IV SA/Wa 3185/16
PostanowienieWSA w Warszawie2017-06-12
Skład orzekający: Małgorzata Małaszewska – Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, wydane z powodu niewykazania przez stronę sytuacji majątkowej, powinno zostać utrzymane w mocy, mimo że strona jest zwolniona z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a.?Ratio decidendi
Sąd utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, uznając je za prawidłowe. Pomimo zwolnienia strony z kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., strona nie wykazała swojej sytuacji majątkowej w sposób wymagany do przyznania profesjonalnego pełnomocnika, co obciążało ją zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.Stan faktyczny
A. P. złożyła sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Strona argumentowała, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania i ze względu na stan zdrowia nie może podjąć pracy. Do sprzeciwu dołączyła zaświadczenie o dochodach i zaświadczenia lekarskie. Sąd rozpoznał sprzeciw, uznając, że strona jest zwolniona z kosztów sądowych, ale nie wykazała swojej sytuacji majątkowej w stopniu wystarczającym do przyznania profesjonalnego pełnomocnika.Rozstrzygnięcie
Utrzymał w mocy postanowienie Referendarza sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska – Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. P. od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 27 kwietnia 2017 r. o umorzeniu postępowania w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia postanawia: utrzymać w mocy postanowienie Referendarza sądowego
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. po rozpoznaniu wniosku A. P. o przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozpatrzenia zażalenia, umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia od kosztów sądowych oraz odmówił przyznania Skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Odpis tego postanowienia doręczono Skarżącej w dniu 26 maja 2017 r.
W ustawowym terminie A. P. wniosła od niego sprzeciw. W jego uzasadnieniu podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania się. Ze względu na stan zdrowia nie może podjąć żadnej pracy.
Do sprzeciwu dołączyła kserokopię zaświadczenie o dochodach za 2016 r. oraz kserokopię zaświadczeń lekarskich.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 zwaną dalej P.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy.
Zgodnie z art. 245 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Referendarz w zaskarżonym postanowieniu odnosząc się do kwestii zwolnienia Skarżącej od ponoszenia kosztów postępowania sądowego prawidłowo uznał, że Skarżąca w niniejszej sprawie jest ustawowo zwolniona z obowiązku ich ponoszenia. Zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a., nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych skarżący w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Przedmiotem skargi jest postanowienie w przedmiocie rozpoznania zażalenia na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Wobec tego Skarżąca w granicach niniejszej sprawy nie jest obowiązana do ponoszenia kosztów sądowy.
Również rozstrzygnięcie Referendarza co do przyznania profesjonalnego pełnomocnika jest prawidłowe. Należy mieć na względzie, że w celu oceny sytuacji finansowej i możliwości płatniczych, Skarżąca została wezwana m.in. do złożenia oświadczenia o źródłach jej utrzymania w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania - w szczególności skąd Skarżąca czerpie środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności i ubrania, do złożenia wyciągów z posiadanych przez Skarżącą rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy; ewentualnie do złożenia oświadczenia o nieposiadaniu rachunków, kont bankowych; do złożenia oświadczenia, jaki Skarżąca ma tytuł prawny do mieszkania, w którym aktualnie przebywa oraz, czy i ewentualnie jakie koszty ponosi miesięcznie z tego tytułu, złożenia odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, nadesłanie wyciągów z wszelkich posiadanych przez męża skarżącej rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (z historią operacji), udokumentowanie wysokości dochodów męża Skarżącej, złożenie oświadczenia w sprawie majątku posiadanego przez męża Skarżącej, tj., czy jest właścicielem domu, mieszkania, innych nieruchomości (w tym rolnych), czy posiada zasoby pieniężne (jeżeli tak, to w jakiej wysokości) lub przedmioty wartościowe (o wartości powyżej 3000 euro).
Powyższych danych Skarżąca nie nadesłała. Wobec tego, skoro to na wnioskodawcy ciąży wykazania, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania związanych z jego udziałem w sprawie, to w jego własnym interesie jest wykazania sytuacji majątkowej i możliwości płatniczych. Skoro Skarżącą nie wykazała, poprzez nadesłanie stosownych dokumentów, że znajduje się w takiej sytuacji, że nie może ponieść związanych z udziałem w sprawie, rozstrzygnięcie Referendarz należy uznać za odpowiadające prawu. Powyższej okoliczności nie zmienia to, że Skarżąca przy sprzeciwie nadesłała kserokopię zaświadczenie o dochodach za 2016 r. oraz kserokopię zaświadczeń lekarskich. Dokumenty te nie są wystarczające do zmiany postanowienia Referendarza bowiem nie czynią zadość poprzedniemu wezwaniu i na ich podstawie nie można ustalić sytuacji majątkowej Skarżącej.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło