IV SA/Wa 3176/17

PostanowienieWSA w Warszawie2018-05-08

Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Balicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika, jeśli posiada ograniczone prawo rzeczowe (służebność osobistą mieszkania), a sprawa dotyczy nakazania usunięcia odpadów z nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w sprawie w charakterze uczestnika, ponieważ nie wykazała ona interesu prawnego. Posiadanie ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności osobistej mieszkania, w sytuacji gdy składowane odpady nie powodują zniesienia, zmiany ani modyfikacji tego prawa, stanowi jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który jest wymagany do dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni M. K. złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze uczestnika. Swoje uprawnienie do udziału wywodziła z posiadania ograniczonego prawa rzeczowego w postaci służebności osobistej mieszkania, powołując się na przepisy Kodeksu cywilnego. Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego nakazującą usunięcie odpadów z nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono dopuszczenia M. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Balicka po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2018r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] września 2017r. nr sygn. [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów postanawia: odmówić dopuszczenia M. K. do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Pismem z dnia 24 kwietnia 2018r. M. K. (dalej jako wnioskodawczyni) złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w charakterze uczestnika. Zgodnie z art. 33 § 2 P.p.s.a. udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także w pewnym zakresie organizacja społeczna. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym, to znaczy w myśl art. 16 § 2 P.p.s.a. sąd w składzie jednego sędziego. Pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane w P.p.s.a. Z tego względu należy sięgnąć do art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017r., poz. 1257) dalej "K.p.a.", który uznaje się za przepis ogólny (tzw. lex generalis) modyfikowany jedynie przez przepisy szczególne innych ustaw dotyczących postępowania administracyjnego. W tym kontekście, w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że interes prawny to prawo jednostki do określonego postępowania zmierzające do wydania decyzji administracyjnej mające umocowanie w normie prawa materialnego. Interes prawny musi być dodatkowo osobisty, własny, indywidualny i znajdujący uzasadnienie w normie prawa materialnego oraz potwierdzenie w okolicznościach faktycznych. Tak rozumiany interes prawny odróżnia się przy tym od interesu faktycznego. Z kolei interes faktyczny, który jest pojęciem odmiennym, należy kwalifikować jako stan, w którym obywatel jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej tak jak w przypadku interesu prawnego, ale nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji publicznej (vide: J. Borkowski, Komentarz do art. 28, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 13. wyd., Warszawa 2014, s. 192-198; także: M. Niezgódka-Medek, Komentarz do art. 33 [P.p.s.a.], w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz LEX, wydanie 5., Warszawa 2013, s. 132). Innymi słowy o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny. Wnioskodawczyni w uzasadnieniu wniosku wywiodła swój interes prawny z tego, ze przysługuje jej ograniczone prawo rzeczowe w postaci służebności osobistej mieszkania. Powołała się, że materialnoprawnym źródłem interesu prawnego są w tym przypadku normy wyrażone w art. 244 § 1, 251 w zw. z art. 144 i 222 § 2, 296, 301 i 302 K.c. Wskazała też, że decyzją, która jest źródłem jej zainteresowania, jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017r. ([...]) w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów. Mając na względzie powyższe rozważania, Sąd stwierdza, że wnioskodawczyni nie wykazała interesu prawnego uzasadniającego jej udział w postepowaniu toczącym się przed Sądem. Niewątpliwie wnioskodawczyni przysługuje jedynie interes faktyczny, tzn. taki interes, który ma charakter subiektywnego poglądu samej strony domagającej się określonego działania organu administracji (por. J. Zimmermann, Prawo administracyjne, Kraków 2005, s. 317). Zdaniem Sądu, składowane na nieruchomości przy ul. [...] w [...] m.in. destrukt asfaltowy, przekrusz betonowy, gruz nie powodują zniesienia, zmiany ani też innej modyfikacji przysługujących wnioskodawczyni ograniczonego prawa rzeczowego (służebności mieszkania), ani też nie ingerują w to prawo. Na właścicielu działki (w niniejszej sprawie na współwłaścicielu L. K., który został dopuszczony do udziału w sprawie) ciąży obowiązek podejmowania działań, które umożliwią prawidłowe wykonywanie ograniczonego prawa rzeczowego. Ponadto, w ocenie Sądu powołane przez wnioskodawczynię przepisy nie mogły w niniejszej sprawie zostać zastosowane. Art. 241 § 1 K.c. jedynie wylicza ograniczone prawa rzeczowe, a art. 251 stanowi, że do ochrony praw rzeczowych ograniczonych stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie własności. Art. 222 § 2 K.c. stanowi zaś, że przeciwko osobie, która narusza własność w inny sposób aniżeli przez pozbawienie właściciela faktycznego władztwa nad rzeczą, przysługuje właścicielowi roszczenie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Jest to roszczenie nazywane roszczeniem negatoryjnym, które przysługuje przeciwko każdemu, kto narusza czyjąś własność w sposób bezprawny bez wyzucia właściciela z władania rzeczą (corpus), a więc nawet nie koniecznie z jej posiadania (wymagającego animus possidendi). Takie roszczenie, o ile byłoby uzasadnione, może być dochodzone w postępowaniu cywilnym, a nie administracyjnym. Z uwagi na powyższe, należało na podstawie art. 33 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 16 § 2 P.p.s.a. i art. 28 K.p.a., odmówić dopuszczenia wnioskodawczyni do udziału w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 3176/17.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło