IV SA/Wa 3184/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Alina Balicka (spr.) Sędziowie sędzia WSA Aneta Dąbrowska sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi O. P. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2017r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017r. II. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącej – O. P. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako Szef Urzędu, organ II instancji/odwoławczy) postanowieniem z [...] września 2017r. po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez O. P. (dalej jako skarżąca) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] (dalej jako wojewoda/organ I instancji) z [...] stycznia 2017r. Nr [...] o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie cudzoziemce zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Postanowienie było wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej. W dniu 10 października 2016r. O. P., wystąpiła do wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z uwagi na wykonywanie pracy. Wojewoda pismem z 4 listopada 2016r. wezwał wnioskującą w trybie art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego [(Dz. U z 2017r., poz. 1257) [dalej jako K.p.a.)] do uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych wniosku tj.: • przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie przez cudzoziemkę warunków określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 5 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tj. zarejestrowanego we właściwym urzędzie pracy oświadczenia o zamiarze powierzenia pracy lub • dostarczenia informacji starosty właściwego ze względu na główne miejsce wykonywania pracy przez cudzoziemca o braku możliwości zaspokojenia potrzeb kadrowych pracodawcy, w oparciu o rejestry bezrobotnych i poszukujących pracy lub o negatywnym wyniku rekrutacji organizowanej dla pracodawcy wydaną nie wcześniej niż 180 dni przed złożeniem wniosku i uwzględniającej warunki wskazane w złożonym wniosku W przesłanym piśmie, skarżąca została pouczona, że zgodnie z § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie określenia przypadków, w których zezwolenie na pracę cudzoziemca jest wydawane bez względu na szczegółowe warunki wydawania zezwoleń na pracę cudzoziemców (Dz. U. z 2015 r., poz. 97), wojewoda wydaje zezwolenie na pracę bez konieczności uzyskania informacji, o której mowa w art. 88c ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w przypadku obywatela Republiki Armenii, Republiki Białorusi, Republiki Gruzji, Republiki Mołdowy, Federacji Rosyjskiej lub Ukrainy, który w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o wydanie zezwolenia na pracę wykonywał przez okres nie krótszy niż 3 miesiące pracę dla tego samego podmiotu i na tym samym stanowisku na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej, jeżeli przed podjęciem przez cudzoziemca pracy powiatowy urząd pracy, właściwy ze względu na miejsce pobytu stałego lub siedzibę podmiotu powierzającego wykonywanie pracy, zarejestrował pisemne oświadczenie tego podmiotu o zamiarze powierzenia wykonywania pracy temu cudzoziemcowi - pod warunkiem przedstawienia zarejestrowanego oświadczenia i umowy oraz dokumentów potwierdzających opłacanie składek na ubezpieczenie społeczne, jeżeli były wymagane w związku z wykonywaniem pracy. Przedmiotowe wezwanie zostało dwukrotnie awizowane, a następnie zwrócone do nadawcy – Wojewody [...] z adnotacją: "zwrot – nie podjęto w terminie". Organ I instancji uznał powyższe wezwanie za skutecznie doręczone z dniem 22 listopada 2016r. Pismem z 8 grudnia 2016r. wojewoda pozostawił wniosek o udzielenie O. P. zezwolenia na pobyt czasowy bez rozpoznania, z uwagi na nieusunięcie przez nią braków formalnych wniosku w terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności, który bezskutecznie upłynął w dniu 29 listopada 2016r. W dniu 9 grudnia 2016r. skarżąca wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. W uzasadnieniu ww. wniosku skarżąca podniosła, iż: "Proszę o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych, który nie został zachowany z powodu nieodebrania pisma. Pismo przyszło na adres [...] gmina [...]. Listonosz pozostawił awizo w skrzynce na listy znajdującej się przy drodze publicznej poza posesją. Do tej skrzynki nie miałam dostępu. Właściciele posesji w tym czasie byli nieobecni". W tym samym dniu cudzoziemka za pośrednictwem Poczty Polskiej przesłała do organu I instancji oświadczenie o zamiarze powierzenia wykonywania pracy cudzoziemce zarejestrowane w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...] w dniu 12 maja 2016r., przez Firmę Produkcyjno-Handlową [...] , na stanowisku pracownika fizycznego, na podstawie umowy o pracę, ważne w okresie od dnia 17.05.2016 r. do dnia 27.10.2016 r., z wynagrodzeniem 1850,00 zł brutto miesięcznie. Pismem z dnia 27 grudnia 2016r. organ I instancji wezwał O. P. na podstawie art. 50 K.p.a. do dokładnego wyjaśnienia okoliczności braku dostępu do skrzynki pocztowej oraz wyjaśnienia dlaczego, nie mając dostępu do skrzynki pocztowej nie wskazała innego adresu do korespondencji. W odpowiedzi na powyższe w dniu 11 stycznia 2017r. do organu I instancji wpłynęło pismo skarżącej, w którym wyjaśniła ona, iż "informuję, że skrzynka pocztowa znajduje się przy ulicy w odległości około 100 m od budynku. Dostęp do skrzynki ma wyłącznie właściciel domu pan W. B. . Pan W. B. nie poinformował mnie ani mi nie doręczył awiza o przesyłce." Do pisma skarżąca dołączyła oświadczenie z 5 stycznia 2017r. W. B., z którego wynika, iż "awizowanie nie zostało odebrane z powodu moich częstych nieobecności w domu w miesiącu listopadzie 2016 r. Klucz do skrzynki pocztowej miałem przy sobie. (...) W związku z wykonywanymi czynnościami służbowymi polegającymi na częstych wyjazdach nasilających się w okresie końca roku i przedświątecznym nie zaglądałem do skrzynki pocztowej". Postanowieniem z [...] stycznia 2017r. Nr [...] Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie skarżącej zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca w dniu 3 lutego 2017r. (data stempla pocztowego) złożyła do Szefa Urzędu zażalenie na ww. postanowienie. W uzasadnieniu przedmiotowego zażalenia skarżąca wskazała, iż "(...) nie mogę się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż nie uprawdopodobniłam, że uchybienie terminowi nastąpiło bez mojej winy. Byłam przekonana, że Pan W. B. , u którego mieszkałam, a który nie udostępnił mi kluczyka do skrzynki pocztowej, będzie mnie informował o nadchodzącej do mnie korespondencji. Tymczasem (...) z uwagi na liczne obowiązki nie zaglądał do skrzynki pocztowej i przyznał, że to wskutek jego zaniedbań korespondencja nie była odbierana. Ja na zachowanie Pana B. nie miałam żadnego wpływu, w związku z tym trudno przyjąć, że ponoszę z tego tytułu odpowiedzialność." Postanowieniem z [...] września 2017r. organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie wojewody. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy przytoczył treść art. 58 K.p.a., art. 63 § 2 K.p.a., 64 § 2 K.p.a. oraz art. 106 i 125 ustawy o cudzoziemcach dotyczących wymagań dla wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Organ II instancji wskazał, że skarżąca występując z wnioskiem o pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miała świadomość, że będzie do niej kierowana korespondencja i powinna podać, wiedząc że nie ma dostępu do skrzynki pocztowej inny adres do korespondencji. Jednocześnie organ II instancji zaznaczył, że skarżąca nie udokumentowała w wiarygodny sposób faktu nieobecności właściciela posesji w czasie kiedy przyszło do niej wezwanie z urzędu wojewódzkiego. Szef Urzędu wskazał, że skarżąca wnosząc o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku w rozpatrywanej sprawie nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła skarżąca, w której wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i umożliwienie jej uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski. W uzasadnieniu skargi skarżąca ponownie podniosła, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku wynika wyłącznie z winy jej pracodawcy (właściciela posesji) co zostało przez niego zaświadczone, zaś stanowisko organu odwoławczego, iż nie uprawdopodobniła ona braku swojej winy jest dla niej bardzo krzywdzące. Ponadto, skarżąca wskazała, że ułożyła sobie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej życie osobiste, a "do Polski przyjechałam żeby pracować i choć trochę poprawić swoją sytuację materialną. Uważam, że i z tego powodu moja skarga zasługuje na uwzględnienie". W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) dalej jako P.p.s.a. )] sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do treści art. 58 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1), prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Brak spełnienia jednego z wyżej wskazanych warunków uniemożliwia przywrócenie terminu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 grudnia 1999 r., I SA/Ka 790/98, "Serwis Podatkowy" 2001, nr 7, s. 7). Z ustalonego stanu faktycznego kontrolowanej sprawy wynika, że skarżąca w dniu 9 grudnia 2016r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny jego uchybienia. Wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżąca dopełniła czynności, tj. złożyła zarejestrowane oświadczenie o zamiarze powierzenia pracy, a dodatkowo załączyła umowę o pracę, oświadczenie najemcy i druki ZUS DRA potwierdzające odprowadzanie składek na ubezpieczenie społeczne. Tym samym spełniła przesłankę zawarta w art. 58 § 2 K.p.a. Te ustalenia nie budzą wątpliwości. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie pozostaje zaś to, czy skarżąca uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Skarżąca twierdzi, że przedstawiła stosowne argumenty, a także wyjaśnienia właściciela posesji, które świadczą o tym, że bez jej winy nastąpiło uchybienie terminu w uzupełnieniu braków formalnych wniosku. Szef Urzędu stanął na odmiennym stanowisku co zostało wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Po analizie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Sąd nie podziela stanowiska Szefa Urzędu, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż nie ponosi winy w uchybieniu ww. terminu. W ocenie Sądu, O. P. w stopniu wystarczającym uprawdopodobniła brak swojej winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Takie stanowisko Sąd w niniejszym składzie wywiódł w oparciu o dokumentację zgromadzoną badanej sprawie, m.in. wziął pod uwagę wyjaśnienia skarżącej i właściciela posesji. Jak wynika z dokumentów, skarżąca była przekonana, że właściciel mieszkania, a zarazem jej pracodawca – W. B. będzie ją informował o wszelkiej korespondencji do niej kierowanej. Skarżąca wyjaśniła w sposób przekonywujący przyczyny niedopełnienia czynności procesowej. Podniosła, że skrzynka pocztowa znajdowała się przy drodze publicznej poza posesją na której zamieszkiwała. Nie posiadała kluczyka do skrzynki pocztowej, dysponował nim tylko właściciel mieszkania. O. P. podkreśliła, że nie uzupełniła wymaganych braków formalnych tylko i wyłącznie przez zaniedbanie właściciela mieszkania, gdyż z uwagi na jego obowiązki i liczne wyjazdy nie miała możliwości odbioru korespondencji. Podniosła również to, że w czasie gdy przyszło do niej wezwanie właścicielce posesji byli nieobecni. Ponadto, właściciel mieszkania – W. B. wyjaśnił, że na skutek jego zaniedbań związanych z wykonywanymi czynnościami służbowymi, tj. częstymi wyjazdami nie zaglądał do skrzynki pocztowej, tym samym uniemożliwił skarżącej odbiór urzędowej korespondencji. W ocenie Sądu wyjaśnienia te przesądzają o braku winy skarżącej i nie powinna ona, wbrew stanowisku organów obu intencji ponosić odpowiedzialności za zaniedbania osoby trzeciej, które niewątpliwie miały negatywny wpływ na dokonanie przez nią ważnej czynności procesowej. Nie sposób zgodzić się również z opinią Szefa Urzędu, że skarżąca mając świadomość o braku dostępu do skrzynki pocztowej, a tym samym że kierowana do niej korespondencja może do niej nie dotrzeć winna wskazać inny adres do korespondencji. Zaprezentowane stanowisko jest niezrozumiałe. Zdaniem Sądu nie można zarzucać skarżącej niestaranności czy niedbalstwa w tym, że nie przewidziała sytuacji w której kierowana do niej urzędowa korespondencja do niej faktycznie nie dotrze bez względu na przyczynę. Zakwalifikowanie powyższego za niestaranność skarżącej przy dokonywaniu czynności procesowej, a tym samym uznanie, iż nie uprawdopodobniła braku swojej winy w dochowaniu terminu byłoby zbyt surowe czy rygorystyczne. W doktrynie można zaobserwować pogląd, że "przy ocenie winy, przepisy K.p.a. nie wprowadzają w tym zakresie żadnych ograniczeń. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności jaki można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Zajęcie stanowiska odmiennego uwzględniającego subiektywny miernik staranności, wprowadziłoby do stosunków prawnych element niepewności (...). Pożądany jest tutaj kompromis polegający na tym, aby z jednej strony nie doprowadzić do pochopnego przywrócenia terminu, z drugiej zaś, aby na skutek nadmiernej surowości nie zamknąć drogi do obrony jej praw" (J. Krajewski, w: Kodeks postępowania cywilnego, s. 275). Za nietrafny należy uznać pogląd organu II instancji, że skarżąca winna w sposób wiarygodny udokumentować fakt nieobecności właściciela posesji (pracodawcy). W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, że obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Okoliczności te powinny pojawić się przed upływem terminu – ich wystąpienie po upływie terminu nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 maja 2001r. sygn. I SA/Lu 761/00, Lexis.pl nr 380250. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, zdaniem Sądu wyjaśnienia skarżącej jak również właściciela posesji należy uznać za wiarygodne, które w sposób wystarczająco przekonywujący uprawdopodabniają brak winy skarżącej w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Przedstawione okoliczności mają charakter obiektywny, a nie subiektywny jak twierdzi organ odwoławczy, były niezależne od skarżącej, która nie powinna ponosić za to odpowiedzialności, a tym samym ujemnych skutków procesowych. Dlatego Sąd uznał, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia art. 58 § 1 K.p.a, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzeczono jak w pkt I sentencji. O kosztach sądowych, na które składa się wpis sądowy (100 zł) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. pkt II sentencji.