IV SA/Wa 3190/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 13 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją [...] sierpnia 2018 r., [...], po rozpatrzeniu zażalenia D.W. na postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] w sprawie oddalenia zarzutów w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego - utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] Wójt Gminy [...] nakazał D.W. przyłączenie nieruchomości położonej w miejscowości [...] przy ul. [...] [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działa ew. nr [...] do istniejącej sieci kanalizacyjnej w ulicy [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 29 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Wa 2389/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D.W. na ww. decyzje Kolegium z dnia z dnia [...] lipca 2016 r. Upomnieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r. znak [...] Wójt Gminy [...] wezwał D.W. do realizacji obowiązku wynikającego z decyzji Nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] lipca 2016 r. polegającego na przyłączeniu ww. nieruchomości do istniejącej kanalizacji, w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego upomnienia. Upomnienie zostało doręczone adresatowi w dniu 4 października 2017 r. W dniu 17 listopada 2017 r. Wójt Gminy [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym nakazujący przyłączenie ww. nieruchomości do istniejącej kanalizacji. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanej w dniu 14 grudnia 2017 r. W dniu 22 grudnia 2017 r. D.W. wskazując art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Skarżąca zobowiązała się do wykonania podłączenia kanalizacji do końca grudnia 2017 r. Wskazała, że wykonawca ma się zgłosić do robót budowlanych w dniu 29 grudnia 2017 r. Ponadto podniosła, że tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów zgodnie z art. 128 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. Naliczenie kosztów upomnienia w wysokości 11,60 zł nie znajduje żadnego uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2018 r. organ egzekucyjny oddalił zarzuty wniesione przez D.W. w przedmiocie prowadzonego postępowania egzekucyjnego. D. W. wniosła zażalenia na ww. postanowienie organu egzekucyjnego. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca podniosła te same argumenty co w sprawie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazał, że w przedmiotowej sprawie tytuł wykonawczy został doręczony Zobowiązanej w dniu 14 grudnia 2017 r. Strona w doręczonym tytule wykonawczym została prawidłowo pouczona o możliwości wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne w terminie siedmiu dni od daty doręczenia tytułu wykonawczego. Z kolei D.W. zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne wniosła osobiście w dniu 22 grudnia 2017 r. Tym samym termin na dokonanie określonej czynności procesowej upływał z dniem 21 grudnia 2017 r. (czwartek). Organ odwoławczy wskazał, że Zobowiązana wniosła zarzuty na prowadzone postępowanie egzekucyjne po terminie. Zdaniem Składu orzekającego Kolegium istotne jest to, że w przypadku wniesienia zarzutów po terminie wydane rozstrzygnięcie uwzględniało podstawową zasadę, iż uchybienie terminu do wniesienia zarzutów skutkuje odmową ich merytorycznego rozpatrzenia przez organ egzekucyjny. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny pomimo wniesienia zarzutów przez Zobowiązaną po terminie, dokonał ich merytorycznego rozpoznania. Jednakże mając na względzie, że Wójt Gminy [...] w rozstrzygnięciu zaskarżonego postanowienia oddalił zgłoszone zarzuty, należy stwierdzić, że zapadłe rozstrzygnie w sprawie jest prawidłowe. W związku z powyższym Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przesądziło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. W przedmiotowej sprawie Zobowiązana wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego z uchybieniem siedmiodniowego terminu. D. W. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] Skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżąca zarzucił kolegium brak merytorycznego rozpoznania skargi wniesionej na wydaną decyzje wójta i nieprawidłowe ustalenie, iż "zażalenie zostało wykluczone z obrotu prawnego". W ocenie Skarżącej, skoro wójt gminy [...] zdecydował się na przesłanie do merytorycznego rozstrzygnięcia sporu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze to uznał to zażalenie za wniesione prawidłowo i podlegające rozstrzygnięciu merytorycznemu. Jeśli uznałby natomiast, że nie zasługuje ono na rozstrzygniecie umorzyłby postępowanie. Strona wniosła o nakazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrzenia argumentów podnoszonych przez skarżącą, które zostały zgłoszone we wniesionym zażaleniu, co do naruszenia art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny w zakresie swojej kognicji ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub inne rozstrzygnięcie z zakresu administracji publicznej, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, jedynie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tych aktów. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonego postanowienia, utrzymującego w mocy postanowienie organu egzekucyjnego pierwszej instancji wykazała, że jest ono zgodne z prawem. Przedmiotem sporu jest zasadność oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym w związku z niedochowaniem przez skarżącą ustawowego terminu do ich wniesienia. Jak wynika z akt sprawy i czego strona nie kwestionuje, upomnieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] Wójt Gminy [...] wezwał D.W. do realizacji obowiązku wynikającego z decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. Nr [...] utrzymanej w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] lipca 2016 r. polegającego na przyłączeniu nieruchomości Skarżącej do istniejącej kanalizacji, w terminie 7 dni od dnia otrzymania upomnienia. Upomnienie zostało doręczone Stronie w dniu 4 października 2017 r. W dniu 17 listopada 2017 r. Wójt Gminy [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...] stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym nakazujący przyłączenie nieruchomości do istniejącej kanalizacji. Odpis tytułu wykonawczego został doręczony zobowiązanej w dniu 14 grudnia 2017 r. (k. 64 akt admin.). W dniu 22 grudnia 2017 r. (Prezentata organu) D.W. wskazując na art. 33 i 34 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym wniosła pismo zatytułowane "zażalenie zgłoszenie zarzutu". Na wstępie rozważań wskazać należy, że zarzuty są środkiem zaskarżenia, który w postępowaniu egzekucyjnym może zostać zgłoszony w ściśle określonym czasie. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 stawy z 17 czerwca 1966 r. o postepowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201) – dalej też u.p.e.a., tytuł wykonawczy zawiera pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Powyższe oznacza, że zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W przypadku uchybienia temu terminowi, zarzuty jako spóźnione nie podlegają rozpatrzeniu. Pogląd ten nie budzi wątpliwości zarówno w piśmiennictwie jak i orzecznictwie (por. Piotr Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz Wydanie VIII, teza 4 do art. 33 program Lex, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 września 2016 r., sygn. akt II FSK 2296/14, z 2 lutego 2016 r. sygn. akt II FSK 3259/13, CBOSA). Termin ten uznać należy za termin procesowy. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., który w postępowaniu egzekucyjnym ma zastosowanie z mocy art. 18 u.p.e.a., strona może złożyć prośbę o przywrócenie terminu. W rozstrzyganej sprawie skarżąca z tej możliwości nie skorzystała. Z powyższego wynika więc, że po upływie 7-dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu egzekucyjnego, o ile termin ten nie został na wniosek zobowiązanego przywrócony, nie może on podnosić skutecznie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uchybienie takiemu terminowi powoduje bowiem bezskuteczność dokonanej przez stronę czynności procesowej. Zatem rację przyznać należy organom, iż zarzuty wniesione w dniu 22 grudnia 2017 r. zostały złożone z uchybieniem ustawowego terminu, a w związku z tym nie mogły być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia, czego domaga się skarżąca. Wyjaśnić także trzeba, że kwestia sposobu rozstrzygnięcia przez organ egzekucyjny o zarzutach wniesionych po terminie budzi w orzecznictwie sądowoadministracyjnym istotne wątpliwości (por. J. Makuch, Sposób rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego o zarzutach wniesionych po terminie, LEX/el 2017 i powołane tam orzecznictwo). Zauważono, że jakkolwiek u.p.e.a. wyraźnie określa termin, w którym zarzuty mogą zostać wniesione, to jednak nie precyzuje, w jakiej formie powinno zostać podjęte rozstrzygnięcie w sytuacji, gdy dokonanie tej czynności nastąpiło po upływie tego terminu. W judykaturze prezentowane są zarówno poglądy, że w sytuacji wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym z uchybieniem terminu organ winien odmówić uwzględnienia zarzutów lub je oddalić, jak również wskazuje się na możliwość pozostawienia zarzutów bez rozpoznania, czy stwierdzenia bezskuteczności wniesionych zarzutów. Pojawiają się także głosy opowiadające się za umorzeniem postępowania w sprawie zarzutów lub odmową wszczęcia postępowania w sprawie tych zarzutów. Niezależnie jednak od tego, w jaki sposób organ egzekucyjny odniesie się do wniesionych zarzutów, każda z form rozstrzygnięcia wyklucza możliwość merytorycznego ich rozpoznania (zbadania zasadności). Zdaniem Sądu zarzuty spóźnione nie mogą zostać uwzględnione. Wobec tego forma załatwienia spóźnionych zarzutów nie jest pierwszorzędna dla oceny słuszności rozstrzygnięcia podjętego w tym przedmiocie. Niezależnie bowiem od sposobu, w jakim zostaną one rozpatrzone, sytuacja prawna strony nie ulegnie zmianie – zobowiązany nie uzyska zamierzonego celu w postaci umorzenia postępowania egzekucyjnego czy chociażby zastosowania mniej uciążliwego środka. Nadto brak uwzględnienia zarzutów (czy to ze względów merytorycznych, czy procesowych) przesądza o możności dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego (zabezpieczającego). Dodać także należy – jak zasadnie zwrócił uwagę organ odwoławczy - że pomimo rozpoznania merytorycznego przez organ I instancji spóźnionych zarzutów egzekucyjnych, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Rozstrzygnięcie podjęte przez organ egzekucyjny, po prawidłowym uwzględnieniu uchybienia terminu do wniesienia zarzutów, uznać należy bowiem za prawidłowe, gdyż przyjęło postać oddalenia zarzutów (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Bk 361/08, LEX nr 478764). Mając na względzie, że w sytuacji wielości dopuszczalnych w orzecznictwie sposobów załatwienia spóźnionych zarzutów, o czym była już mowa, również i ten sposób jest zatem prawidłowy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako niezasadną oddalił. Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.