IV SA/Wa 3179/15
WyrokWSA w Warszawie2016-03-17
Skład orzekający: Kaja Angerman, Anna Szymańska, Anita Wielopolska-Fonfara
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obawa przed przymusową mobilizacją i udziałem w konflikcie zbrojnym stanowi uzasadnioną obawę prześladowania w rozumieniu Konwencji Genewskiej, uzasadniającą nadanie statusu uchodźcy?Ratio decidendi
Sama obawa przed powołaniem do wojska nie stanowi przesłanki do nadania statusu uchodźcy, gdyż państwo ma prawo ustanowić i egzekwować od swoich obywateli obowiązek służby wojskowej. Dodatkowo, jeśli istnieje możliwość bezpiecznego i legalnego przemieszczenia się na inną część terytorium kraju pochodzenia, gdzie nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę prześladowania, nie można uznać, że istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.Stan faktyczny
Skarżący Y. V. złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, wskazując na obawę powrotu do kraju pochodzenia z powodu trwającej wojny, braku podstawowych mediów, możliwości powołania do wojska oraz postrzegania jako separatysty. Organy administracji odmówiły nadania statusu uchodźcy, uznając, że obawy skarżącego nie spełniają kryteriów prześladowania w rozumieniu Konwencji Genewskiej, a istnieje możliwość bezpiecznego zamieszkania na innych terenach kraju pochodzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi Y. V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowa nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu odwołania Y. V. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy.
Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym:
Y. V. obywatel [...], narodowości [...] wystąpił w dniu [...] sierpnia 2014 r. za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Wskazując na istotne przyczyny dla których ubiega się o status uchodźcy, Cudzoziemiec oświadczył, że nie może wrócić na [...], gdyż trwa tam prawdziwa wojna. W miejscowości gdzie mieszka - [...] w obwodzie [...] - od około miesiąca nie ma ani prądu ani wody, nie działa internet i łączność telefoniczna. Wskazał, iż boi się, że jeżeli tam wróci to go zabiją. Nie może także zamieszkać w innej części [...], gdyż jestem [...]-języczny i będzie postrzegany jako separatysta i terrorysta. Z uwagi na ogłoszenie pełnej mobilizacji przez [...], gdy wróci na [...] będzie zmuszony wstąpić do wojska, czemu się sprzeciwia. Cudzoziemiec poinformował, że w kraju pochodzenia nie był prześladowany, nie brał udziału w działaniach wojennych, nie był poddawany przemocy psychicznej i fizycznej. Wnioskodawca nigdy nie był aresztowany ani sądzony w kraju pochodzenia, nie było prowadzone wobec niego postępowanie sądowe czy administracyjne. Cudzoziemiec nie zadeklarował przynależność do żadnej partii politycznej, organizacji o charakterze religijnym, kulturalnym czy społecznym. Cudzoziemiec przyjechał do Polski na podstawie paszportu i wizy ważnej od dnia [...] stycznia 2014 r. do dnia [...] września 2014 r. Skarżący Y. V. pracował legalnie w [...] na podstawie umowy o pracę.
W dniu [...] marca 2015 r. przeprowadzono przesłuchanie Y. V., który zasadniczo podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenia dotyczące: miejsca urodzenia i zamieszkania, sytuacji rodzinnej. Cudzoziemiec jest żonaty - żona przyjechała do Polski w celu podjęcia pracy, na [...] pozostał syn cudzoziemców (aktualnie już pełnoletni), którym opiekuje się matka żony. Cudzoziemiec na [...] był przedsiębiorcą, miał prawo do wytwarzania i sprzedaży mebli. Początkowo, powód wyjazdu cudzoziemca z kraju pochodzenia był czysto ekonomiczny, jednakże w miarę rozwoju sytuacji na [...] i wybuchu konfliktu na jej wschodnich terenach, podnoszone przez niego obawy odnoszą się głównie do zagrożeń związanych z trwającym na wschodniej [...] konfliktem zbrojnym, trudnych warunków życia i możliwości powołania go do wojska. Żona cudzoziemca Y. V. posiada kartę pobytu ważną dwa lata.
Decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...].04.2015 r. odmówił nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w przypadku cudzoziemca brak jest czynników, które mogłyby przemawiać za istnieniem obawy rzeczywistego, grożącego Aplikantowi prześladowania w przypadku powrotu na [...], poza obszarami obwodu [...] i [...]. Organ I instancji wskazał, że w toku prowadzonego postępowania uchodźczego Wnioskodawca powołał się na ogólną, niestabilną sytuację, która ma miejsce we wschodnich obwodach [...], w tym w zamieszkiwanym przez niego obwodzie [...]. Przed przyjazdem do Polski cudzoziemca nie doznał żadnych problemów, które nosiłyby znamiona prześladowania z uwagi na przesłanki określone w Konwencji Genewskiej, a powodem opuszczenia kraju pochodzenia była migracja ekonomiczna (cudzoziemca przyjechał do Polski w celu podjęcia pracy). W kwestii możliwości powołania przez separatystyczne władze [...] Y. V. do armii, organ I instancji wskazał, że mobilizacja ta miałaby charakter nielegalny, nie mniej jednak z uwagi na fakt, że cudzoziemiec w razie powrotu na tereny kontrolowane przez władze separatystyczne mógłby zostać poddany obowiązkowi mobilizacji, może istnieć rzeczywiste ryzyko wcielenie Y. V. do nielegalnych struktur militarnych i przymuszenia do udziału w walkach przeciwko stronie [...], w tym dopuszczenia się zbrodni lub czynów sprzecznych z Karta Narodów Zjednoczonych. W odniesieni do możliwości powołania cudzoziemca do wojska przez władze w [...], organ I instancji na podstawie dostępnych informacji stwierdził, że mieszkańcy [...] i [...] mogą zgłaszać się do armii "ochotniczo", a zatem brak podstaw do utrzymywania, że wnioskodawca będzie wezwany przez władze w [...] do wypełnienia obowiązku mobilizacji, który na nim nie spoczywa. W ocenie organu I instancji ryzyko takie nie występuje na obszarach kontrolowanych przez władze w [...], a cudzoziemiec ma możliwość bezpiecznego i legalnego zamieszkania na tym obszarze. W ocenie organu I instancji całokształt zebranego w postępowaniu materiału dowodowego nie dał podstaw do stwierdzenia, że wnioskodawca mógłby w sposób zasadny obawiać się prześladowania w kraju pochodzenia ze względu na rasę, religie, narodowość, przynależności do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Podobnie nic nie wskazuje również aby wnioskodawca narażony był na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w przypadku powrotu do kraju pochodzenia na tereny kontrolowane przez władze w [...].
W dniu [...] maja 2015 r. Y. V. wniósł odwołanie od powyższej decyzji do Rady do Spraw Uchodźców, po rozpatrzeniu którego Rada Rady do Spraw Uchodźców zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., utrzymała powyższą decyzję Szefa Urzędu w mocy. Uzasadniając zaskarżoną decyzję Rada wskazała, że prawidłowo w sprawie zgromadzono materiał dowodowy odnoszący się do tożsamości skarżącego, a także aktualnej sytuacji polityczno-społecznej na [...], ze szczególnym uwzględnieniem danych na temat przywoływanych przez skarżącego istniejących stanów zagrożenia prześladowaniami. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie znajduje się w grupie osób szczególnego ryzyka do których zaliczają się głównie osoby, na których ciążą zarzuty kryminalne. W ocenie Rady nie ma żadnych wątpliwości, iż wskazane przez cudzoziemca powody przyjazdu do Polski są stricte osobiste. Nie ma żadnej łączności między zadeklarowanymi przez niego obawami, w tym podnoszoną przez niego obawą związana z możliwością powołania go do wojska, a kategorią obaw przed prześladowaniem. Rada do Spraw Uchodźców wskazała, odnośnie artykułowanej przez cudzoziemca obawy przed powołaniem go do odbycia służby wojskowej, że sama obawa przed powołaniem do wojska nie stanowi przesłanki do nadania statusu uchodźcy, a dane państwo ma prawo ustanowić i egzekwować od swoich obywateli obowiązek służby wojskowej. Stąd też uznała, że Nadto cudzoziemiec nie musi wracać jedynie do miejsca swojego stałego zamieszkania, czyli [...], gdyż w jego przypadku istnieje możliwość legalnego i bezpiecznego przemieszczenia się i zamieszkania na terytorium zachodniej [...]. Stąd Rada uznała, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby uznać, że istnieje realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie.
Skarżący wniósł do tut. Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Rady żądając jej uchylenia w całości i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organy administracji.
Zarzucił istotne naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako k.p.a.) oraz art. 77 § 1 2 k.p.a., poprzez:
1) błędne przyjęcie, że na [...] nie grozi mu obowiązkowa mobilizacja;
2) nieodniesienie się do treści jego odwołania;
3) niezebranie i tym samym nierozpatrzenie w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego dotyczącego:
a) represji grożących osobom będącym przeciwnikami obecnej centralnej władzy na [...] w przypadku na terenach będących pod kontrolą tejże władzy;
b) działań wojsk [...] na wschodzie [...] i nieprzestrzeganiu przez nich międzynarodowego prawa wojny i prawa humanitarnego.
Równocześnie wniósł o:
1. na mocy art. 243 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi proszę o przyznanie mi prawa do pomocy w postaci zwolnienie mnie całkowicie z kosztów sądowych;
2. na mocy art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wnoszę o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Uzasadniając zarzuty skargi skarżący wskazał, iż wbrew temu, co twierdziły organy obu instancji, wszczęcie i prowadzenie postępowania karnego oraz ukaranie go z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, będzie stanowiło prześladowanie, ponieważ odbywanie służby wojskowej byłoby działaniem sprzecznym z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych. Cele i zasady tam wyrażone podkreślają konieczność przede wszystkim pokojowego, a nie zbrojnego rozwiązywanie konfliktów, (por. art. 1 pkt 1 oraz art. 2 pkt 3 Karty Narodów Zjednoczonych). Podkreślił że, wszczęcie i prowadzenia postępowania karnego wobec cudzoziemca i w konsekwencji ukaranie go jest pewne, z uwagi na objęcie obowiązkową mobilizacją. Ostatecznie podniósł, że błędne uznanie, iż nie zostanie objęty obowiązkową mobilizacją, jak również niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego działań wojsk [...], stanowi istotne naruszenie art. 7 i 77 par. 1 kpa., które miało wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Cudzoziemców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."). Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zarówno zaskarżona decyzja Rady do Spraw Uchodźców jak i utrzymana nią w mocy decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie naruszają prawa.
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady do Spraw Uchodźców prowadzi do wniosków, iż przedmiotowa skarga jako bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja Rady do Spraw Uchodźców utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy; o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej. Jak wynika z art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Prześladowanie może polegać w szczególności na użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej w tym seksualnej, zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym, wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący, braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym, wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość (art. 13 ust. 4 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony).
Przy ustalaniu statusu uchodźcy należy uwzględnić istnienie związku między przestrzeganiem praw cywilnych i politycznych a rozwojem ekonomicznym. Często uchodźcy wywodzą się z najbiedniejszych obszarów świata. Jednym z ważnych czynników zapobiegających migracji ekonomicznej powinna być zrównoważona polityka gospodarcza i pomoc dla mieszkańców najbiedniejszych państw świata. Podstawy współczesnej ochrony uchodźców tworzą dwa podstawowe prawa człowieka, określane jako swoboda (wolność) przemieszczania się i prawo do powrotu. Międzynarodowa ochrona uchodźców zastrzeżona jest dla tych, którzy opuścili kraje ojczyste tracąc przy tym ochronę udzielaną obywatelom i w związku z tym ich zasadniczą potrzebą jest uzyskanie ochrony ze strony innego podmiotu. W systemie ochrony prawnej uchodźców brak ochrony ze strony państwa ojczystego połączony jest ponadto z "uzasadnioną obawą prześladowania". Ochrona międzynarodowa nie przysługuje mimo poważnego zakłócenia porządku publicznego w kraju pochodzenia, w przypadku braku dostatecznie zindywidualizowanej obawy prześladowania. W literaturze przyjmuje się, że uchodźców charakteryzuje wspólne doświadczenie zerwania normalnych więzi zaufania i wierności między obywatelem a rządem i zastąpienie ich przez stosunki oparte na obawie i alienacji (zob. B. Wierzbicki, Sytuacja prawna uchodźcy w systemie międzynarodowej ochrony praw człowieka, Białystok 1993, s. 21).
Podstawą ubiegania się Y. V. o nadanie statusu uchodźcy było, według złożonego oświadczenia, ewentualne jego prześladowanie i stan zagrożenia po powrocie do kraju pochodzenia ze strony organów władzy [...]. Jednocześnie jednak skarżący, w trakcie przesłuchania statusowego oświadczył, że żadnego prześladowania nie doświadczył ze strony "władz", w kraju pochodzenia cudzoziemiec był przedsiębiorcą, miał prawo do wytwarzania i sprzedaży mebli. Wskazał, iż ubiega się o nadanie statusu uchodźcy, ponieważ obawia się przymusowej mobilizacji i czynnego udziału w wojnie, czemu całkowicie się sprzeciwia.
Odnosząc się do podniesionej przez Y. V. możliwości powołania go do armii [...] z uwagi na konflikt we wschodnich obwodach [...], zauważyć należy, iż jak wskazały organy powołując się na wiarygodne źródła (materiały prasowe gazety "[...]" oraz opracowanie [...] z dnia [...].02.2015 r.), zgodnie z zapisami Dekretu Prezydenta [...] nr [...] "O cząstkowej mobilizacji" z [...] stycznia 2015 roku, od [...] stycznia 2015 r. odbywa się częściowa mobilizacja wojskowa na [...], której trwanie przewidziano na 210 kolejnych dni. Mobilizacja została podzielona na trzy etapy: 90 dniowy (styczeń-kwiecień 2015 r.); 60 dniowy (kwiecień-czerwiec 2015 r.) oraz ostatni - 60 dniowy (lipiec-wrzesień 2015 r.). Mobilizacja jest prowadzona w 24 obwodach [...] z wyłączeniem [...] i terytoriów, na których kontrolę sprawują separatyści i władze [...], tj. [...] i [...]. Mieszkańcy [...] i [...] mogą zgłaszać się do mobilizacji "ochotniczo". Sztab Generalny [...] podał do wiadomości, iż mobilizacja obejmie ok. 200 tys. osób. Mobilizacji podlegają zdolni do pełnienia służby mężczyźni-rezerwiści w wieku 25-60 lat. Do zasadniczej służby wojskowej zamierza się powoływać obywateli w przedziale wiekowym 20-27 lat. A zatem mając na względzie powyższe informacje, należy przyjąć, iż w razie powrotu do kraju pochodzenia na obszar objęty kontrolą władz w [...], po uzyskaniu na nim rejestracji, skarżący mógłby zostać powołany do wojska w ramach mobilizacji tylko w przypadku zgłoszenia się przez niego w charakterze "ochotnika". Zatem jedynie w sytuacji powrotu do zamieszkiwanego uprzednio obwodu [...], w świetle informacji zawartych w opracowaniu [...] z dnia [...].02.2015 r., mógłby podlegać mobilizacji, ogłoszonej przez nieuznawane na arenie międzynarodowej władze separatystyczne tzw. "[...]", nie byłby natomiast w ogóle poddany mobilizacji przez władze [...], gdyż utraciły one kontrolę na tym terytorium.
Należy w tym miejscu podnieść, że sama obawa przed powołaniem do wojska nie stanowi przesłanki do nadania statusu uchodźcy, a dane państwo ma prawo ustanowić i egzekwować od swoich obywateli obowiązek służby wojskowej.
Dla sprawy decydujące znaczenie miało przesądzenie, czy wobec Y. V. zastosowanie może znaleźć art. 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP., zgodnie z którym:
1. Jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.
2. Przy ocenie, czy sytuacja na części terytorium kraju pochodzenia jest zgodna z ust. 1, bierze się pod uwagę okoliczności dominujące na tej części terytorium kraju oraz osobiste uwarunkowania cudzoziemca.
Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że zagrożenie prześladowaniem osób takich jak wnioskodawca może być odniesione wyłącznie do rejonu [...]. Trudno bowiem byłoby bronić tezy, że obywatele [...] byliby prześladowani na terytorium kontrolowanym przez władze w [...], skoro jego władze podejmują działania mające na celu przyjęcie uchodźców z regionów zagrożonych konfliktem, tym bardziej swoich obywateli. Kolejnym kryterium jest istnienie możliwości przemieszczenia się do innej części kraju. Według dostępnych źródeł istnieje realna możliwość wyjazdu na tereny kontrolowane przez władze w [...]. Administracja państwowa [...] odpowiedzialna jest za ewakuację, rejestracje i osiedlenie osób wewnętrznie przesiedlonych (w internatach, hotelach, sanatoriach, domach wypoczynkowych, opuszczonych szkołach, itp.), a także za wydawanie im dokumentów tożsamości, paszportów. Urzędy państwowe mają za zadanie przyznawanie i udzielanie zasiłków socjalnych uprawnionym grupom, udostępnianie pomocy medycznej i psychologicznej, a także pośredniczenie w znalezieniu pracy przez osiedlonych uciekinierów wewnętrznych.
Art. 18 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP nakłada obowiązek wzięcia pod uwagę dominującej sytuacji panującej na tej (pozostałej, wolnej od prześladowań) części kraju oraz osobiste uwarunkowania wnioskodawcy. Jak wynika z dostępnych źródeł przesiedleńcy nie napotykają w zasadzie w żadnym regionie [...] na niebezpieczeństwo. Występują problemy na tle ekonomicznym, pomoc socjalna jest zróżnicowana w zależności od regionu. W większości obwodów przesiedleńcy mogą liczyć na zakwaterowanie. Generalnie można przyjąć, że organy władzy publicznej podejmują intensywne działania na rzecz przesiedleńców, jakkolwiek bardzo zła sytuacja gospodarcza kraju oraz realia kryzysu humanitarnego rzutują na trudną sytuację tych osób, co może powodować, że przesiedleńcy są grupą ekonomicznie słabą, zagrożoną wykluczeniem społecznym na tle ekonomicznym. Niemniej jednak starania władz skutkują zabezpieczeniem ich podstawowych praw ekonomicznych i zdają się zapobiegać bezdomności, brakiem dostępu do podstawowej opieki medycznej itp. Warunki bytowe nie wydają się być aż tak złe, by można je było uznać za równoznaczne z koniecznością powrotu skarżącego do [...] ze względu na brak możliwości zabezpieczenia podstawowych potrzeb bytowych.
Reasumując, w ocenie Sądu, żadna z okoliczności, które organy rozpatrujące wniosek muszą wziąć pod uwagę na podstawie art. 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP nie wyłącza, w przypadku Y. V., możliwości uzyskania przez niego ochrony w innej części terytorium [...].
Wyrażane przez Cudzoziemca obawy odnosiły się do ogólnej sytuacji panującej w rejonie [...] i w żaden sposób nie odnoszą się do jego indywidualnego zagrożenia uzasadniającego jego obawy przed prześladowaniem w rozumieniu konwencyjnym. W trakcie prowadzonego postępowania Y. V. nie przedstawił żadnych okoliczności wskazujących na to, że był (lub będzie) prześladowany z przyczyn, o których mówi Konwencja Genewska. Dlatego też w świetle postępowania przeprowadzonego przez organy obu instancji oraz zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, stwierdzić należy, że cudzoziemiec nie jest uchodźcą.
W ocenie Sądu, postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo w zakresie wynikającym z granic postępowania zakreślonych przepisem art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony cudzoziemcom na terytorium RP. Organy orzekające w sprawie dokładnie wyjaśniły stan faktyczny sprawy, wyczerpująco zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, jak również dokonały oceny dowodów nie przekraczając granicy swobodnej oceny dowodów.
Cudzoziemiec nigdy nie był aktywny politycznie, nie należał do jakiejkolwiek partii czy organizacji politycznej. W przypadku powrotu do kraju pochodzenia brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że skarżący mógłby obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Organy obu instancji zasadnie wskazały, że faktyczne kłopoty skarżącego związane były z ogólną ciężką sytuacją na rynku pracy w kraju pochodzenia.
Przytoczone przez Y. V. powody złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy prowadzą bez żadnych wątpliwości do konkluzji, iż są to powody stricte osobiste, tym bardziej że niezrozumiałym jest w ocenie Sądu, powoływanie się przez Cudzoziemca na stan permanentnego zagrożenia na [...] a jednocześnie nie podejmowanie jakichkolwiek starań celem sprowadzenia syna do Polski. Należy wskazać bowiem, odnosząc się do podanych przez skarżącego informacji zawartych w piśmie złożonym do organu w dniu [...] kwietnia 2015 r., iż nie może on liczyć na żadną pomoc od władz [...], a także że nie może przenieść syna do szkół na terytorium [...] poza obszar konfliktu, gdyż spotykał się z odmową z uwagi na postrzeganie skarżącego i jego małżonki jako prorosyjskich separatystów z [...], jak też z tego samego względu odmawianie wydania dokumentu paszportowego dziecku skarżącego, stwierdzić należy, iż z przywołanego przez organ I instancji opracowania Wydziału Informacji o [...] wynika, iż: "Odpowiednie struktury państwowe (służba migracyjna, ministerstwo pracy, ministerstwo oświaty, ministerstwo pomocy socjalnej) rejestrują przesiedleńców, wydają nowe dokumenty, pomagają w kontynuacji edukacji, udzielają pomocy socjalnej, udzielają pomocy medycznej i psychologicznej (...)" (akta sprawy, k. 50). Zatem, w kontekście braku możliwości uzyskania przez skarżącego dokumentów dla siebie lub dziecka, zeznania Y. V. należy uznać za nieuprawdopodobnione i niepotwierdzone, tym bardziej, iż nie przedstawił żadnego dokumentu, z którego by wynikało, że jakiekolwiek czynności w powyższym kierunku podjął. Jednocześnie należy mieć na uwadze fakt, że w dacie przesłuchania tj. [...] marca 2015 roku skarżący wskazał, iż jego syn N. ma [...] lat.
Sąd zauważa, że bez względu na okoliczności, obowiązują zasady logiki i doświadczenia życiowego. Każdy bowiem dorosły człowiek winien wiedzieć, że twierdzenie należy udowodnić, a przynajmniej uprawdopodobnić. Stąd też skarżący jako dorosła osoba w średnim wieku powinien mieć świadomość konieczności wykazania okoliczności powoływanych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy. Z tego też powodu Sąd nie dał wiary deklaracji skarżącego jako okoliczności uzasadniających ubieganie się o nadanie statusu uchodźcy.
Zebrany materiał pozwala na sformułowanie tezy, iż faktyczną przyczyną wyjazdu skarżącego z [...] były względy ekonomiczne, co skarżący sam przyznał podczas przesłuchania w dniu [...] marca 2015 roku wskazując również, że i jego żona przyjechała do Polski celem podjęcia pracy. Stąd też w ocenie Sądu, przedmiotowy wniosek podyktowany jest chęcią poprawy warunków życia i zalegalizowania pobytu na terytorium RP.
Sąd zwraca również uwagę na przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej określonej art. 15 ustawy, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (w znaczeniu umyślnego pozbawienie życia, nie tylko w związku z wykonaniem wyroku sądu), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że skarżący na [...] doznał lub był zagrożony doznaniem poważnej krzywdy. Twierdzenia skarżącego o możliwości wystąpienia w stosunku do niego represji w kraju pochodzenia są niewiarygodne. W ocenia Sądu, również powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia nie narazi go na doznanie poważnej krzywdy. Nie zachodzi niebezpieczeństwo rzeczywistego ryzyka na skutek podjęcia wobec niego bezprawnych działań, takich jak pozbawienie życia czy zastosowanie względem niej tortur, nieludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Jakkolwiek zdarzenia tego typu nadal mają miejsce w niektórych częściach [...], to sam fakt ich występowania nie wystarcza dla udzielenia ochrony, gdyż koniecznym jest wykazanie, iż osoba wnioskująca jest ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację narażona na takie traktowanie. Skarżący nie wykazał tymczasem, aby w jego wypadku taka okoliczność występowała.
Organy prawidłowo zatem uznały, iż w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie.
W świetle powyższych okoliczności skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło