IV SA/Wa 318/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2009 r. sprawy ze skargi J. O. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekazania podania według właściwości - oddala skargę - Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] Minister Infrastruktury, zwany dalej "Ministrem", działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku J. O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] przekazujące Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi według właściwości wniosek J. O. o zwrot nieruchomości rolnej położonej w P. gm. K. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister wskazał, iż z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] lipca 1998 r. nr [...], utrzymaną w mocy decyzją Wojewody P. z dnia [...] września 1998 r. nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w T., na podstawie art. 118 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, orzekł o przyznaniu nieodpłatnie, na własność m. in. J. O., części nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...], na której znajdują się budynki gospodarstwa rolnego, przekazanej w 1973 r. w zamian za rentę na rzecz Skarbu Państwa. Minister wyjaśnił również, że artykuł 23 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej normuje w dziale rozwój wsi sprawy ubezpieczeń społecznych rolników, czyli sprawy uregulowane w ustawie z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników. Zgodnie natomiast z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej rozwój wsi. Z analizy ww. przepisów wynika zdaniem organu, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jako organ administracji rządowej kierujący działem "rozwój wsi", działem, który obejmuje sprawy ubezpieczeń społecznych rolników, jest właściwy do rozpatrzenia wniosku J. O. dotyczącego zwrotu nieruchomości rolnej, przejętej uprzednio za rentę. W skardze na powyższe postanowienie J. O. zakwestionowała przekazanie wniosku między urzędami i wniosła o prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy pod względem merytorycznym w oparciu o przepisy prawa budowlanego podnosząc przy tym, że działka nr [...] została wydzielona w sposób uniemożliwiający prawidłowe korzystanie z budynków stanowiących własność skarżącej. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra na tej podstawie, iż sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolowanie działalności administracji publicznej pod kątem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m. in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia kończące postępowanie administracyjne (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. – zwanej dalej P.p.s.a.). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 19 kpa organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Organy muszą zatem kontrolować właściwość od momentu wszczęcia postępowania do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, kończącą postępowanie w sprawie. Przy wszczęciu postępowania administracyjnego na żądanie strony, w razie stwierdzenia braku własnej właściwości w sprawie, organ przekazuje podanie do organu właściwego w trybie wskazanym w art. 65 § 1 kpa albo, gdy na podstawie danych podania nie można ustalić organu właściwego, jak i gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd, zwraca je wnoszącemu podanie z odpowiednim pouczeniem (art. 66 § 3 kpa.). Stwierdzić należy również, że właściwość rzeczowa organu administracyjnego winna być ustalona nie tylko na podstawie przepisów proceduralnych, ale przede wszystkim na podstawie przepisów materialnoprawnych oraz tych przepisów ustrojowych, które dotyczą kompetencji organów administracji publicznej. W przedmiotowej sprawie skarżąca J. O. wystąpiła z wnioskiem dotyczącym zwrotu nieruchomości rolnej oznaczonej jako działka nr ew. [...], położonej w P., gmina K., wchodzącej uprzednio w skład gospodarstwa rolnego J. P. (ojca skarżącej) przejętego na mocy decyzji Kierownika Wydziału Rolnictwa i Leśnictwa PPRN w T. z dnia [...] stycznia 1973 r. na rzecz Państwa za rentę. Z akt niniejszej sprawy wynika, iż decyzją Wojewody P. z dnia [...] września 1998 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w T. z dnia [...] lipca 1998 r. nr [...] orzekającą o przyznaniu nieodpłatnie na własność m. in. J. O., części nieruchomości położonej w P., na której znajdują się budynki gospodarstwa rolnego, przekazanej na rzecz Państwa w 1973 r. w zamian za rentę. Podstawę prawną wydania w/w decyzji stanowił art. 118 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 z późn. zm.) zgodnie z którym osobie, której przysługuje prawo do bezpłatnego korzystania z lokalu mieszkalnego i pomieszczeń gospodarskich z tytułu przekazania gospodarstwa rolnego Państwu, w myśl dotychczasowych przepisów, na jej wniosek przyznaje się nieodpłatnie własność działki obejmującej budynki, w których znajdują się ten lokal i te pomieszczenia, o powierzchni niezbędnej do korzystania z tych budynków. Stosownie zaś do art. 23 pkt 9 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz. U. z 2007 r. Nr 107, poz. 732 z późn. zm.) dział rozwój wsi obejmuje sprawy ubezpieczeń rolników, a więc sprawy uregulowane w ustawie o ubezpieczeniu społecznym rolników. Działem tym, zgodnie z rozporządzeniem Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 listopada 2007 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. z 2007 r. Nr 216, poz. 1599) kieruje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W związku z powyższym uznać należy, iż w niniejszej sprawie, zakończonej ostateczną decyzją z dnia [...] września 1998 r. wydaną przez rządowy organ administracji publicznej – Wojewodę P. - organem właściwym do rozpoznania wniosku skarżącej dotyczącego zwrotu nieruchomości rolnej oznaczonej jako działka nr ew. [...] przejętej na rzecz Państwa w zamian za rentę jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Tak, więc orzekający w sprawie Minister prawidłowo przekazał wniosek skarżącej o zwrot nieruchomości Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi celem jego rozpoznania, uznając się za organ niewłaściwy w sprawie. Jednocześnie Sąd rozpoznający sprawę pragnie zaznaczyć, że w następstwie przekazania wniosku skarżącej do rozpoznania organowi właściwemu rzeczowo nastąpi dopiero merytoryczne rozpoznanie sprawy skarżącej. Dopiero Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi oceni zasadność wniosku skarżącej i wyda odpowiednie orzeczenie. Mając zatem na uwadze przedstawione wyżej okoliczności sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając skargę za nieuzasadnioną, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.