IV SA/Wa 3194/18

WyrokWSA w Warszawie2019-02-12

Skład orzekający: Kaja Angerman, Leszek Kobylski, Anna Sidorowska-Ciesielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE z powodu opuszczenia terytorium Unii Europejskiej na okres 12 miesięcy jest obligatoryjne, nawet jeśli powodem tej nieobecności był zły stan zdrowia cudzoziemki?
Ratio decidendi
Cofnięcie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE z powodu opuszczenia terytorium Unii Europejskiej na okres 12 miesięcy ma charakter obligatoryjny i nie przewiduje możliwości odstąpienia od jego wydania, nawet w przypadku gdy nieobecność była spowodowana niezależnymi od cudzoziemki przyczynami, takimi jak choroba. Przepisy ustawy o cudzoziemcach mogą ograniczać uprawnienia cudzoziemców w zgodzie z Konstytucją, a przekroczenie dozwolonego okresu pobytu poza UE skutkuje utratą statusu rezydenta długoterminowego.
Stan faktyczny
Skarżąca, V. C., posiadała zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Wojewoda wszczął z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia, stwierdzając 12-miesięczną nieobecność skarżącej na terytorium UE, co wynikało z informacji Straży Granicznej. Skarżąca argumentowała, że dłuższy pobyt poza UE był spowodowany chorobą i leczeniem, a nie jej wolą. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia, uznając, że przepis art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i nie przewiduje odstępstw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant st. sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2019 r. sprawy ze skargi V. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE oddala skargę IV SA/Wa 3194/18 UZASADNIENIE Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z [...] lipca 2018 r. Nr [...]po rozpatrzeniu odwołania V. C., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].11.2016r. Nr [...] orzekającą o cofnięciu cudzoziemce zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, udzielonego decyzją ww. organu z dnia [...].07.2012r. nr [...]. Decyzja była wynikiem następujących ustaleń i oceny prawnej. W dniu 12.06.2012r. V. C. wystąpiła za do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyzją z dnia [...].07.2012r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o udzieleniu V. C. wnioskowanego zezwolenia na podstawie art. 65 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2006r. Nr 234, poz. 1694, z późn. zm.). W dniu 21.06.2016r. V.C. wystąpiła z wnioskiem do Wojewody [...] o wymianę karty pobytu z uwagi na zmianę danych umieszczonych w dotychczasowej karcie pobytu. Do ww. wniosku cudzoziemka dołączyła nowy dokument podróży. W dniu 13.10.2016r. (data doręczenia pisma stronie) Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia V.C. zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stwierdzając, że w przypadku cudzoziemki zachodzą okoliczności określone w art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach, tj. opuściła ona terytorium UE na okres następujących kolejno po sobie 12 miesięcy. Powyższe zostało stwierdzone na podstawie informacji otrzymanej z Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej z dnia 07.07.2016r. dotyczącej przekroczeń granicy przez cudzoziemkę, z której wynika, że w okresie od dnia 17.06.2015r. do dnia 17.06.2016r. opuściła ona terytorium UE. Decyzją z dnia [...].11.2016r. nr [...] Wojewoda [...] orzekł o cofnięciu cudzoziemce zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Od powyższego rozstrzygnięcia, w dniu 16.12.2016r., pełnomocnik strony złożyła odwołanie, w którym podniesiono, iż dłuższy od uprzednio planowanego pobyt cudzoziemki w [...] wynikł z przyczyn od niej niezależnych, a mianowicie został spowodowany złym stanem zdrowia cudzoziemki i koniecznością podjęcia leczenia. Do odwołania dołączono dokumentację medyczną wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi cofa się zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeżeli opuścił on terytorium Unii Europejskiej na okres następujących kolejno po sobie 12 miesięcy. Podstawę cofnięcia stronie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stanowiło stwierdzenie Wojewody [...], iż V.C. opuściła terytorium Unii Europejskiej na okres od dnia 17.06.2015r. do dnia 17.06.2016r. - co wynika z informacji z Zarządu Granicznego Komendy Głównej Straży Granicznej dotyczącej przekroczeń granicy przez cudzoziemkę. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko Wojewody [...] co do stwierdzenia, iż cudzoziemka spełnia przesłankę z art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach, na podstawie której cofa się zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Podkreślił, że decyzja o cofnięciu stronie przedmiotowego zezwolenia na podstawie w/w art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach, nie jest decyzją o charakterze uznaniowym. Wydawana jest na podstawie ściśle sprecyzowanego przepisu prawa i organ orzekający nie ma możliwości - bez naruszenia przepisów prawa - wydania decyzji pozytywnej w przedmiotowej sprawie. Ustawodawca nie przewidział w przypadku instytucji cofnięcia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE możliwości odstąpienia od wydania cudzoziemcowi decyzji o cofnięciu tego rodzaju zezwolenia na zasadzie określonej w art. 212 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. Organ wyjaśnił więc, że w związku z powyższym powoływanie się przez pełnomocnika strony na okoliczność choroby cudzoziemki, która spowodowała konieczność przedłużenia jej pobytu w kraju pochodzenia nie zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji zarówno przepisów prawa materialnego jak i procesowego mogących mieć wpływ na wynik podjętego rozstrzygnięcia. Cudzoziemka złożyła skargę na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła, mające wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie: - naruszenie art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a polegające na przyjęciu przez Organ, że wobec Skarżącej zachodzi obligatoryjna przesłanka do zastosowania art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ww. ustawy, w przypadku gdy zgromadzony materiał dowodowy potwierdza okoliczności, które są podstawą do odstąpienia od zastosowania ww. przepisu; - naruszenie art. 2 Konstytucji RP i art. 37 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie przez Organ, a polegające na całkowitym odebraniu Skarżącej możliwości korzystania z praw i wolności zapewnionych w Konstytucji RP, w przypadku gdy zawężenie zakresu podmiotowego konstytucyjnych praw i wolności nie może polegać na całkowitym odebraniu możliwości korzystania z praw i wolności zapewnionych w Konstytucji RP; oraz mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie: - naruszenie art. 7 K.p.a., art. 75 § 1 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a.. art. 78 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującej, rzetelnej i wszechstronnej oceny całego materiału dowodowego sprawy, co doprowadziło organ do poczynienia w wydanej decyzji całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń, pozostających w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego oraz z zasadami logicznego rozumowania; - naruszenie art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się Organ przy załatwianiu sprawy, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...].11.2016 r. i umorzenie postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej od Organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że cel i funkcja art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach - analizowane z poszanowaniem dla zasad i wartości konstytucyjnych, a w szczególności zasady równości, sprawiedliwości społecznej pozostaje w kolizji z brzmieniem tego przepisu i jego wykładnią językową. "Artykuł 2 ustawy zasadniczej stanowi, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Zasadę tę spełniają w szczególności sądy, których obowiązkiem jest przestrzeganie wyznaczonego przez Konstytucję porządku prawnego. Stosownie bowiem do Konstytucji, jej przepisy stosuje się bezpośrednio, co oznacza, że sądy posiadają środki do zgodnego z Konstytucją rozstrzygnięcia sprawy. Do środków tych należy wykładnia rozszerzająca, oparta na założeniu racjonalnego ustawodawcy. w której dopuszczalne jest odstępstwo od tej racjonalności w sytuacji, gdy istnieją ważniejsze, niż literalne pojmowanie normy, zasady i wartości. W sytuacji gdy wykładnia przepisu nie daje jednoznacznego rezultatu należy wybrać taką wykładnię, która w sposób najpełniejszy umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych. Może to prowadzić do odstępstwa od wykładni literalnej i zastosowania wykładni rozszerzającej. W przypadku rozbieżności pomiędzy efektami procesów interpretacyjnych dokonanych za pomocą różnych rodzajów wykładni wybór rezultatu wykładni winien być dokonany z poszanowaniem dla akceptowanej w ustawie zasadniczej hierarchii wartości. W każdej jednak sytuacji wykładnia powinna pozostać wykładnią, a nie prawotwórstwem, ze względu na wynikający z Konstytucji RP podział władz. Zawężenie zakresu podmiotowego konstytucyjnych praw i wolności nie może polegać na całkowitym odebraniu cudzoziemcom możliwości korzystania z praw i wolności zapewnionych im w Konstytucji RP. Skarżąca wydaną decyzją została pozbawiona podstawowych swoich praw. Przede wszystkim możliwości dalszego pobytu i życia na terytorium RP, w przypadku gdy tu znajduje się jej całe centrum życiowe, zaś przebywała poza granicami RP z przyczyn niezależnych od niej. Podkreślenia wymaga, że Organ nie kwestionuje zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i wskazuje, że nie kwestionuje również okoliczności na które powołuje się Skarżąca. Organom został przedłożony dowód z dokumentów w postaci dokumentacji medycznej Skarżącej wraz z tłumaczeniem przysięgłym. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w uzasadnieniu wydanej decyzji, co prawda wymienia ww. dowód, jednakże nie dokonuje jego analizy oraz oceny. Przedłożonym zaś dowodem Skarżąca wykazała, że w czerwcu 2015 r. zaplanowała krótki pobyt w [...]. Natomiast tuż po przylocie do [...], stan zdrowia , Skarżącej uległ pogorszeniu. Dnia 20 czerwca 2015 r. Skarżąca została przyjęta do szpitala. Leczenie Skarżącej ostatecznie zakończyło się dopiero dnia 12 czerwca 2016 r. Po zakończeniu leczenia, Skarżąca niezwłocznie powróciła do Polski. Wobec powyższego, Skarżąca przebywała poza granicami RP z przyczyn niezależnych od niej. Skarżąca żyje z perspektywą dalszego prowadzenia życia rodzinnego właśnie na terytorium RP, albowiem tu znajduje się jej całe centrum życiowe i jest związana z Polską. Zaskarżona decyzja wydana została bez uprzedniej należytej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów z naruszeniem art. 7 K.p.a., art. 75 K.p.a. art. 77 K.p.a., art. 78 K.p.a., art. 80 K.p.a., co doprowadziło do przedwczesnego zastosowania przepisu prawa materialnego. Organ w uzasadnieniu wydanej decyzji - oprócz wymienienia dowodów występujących w postępowaniu - w żaden sposób nie odniósł się do nich, co tym samym w sposób oczywisty prowadzi do naruszenia art. 8 K.p.a., art. 11 K.p.a. i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] lipca 2018 r. nie narusza przepisów prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 23 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach, w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 24 listopada 2017 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 2094 j.t.). Stosownie do treści art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach cudzoziemcowi cofa się zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE, jeżeli opuścił on terytorium Unii Europejskiej na okres następujących kolejno po sobie 12 miesięcy. Wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia w przypadku potwierdzenia przez organ zaistnienia wskazanej w przepisie przesłanki ma charakter obligatoryjny. Ustawodawca nie przewidział w odniesieniu do tego rodzaju decyzji żadnych przesłanek negatywnych wykluczających wydanie decyzji odbierającej cudzoziemcowi jego dotychczasowy status, ani też umożliwiających organowi odstąpienie od jej wydania z powodów uznanych za uzasadnione. Decyzja o cofnięciu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nie ma więc charakteru uznaniowego. Materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości wskazuje, że wobec skarżącej zachodziła przesłanka uzasadniająca wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia. Organ zgromadził materiał dowodowy potwierdzający nieobecność cudzoziemki na terytorium Polski i Unii Europejskiej przez okres 12 miesięcy i skarżąca ustaleń tych nie kwestionuje. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest kwestia wykładni art. 215 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy o cudzoziemcach w kontekście zasad i wartości konstytucyjnych, które zdaniem skarżącej nakazują zastosowanie odstępstwa od obligatoryjnego wydania negatywnej dla cudzoziemki decyzji, z uwagi na niezależne od niej powody opuszczenia terytorium UE na czas 12 miesięcy. Z pewnością treść zastosowanego w sprawie przepisu prawa materialnego nie uzasadnia analizy przyczyn dla których cudzoziemiec pozostawał poza terytorium UE przez kolejne 12 miesięcy. Treść przepisu jest jasna i oczywista, a więc znana i zrozumiała dla cudzoziemca korzystającego z przyznanego mu uprawnienia i jego warunków. Wbrew twierdzeniom skargi powoływane zasady konstytucyjne nie uzasadniają odmiennej wykładni przepisu stanowiącego podstawę wydanej decyzji. Przywołany art. 37 Konstytucji choć stanowi, że każdy kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji, to jednak przewiduje, że wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa. Słusznie zauważa organ podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, że według art. 83 Konstytucji korzystanie z praw na terytorium Rzeczypospolitej wiąże się równocześnie z obowiązkiem przestrzegania obowiązującego prawa. Cudzoziemcy mają prawo korzystania z praw gwarantowanych w Konstytucji z wyłączeniem sytuacji stanowiących wyjątek od tej zasady i określonych w ustawach. Niewątpliwe więc przepisy ustawy o cudzoziemcach mogą i określają okoliczności, w których uprawnienia cudzoziemców doznają ograniczeń w zgodzie z Konstytucją. Przepis ustawy (w tym przypadku art. 215 ust. 1 pkt 4) określa zasadę dotyczącą dozwolonego okresu pobytu poza granicami Unii Europejskiej, od którego uzależnione jest korzystanie z uprawnienia do pobytu na terytorium Polski na zasadach właściwych dla rezydenta długoterminowego UE. Jego przekroczenie powoduje skutek w postaci cofnięcia uprawnienia do pobytu na dotychczasowych zasadach (utrata statusu rezydenta długoterminowego), nie musi jednak prowadzić do skutku w postaci obowiązku opuszczenia terytorium Polski, czego przykładem jest sytuacja skarżącej. Tym samym nie doszło ani do naruszenia zasad konstytucyjnych przez organ, ani do naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie sądu w przeprowadzonym postępowaniu nie naruszono także przepisów prawa procesowego. Organ ustalił niebudzący wątpliwości stan faktyczny związany z określeniem długości pobytu skarżącej poza terytorium UE, wykazał na jakiej podstawie ten stan faktyczny ustalił, umożliwił stronie odniesienie się do tych ustaleń (wynikających z dokumentacji pochodzącej od Straży Granicznej), wyjaśnił podstawę prawną decyzji i powody dla których przedstawiona argumentacja i dokumentacja medyczna nie mogą zostać uwzględnione. Tak więc organ dokonał niezbędnych w sprawie czynności, zgromadził materiał wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i dokonał jego swobodnej, nie zaś dowolnej oceny. Mając powyższe na uwadze sąd a podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło