IV SA/Wa 3178/18
PostanowienieWSA w Warszawie2019-01-09
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Łuczaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy podlega kognicji sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sprawy dotyczące decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zgodnie z art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegają rozpoznaniu przez sąd powszechny na podstawie Kodeksu postępowania cywilnego, a nie sądu administracyjnego. W związku z tym, skarga złożona do sądu administracyjnego w tej sprawie podlega odrzuceniu z powodu braku właściwości sądu.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, zarzucając błędne wyliczenie stażu pracy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na brak właściwości sądu administracyjnego, gdyż sprawa jest już rozpoznawana przez sąd powszechny.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 9 stycznia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Łuczaj, po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy postanawia: odrzucić skargę.
K. K. (dalej zwany "skarżącym") złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy zarzucając błędne wyliczenie stażu pracy.
W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego wskazując, iż odwołanie złożone przez skarżącego od ww. decyzji jest rozpoznawane przez Sąd Okręgowy w [...] [...] Wydział [...] pod sygn. akt [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy przedmiot skargi podlega kontroli tego sądu.
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne został określony w art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2107) zgodnie z którym sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę pod względem legalności, to jest zgodności z prawem, działań lub zaniechań organów administracji publicznej. Kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sądy administracyjne, ma charakter ograniczony, co oznacza, że objęte są nią jedynie działania administracyjne wskazane w ustawie.
Do właściwości rzeczowej sądów administracyjnych, zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) - dalej zwanej "p.p.s.a.", należy orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej, oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;
9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
Z kolei zgodnie z art. 3 § 2a p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego. Natomiast w myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.
Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.
Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 sierpnia 2018 r. nr I/15/044131779 odmawiająca przyznania skarżącemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy
Wskazać należy, że zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778 ze zm.), Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej zwany "ZUS") wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:
1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;
1a) ustalania płatnika składek;
2) przebiegu ubezpieczeń;
3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;
3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;
4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;
5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.
Na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego.
Zgodnie natomiast z art. 476 § 2 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1360 ze zm.) - dalej zwanej "k.p.c.", przez sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych rozumie się sprawy, w których wniesiono odwołanie od decyzji organów rentowych, dotyczących: ubezpieczeń społecznych; emerytur i rent; innych świadczeń w sprawach należących do właściwości Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz świadczeń odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą wojskową albo służbą w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Celno-Skarbowej, Państwowej Straży Pożarnej, Biurze Ochrony Rządu, Służbie Ochrony Państwa, Służbie Więziennej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego oraz Centralnym Biurze Antykorupcyjnym.
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych należą zatem do spraw cywilnych podlegających rozpoznaniu w postępowaniu przed sądem powszechnym według przepisów k.p.c. (art. 1 k.p.c.). W tych sprawach właściwy jest co do zasady sąd powszechny, za wyjątkiem spraw o przyznanie świadczenia w drodze wyjątku, o umorzenie należności tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru (art. 83 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
W świetle powyższego Sąd uznał, że w przypadku stwierdzenia przez ubezpieczonego jakichkolwiek nieprawidłowości w przy wydawaniu decyzji przez ZUS, odpowiednie zastosowanie znajduje przepis art. 83 ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Ubezpieczony obowiązany jest w związku z powyższym poszukiwać ochrony w ramach właściwego postępowania przed sądem powszechnym, uregulowanego w przepisach k.p.c., z czego skarżący skorzystał wnosząc odwołanie do sądu pracy, nie może natomiast w tej sytuacji dochodzić swoich praw przed sądem administracyjnym z uwagi na brak właściwości do rozpoznania takich spraw.
Z tych względów, Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 § 3 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło