IV SA/Wa 318/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2010 r. sprawy ze skarg P. B. i Z. B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania - oddala skargi - Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] Wojewoda [...] uchylił postanowienie Burmistrza Miasta M. z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] zawieszające postępowanie w sprawie wymeldowania i orzekł o odmowie zawieszenia postępowania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż na wniosek K. B. i D. B. Burmistrz Miasta M. w dniu [...] września 2009 r. wszczął postępowanie o wymeldowanie P. B. z pobytu czasowego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. W toku postępowania wyjaśniającego P. B. dołączył do akt pozew o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu przeciwko wnioskodawczyniom wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy. Burmistrz Miasta M. postanowieniem z dnia [...] listopada 2009 r. orzekł, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, o zawieszeniu postępowania do czasu rozpoznania przez sąd powyższej sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyły K. B. i D. B. Badając zasadność wniesionego zażalenia organ stwierdził, iż postępowanie toczące się w sądzie powszechnym z pozwu P. B. o naruszenie posiadania przedmiotowego lokalu nie ma wpływu na możliwość rozpatrzenia sprawy o jego wymeldowanie z miejsca pobytu czasowego. Burmistrz Miasta M. posiada kompetencje do zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i na jego podstawie samodzielnego dokonania oceny charakteru opuszczenia przedmiotowego lokalu przez P. B. Tym samym w ocenie organu w niniejszej sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego. Skargi na powyższe postanowienie Wojewody [...] wnieśli P. B. i Z. B. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucili naruszenie: - art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez stwierdzenie, że możliwe jest wydanie decyzji orzekającej wymeldowanie P. B. z pobytu czasowego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. w sytuacji, w której został on pozbawiony możliwości korzystania z lokalu przez pozostałych współwłaścicieli budynku, co jest przedmiotem postępowania o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu, - art. 97 § 1 pkt 4 kpa poprzez przyjęcie, że ocena okoliczności pozbawienia P. B. posiadania przez pozostałych współwłaścicieli budynku leży w gestii organu administracji, a toczące się postępowanie przed sądem z wniosku skarżącego o przywrócenie naruszonego posiadania przedmiotowego lokalu nie ma wpływu na postępowanie w sprawie jego wymeldowania z pobytu czasowego z lokalu i nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest to, czy rozpoznanie sprawy i wydanie przez organ administracji decyzji o wymeldowaniu może być uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia przez sąd sprawy cywilnej o przywrócenie posiadania lokalu osobie, w stosunku do której toczy się postępowanie administracyjne o wymeldowanie z tego lokalu. Zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie w sprawie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. W nauce i judykaturze przyjmuje się, że zagadnienie wstępne to przede wszystkim zagadnienie materialnoprawne, którego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne (B. Gralczyk "O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym" Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Łódzkiego, Nauki Humanistyczno - Społeczne, seria I, 1965, nr 38, s. 91-92). W literaturze prawa administracyjnego podkreśla się, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz"., Wyd. II, Zakamycze 2005, s. 573). Dla rozstrzygnięcia wspomnianej kwestii spornej w przedmiotowej sprawie konieczne jest zwrócenie uwagi na charakter przesłanek wydania decyzji o wymeldowaniu wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). W myśl tego przepisu organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. O opuszczeniu miejsca pobytu można mówić tylko wtedy, gdy dana osoba fizycznie nie przebywa w określonym lokalu i ma zamiar opuszczenia tego lokalu na stałe. Obowiązkiem organów administracji prowadzących postępowanie w sprawie o wymeldowanie jest więc ustalenie - w oparciu o zebrany materiał dowodowy - okoliczności faktycznych tj. tego czy dana osoba trwale oraz dobrowolnie opuściła lokal, w którym była zameldowana na pobyt czasowy czy stały. Inaczej mówiąc, przesłankami wymeldowania są tylko okoliczności faktyczne, nie zaś kwestie materialnoprawne, których rozstrzygnięcie mogłoby być przedmiotem postępowania przed sądem lub innym organem. Ewidencja ludności służy bowiem jedynie rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Ponadto podnieść należy, że żaden szczególny przepis nie uzależnia wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2002 r., V SA 2353/01, Lex nr 83814). Nie oznacza to jednak, że orzeczenie sądu cywilnego w sprawie posesoryjnej nie może mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o wymeldowanie. W sytuacji, gdy zostało ono wydane przed rozstrzygnięciem sprawy o wymeldowanie, organ jest zobowiązany wziąć je pod uwagę, oceniając zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 powołanej ustawy. Natomiast w sytuacji, gdy sprawa o przywrócenie posiadania nie została zakończona przed wydaniem decyzji w sprawie o wymeldowanie, żądanie przez daną osobę udzielenia jej przez sąd cywilny ochrony posesoryjnej danego lokalu może mieć wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia przez nią tego lokalu. Wytoczenie powództwa posesoryjnego może bowiem wskazywać na fakt, iż dana osoba, korzystając z tego środka prawnego, stara się powrócić do lokalu, z którego wbrew swojej woli została usunięty. Wskazać ponadto należy, iż w przypadku uwzględnienia przez sąd powszechny powództwa i przywrócenia posiadania danego lokalu osobie, która została wcześniej z niego wymeldowana decyzją organu administracji, istnieje podstawa do ponownego jej zameldowania w danym lokalu, o ile zamierza ona tam nadal zamieszkiwać. W związku z powyższymi uwagami stwierdzić należy, iż rozstrzygnięcie przez sąd cywilny sprawy o przywrócenie posiadania lokalu nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie administracyjnej o wymeldowanie powoda z tego lokalu. Tym samym za nieuzasadnione należy uznać zarzuty skargi naruszenia przez organ odowławczy art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. W ocenie Sądu organ ten słusznie stwierdził, iż wystąpienie przez skarżącego do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie posiadania lokalu nr [...] przy ul. [...] w M. nie stanowi podstawy do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie jego wymeldowania z tego lokalu. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.