiej instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za szkody powstałe w związku z budową gazociągu stanowi operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] października 2014 r. na zlecenie Wojewody [...] przez rzeczoznawcę majątkowego A.O. (nr uprawnień [...]). Biegły ustalił, że przedmiotowa nieruchomość położona jest w obrębie [...], gmina [...] i znajduje się poza strefą zwartej zabudowy miejscowości [...]. Najbliższe jej otoczenie stanowią tereny rolne. Dojazd do nieruchomości odbywa się drogą asfaltową. Kształt nieruchomości jest regularny, zbliżony do prostokąta. Pas terenu, przez który przebiega gazociąg położony jest w centralnej części działki. Na obszarze przebiegu gazociągu, występują grunty sklasyfikowane w operacie ewidencji gruntów jako RIVa. Badając przeznaczenie planistyczne biegły wskazał, że nieruchomość objęta jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym położona jest na terenie oznaczonym jako użytki rolne. Jednakże dla fragmentu nieruchomości objętego decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 MOP 8,4 MPa, uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym obszar ten położony jest na terenie oznaczonym symbolem TT,08 - tereny techniczne służące lokalizacji obiektów, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej. W piśmie, które wpłynęło do Ministerstwa Infrastruktury i Rozwoju w dniu 19 czerwca 2015 r. biegły wyjaśnił, że przy szacowaniu szkody związanej ze zmniejszeniem wartości nieruchomości oraz trwałego ograniczenia w sposobie korzystania nie uwzględnił jej przeznaczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] (Uchwała Rady Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] października 2011 r.), który został zatwierdzony w dniu [...] października 2011 r., a zatem już po wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji. Zatem, jak stwierdził organ, na dzień wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu regazyfikaeyjnego nieruchomość w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy położona była na terenach rolnych. Wyceniając wartość nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] biegły wskazał, że dla określenia wartości szkód prawnych - ograniczenia prawa własności w strefie kontrolowanej przyjął stan nieruchomości z dnia [...] czerwca 2011 r. (data wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji). Natomiast dla wyceny pozostałych szkód przyjął stan nieruchomości w okresie od dnia 3 lipca 2012 r. do dnia 12 marca 2014 r. (data początkowa i końcowa okresu udostępnienia nieruchomości wykonawcy robót). W analizowanym opracowaniu biegły szacując wysokość szkód określił: wartość ograniczenia prawa własności w strefie kontrolowanej gazociągu, podatek rolny od nieruchomości w okresie udostępnienia nieruchomości wykonawcy robót oraz szkody fizyczne, w tym utracone korzyści. W celu określenia zmniejszenia wartości nieruchomości powstałej w związku z budową gazociągu w pierwszej kolejności rzeczoznawca określił wartość nieruchomości bez obciążenia urządzeniami przesyłowymi. Wyceny dokonano w podejściu porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Badaniu poddano rynek obrotu gruntami niezabudowanymi położonymi na terenach rolnych w gminie [...] w okresie od września 2013 r. do dnia sporządzenia operatu. W wyniku analizy rynku biegły wyłonił zbiór 13 transakcji nieruchomościami podobnymi do wycenianej. Ceny transakcyjne (po uwzględnieniu korekty związanej ze wzrostem cen w badanym okresie) zawierały się w przedziale od 1,87 zł/m2 do 3,50 zł/m2, przy cenie średniej 2,57 zł/m2. Po przeprowadzeniu badania lokalnego rynku nieruchomości biegły ustalił cechy mające wpływ na cenę transakcyjną nieruchomości w analizowanym segmencie rynku do których należą: lokalizacja (waga 30%), powierzchnia (waga 40%) oraz bonitacja gleb (waga 30%). Następnie biegły dokonał korekty ceny średniej nieruchomości na ustalonym rynku i ustalił wartość wycenianej nieruchomości bez obciążenia urządzeniami przesyłowymi na 3,50 zł/m2. W wyniku obliczeń biegły ustalił wysokość zmniejszenia wartości nieruchomości, tj. trwałego ograniczenia w sposobie korzystania z nieruchomości na kwotę 377,00 zł. Wartość ta została określona jako iloczyn określonej powyżej wartości nieruchomości, powierzchni strefy kontrolowanej oraz współczynnika zmniejszenia wartości nieruchomości w wysokości. 0,15. Wartość skutków spowodowanych obowiązkiem udostępnienia nieruchomości w celu wykonywania czynności związanych z konserwacją oraz usuwaniem awarii (współkorzystanie z nieruchomości) rzeczoznawca oszacował na kwotę 428,00 zł. Wysokość ta została określona przy uwzględnieniu wartości gruntu obciążonego urządzeniem, stopy kapitalizacji oraz współczynnika w wysokości 0,2. W piśmie z dnia 12 lutego 2015 r. biegły wyjaśnił, że z uwagi na podziemny charakter infrastruktury bez konieczności jej bieżącej konserwacji zasadne jest przyjęcie współczynnika k w wysokości 0,2. Biegły wskazał, że przyjęcie współczynnika k na poziomie 0,3, nie jest właściwe w przypadku przedmiotowej nieruchomości bowiem współczynnik taki stosuje się w przypadku, gdy infrastruktura przesyłowa znajdująca się na nieruchomości ma charakter nadziemny, dotyczy np. linii energetycznych, co w warunkach niniejszej sprawy nie miało miejsca. Łącznie wartość zmniejszenia wartości nieruchomości w strefie kontrolowanej gazociągu biegły ustalił na kwotę 805,00 zł. Wartość podatku rolnego od nieruchomości należnego w okresie budowy gazociągu została ustalona w wysokości 39,00 zł. Nieruchomość stanowiła pole uprawiane pszenicą ozimą wobec czego zostały także oszacowane szkody tymczasowe w tym utracone korzyści. Biegły wskazał, że na wartość szkód fizycznych, w tym utraconych korzyści składają się: wartość szkód w zasiewach, uprawach i innych zbiorach w 2012 r. w wysokości 292,00 zł, wartość kosztów rekultywacji biologicznej w wysokości 747 zł, wartość utraconego dochodu rolniczego w 2013 r. w wysokości 357,00 zł, wartość szkody z powodu zmniejszonego plonowania w pasie budowy w okresie porekultywacyjnym w wysokości 536,00 zł. Łącznie wartość szkód fizycznych w tym utraconych korzyści została wyceniona na kwotę 1.932,00 zł. Łącznie szkody z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości oraz wartość poniesionych szkód fizycznych w tym utraconych korzyści wraz z podatkiem rolnym od nieruchomości określono na kwotę 2,776,00 zł. Zdaniem organu odwoławczego operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] października 2014 r. przez rzeczoznawcę majątkowego Pana A.O. został wykonany prawidłowo. Organ odwoławczy wskazał, że niemożliwym jest, jak wskazują w odwołaniu skarżący, określenie wysokości współkorzystania z nieruchomości, jako nieruchomości nieobciążonej infrastrukturą techniczną. Biegły odrębnie oszacował wartość trwałego ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości a następnie obciążenie nieruchomości współkorzystaniem przez inwestora przesyłowego. Współkorzystanie z nieruchomości przez właścicieli oraz inwestora przesyłowego dotyczy bowiem nieruchomości obciążonej infrastrukturą techniczną. Zatem ani obowiązujące przepisy ani zasady logicznego rozumowania nie pozwalają – o ocenie organu drugiej instancji - na uznanie, że prawo wejścia na nieruchomość przez inwestora przesyłowego dotyczy nieruchomości nieobciążonej infrastrukturą. W ocenie organu odwoławczego wyjaśnienia złożone przez biegłego nie budzą wątpliwości. Nie ma zatem podstaw do uznania, że wycena została sporządzona nieprawidłowo. Odnosząc zarzutu strony dotyczącego braku oszacowania przez biegłego wartości roszczenia z tytułu obniżenia wartości nieruchomości spowodowanej wybudowaniem na niej urządzeń przesyłowych, organ odwoławczy stwierdził, że określone przez organ I instancji odszkodowanie zawiera wszystkie elementy przewidziane przez obowiązujące przepisy zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, jak również w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Skarżący wywiedli skargę na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju, zarzucając jej naruszenie art. 128 ust. 4 w związku z art. 124 ust. 4-8 i art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz art. art. 7, 77 i 80 Kpa, poprzez uznanie sporządzonego operatu szacunkowego z dnia [...] października 2015 r. przez rzeczoznawcę majątkowego A.O. za prawidłowy oraz brak stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, a także niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie i poprzez brak wyczerpującego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, wyrażające się w uznaniu, że przyznane skarżącym odszkodowanie zostało należycie wyliczone i pokrywa wszystkie ich roszczenia. W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...], o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skarżący wskazali, m.in., że w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji wskazali na konieczność podwyższenia odszkodowania w części dotyczącej szkód prawnych z kwoty 805,00 zł do kwoty 1395,79 zł. W powyższym zakresie skarżący zgłaszali liczne zarzuty do operatu szacunkowego z dnia [...] października 2015 r. Jednakże organ drugiej instancji nie rozpoznał i nie odniósł się do wskazywanych zarzutów, oceniając operat jako prawidłowy. Ponadto skarżący zarzucili, że w sporządzonej na potrzeby odszkodowania wycenie biegły błędnie ustalił przeznaczenie planistyczne nieruchomości oraz jej stan. Na poparcie powyższego stanowiska skarżący wskazali, ze w sprawie odwołania od decyzji, w której ustalono odszkodowanie za sąsiednią działkę oznaczoną nr [...] o pow. 1,70 ha, również stanowiącą własność skarżących, Minister Infrastruktury i Rozwoju w decyzji z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący podnieśli, że ustalone odszkodowanie powinno pokrywać wszystkie niedogodności, jakie w przyszłości dotkną właściciela nieruchomości w związku z ustanowieniem służebności. Ponadto stwierdzili, że ich zdaniem, dotychczas nie oszacowano roszczenia z tytułu obniżenia wartości nieruchomości spowodowanej wybudowaniem na jej terenie urządzeń infrastruktury technicznej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, uznając zarzuty w niej podniesione za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie 14 dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja zachodzi, gdyż zarówno skarżący jak i organ złożyli wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a uczestnik postępowania nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie) lub stwierdza nieważność, ewentualnie niezgodność z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 Kpa lub innych przepisach. W rozpoznawanej sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r., którą organ utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz skarżących w wysokości 2.776,00 zł z tytułu ograniczenia prawa własności oraz szkód powstałych na części nieruchomości położonej w obrębie [...], gmina [...], powiat [...] oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 1,16 ha w związku z realizacją inwestycji pn.: "[...]", jak również zobowiązującej [...] S.A. do wypłaty ustalonego odszkodowania w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji odszkodowawczych stanowiły m.in. przepisy ustawy z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w [...] (Dz. U. z 2014r., poz. 1501). Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy z 24 kwietnia 2009 r. w odniesieniu do nieruchomości objętych decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu, wskazanych zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8, w celu zapewnienia prawa do wejścia na teren nieruchomości dla prowadzenia na nich budowy inwestycji w zakresie terminalu, a także prac związanych z konserwacją lub usuwaniem awarii, wojewoda w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji w zakresie terminalu ograniczy sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. Przepisy art. 124 ust. 2 i 4-8 "u.g.n.", stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy. Decyzje w zakresie odszkodowania wydaje wojewoda (ust. 2). Natomiast zgodnie z art. 128 ust. 4 u.g.n. odszkodowanie przysługuje za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu. Art. 130 ust. 2 u.g.n. stanowi, że ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości. Odszkodowanie, o którym mowa w art. 128 pkt. 4 u.g.n. oparte jest na zasadach określonych w prawie cywilnym. Obowiązuje tu zarówno teoria różnicy zgodnie z którą szkodą jest różnica pomiędzy stanem obecnym a stanem hipotetycznym, a więc tym, który by istniał, gdyby nie zdarzenie będące źródłem szkody, oraz zasada pełnego odszkodowania prowadząca do całkowitej kompensaty doznanego uszczerbku. Należy pamiętać także, że odszkodowanie powinno rekompensować jedynie te szkody, które pozostają w związku przyczynowym ze zdarzeniem je wywołującym. W tej sytuacji operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, jest podstawą ustalenia zarówno wzrostu, jak również zmniejszenia wartości nieruchomości oraz stanowi jedyny merytoryczny dowód na potwierdzenie tej okoliczności (tak WSA w Gliwicach w wyroku z 1 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/GI 102/15, CBOSA). Niewątpliwe jest zatem, że operat stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie ustalenia odszkodowania. W kontrolowanej sprawie organy administracji ustalając wysokość odszkodowania z tytułu ograniczenia prawa własności, oparły się na opinii rzeczoznawcy majątkowego A.O. z dnia [...] października 2014 r., uznając zasadnie sporządzony przez niego operat szacunkowy za prawidłowy i zgodny z obowiązującymi przepisami prawa. W ocenie Sądu, wycena ta, z punktu widzenia obowiązujących przepisów ustawy u.g.n. oraz rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów do tej ustawy z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu była prawidłowa i mogła stanowić podstawę dla ustalenia odszkodowania. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika m. in., że biegły ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość objęta jest studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym położona jest na terenie oznaczonym jako użytki rolne. Jednakże dla fragmentu nieruchomości objętego decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na budowie gazociągu wysokiego ciśnienia DN 700 MOP 8,4 MPa, uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym obszar ten położony jest na terenie oznaczonym symbolem TT,08 - tereny techniczne służące lokalizacji obiektów, urządzeń i sieci infrastruktury technicznej. Skarżący w skardze zarzucili, że biegły błędnie ustalił przeznaczenie planistyczne i przez to stan nieruchomości. Skarżący podali, że w innym postępowaniu dotyczącym sąsiedniej działki. Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie odszkodowania, m. in. z tego powodu, że biegły błędnie ustalił przeznaczenie planistyczne nieruchomości i przez to stan nieruchomości. Ustalił on bowiem, że fragment działki objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dla gazociągu wysokiego ciśnienia. Tymczasem ten dokument planistyczny został uchwalony w dniu [...] października 2011 r. tj. już po wydaniu decyzji lokalizacyjnej inwestycji z dnia [...] czerwca 2011 r. Odnosząc się do tej kwestii należy stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu organ drugiej instancji, przed wydaniem decyzji zwrócił się do biegłego o wyjaśnienie tej kwestii. W odpowiedzi na powyższe rzeczoznawca majątkowy A.O. w piśmie z dnia 19 czerwca 2015 r. (data wpływu pisma do organu) wyjaśnił, że przy określaniu wysokości szkody związanej ze zmniejszeniem wartości nieruchomości oraz trwałym ograniczeniem w sposobie korzystania z niej, nie uwzględnił przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego, w którym była ona oznaczona symbolem TT.08, ponieważ powyższy plan został uchwalony w dniu [...] października 2011 r., a zatem po wydaniu przez Wojewodę decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] czerwca 2011 r. Wskazał także, że przyjęte w wycenie do porównania nieruchomości posiadają podobne przeznaczenie w dokumentach planistycznych, jak nieruchomość skarżących, czyli rolne. Wskazał także, że nieruchomości przyjęte do porównania nie były zabudowane infrastrukturą przesyłową, ani objęte decyzjami dotyczącymi lokalizacji sieci gazowej. Z powyższego zatem wynika, że rzeczoznawca majątkowy słusznie ustalił przeznaczenie nieruchomości na podstawie obowiązującego w dacie wydania decyzji lokalizacyjnej studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, w którym przedmiotowa nieruchomości oznaczona była jako użytki rolne. W ocenie Sądu należy zgodzić się z oceną organu odwoławczego, że operat szacunkowy sporządzony w dniu [...] października 2015 r. został wykonany prawidłowo. Biegły, w celu oszacowania zmniejszenia wartości nieruchomości, określił wartość nieobciążonej nieruchomości rolnej a następnie pomniejszył tę wartość zgodnie ze stanem faktycznym zaistniałym pod wybudowaniu gazociągu. Biegły szczegółowo uzasadnił przyjęte przez niego współczynniki oraz oparł się na prawidłowych danych, w tym także dotyczących powierzchni strefy kontrolowanej. Uwzględnił wszystkie aspekty związane z powstałą na nieruchomości szkodą. Określił zarówno zmniejszenie wartości nieruchomości jak i szkody związane ze zmniejszonym plonowaniem czy też wyłączeniem gruntu z produkcji rolnej na czas budowy. Również prawidłowe jest odniesienie się organu do zarzutu skarżących dotyczącego braku oszacowania przez biegłego wartości roszczenia z tytułu obniżenia wartości nieruchomości spowodowanej wybudowaniem na niej urządzeń przesyłowych, że ustalone odszkodowanie zawiera wszystkie elementy przewidziane przez obowiązujące przepisy zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, jak również w u.g.n. Skarżący zarówno w uwagach do operatu szacunkowego (pismo z dnia 21 stycznia 2015 r.) jak i w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji zgłosili wątpliwości i zarzuty w zakresie wyliczenia odszkodowania z tytułu szkód prawnych - ograniczenie prawa własności w strefie kontrolowanej. Kwota wskazana przez rzeczoznawcę 805,00 zł jest, ich zdaniem, zaniżona i powinna zostać powiększona co najmniej o kwotę 590,79 zł i wynosi łącznie 1.395,79 zł. Według skarżących rzeczoznawca dokonał błędnych wyliczeń (str. 12 operatu), bowiem ich zdaniem, współczynnik zmniejszenia wartości nieruchomości Sz powinien wynieść 0,3 (jest 0,15), jak również stopień ingerencji w nieruchomość "k" powinien wynieść 0,3, (jest 0,2). Odnosząc się do powyższej kwestii należy wskazać, że biegły wyjaśnił w piśmie z dnia 12 lutego 2015 r. dlaczego przyjął takie wartości. Wskazał, że wartość ograniczenia prawa własności w strefie kontrolowanej została określona z zastosowaniem współczynnika Sz w wysokości 0,15 – na podstawie Tymczasowej Noty Interpretacyjnej V.8 PFSRM "zasady określania szkód spowodowanych budową infrastruktury podziemnej i naziemnej" wraz z komentarzem, pkt 9 komentarza oraz nadmienił, że skarżący w swoich uwagach mylnie utożsamiają ten współczynnik ze współczynnikiem "k" (współczynnikiem współkorzystania). Uzasadniając natomiast wysokość współczynnika k przyjętą w operacie (0,20) biegły wyjaśnił, że odzwierciedla on takie elementy jak: częstotliwość korzystania z części nieruchomości w celu przeprowadzenia napraw urządzeń i charakter tych urządzeń. Stwierdził, że z uwagi na rolny charakter nieruchomości, a także podziemny charakter infrastruktury i brak konieczności jej bieżącej konserwacji uznał, że współczynnik k w wysokości 0,20 w sposób adekwatny odzwierciedla stopień ingerencji w nieruchomość. Wskazał, że skarżący w swoich uwagach przywołując ustalenie współczynnika k w wysokości na poziomie 0,3 odnoszą się do przypadku posadowienia innej infrastruktury przesyłowej na ich nieruchomości. Biegły nadmienił, że dla infrastruktury, która ma charakter naziemny (np. linie energetyczne) stosuje się współczynnik k od 0,3 do 0,5, a pod stałymi naziemnymi elementami stosuje się k = 1. Wyjaśnienia, te w pełni słusznie, zdaniem Sądu, organ odwoławczy uznał za niebudzące wątpliwości. Należy zatem stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organy zadbały o wyjaśnienie wszelkich kwestii budzących wątpliwości skarżących, co znało wyraz w zgromadzonym materiale dowodowym i treści zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji należy uznać, że zarzut podniesiony w skardze, że organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów skarżących co do rzetelności operatu szacunkowego jest gołosłsłowny. W świetle powyższego zarzuty skargi dotyczące wyceny nieruchomości należy uznać za chybione. Sporządzony dla potrzeb sprawy operat został w przekonaniu Sądu prawidłowo oceniony pod względem wiarygodności i wybranej metody szacunku wartości (podejście porównawcze, metoda korygowania ceny średniej). Sąd zauważa, że skarżący nie przedstawili żadnego dowodu mogącego podważyć trafność i wiarygodność opinii. W wypadku bowiem kwestionowania operatu uznanego przez organ za wiarygodny, na stronę przechodzi ciężar dowodzenia wadliwości operatu, w tym również poprzez uzyskanie oceny organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, której w rozpoznawanej sprawie brak. Skarżący tego rodzaju oceny nie przedłożyli. Uwzględniając powyższe rozważania należy stwierdzić, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku. Stwierdzić też należy, że organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy, szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy oraz przekonująco uzasadniły swoje decyzje zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów wskazanych w skardze, również z urzędu nie stwierdził uchybień uzasadniających wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Wobec powyższego, na podstawie art. 151 w związku z art. 119 pkt 2 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło