IV SA/Wa 3199/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-14
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą z miesięcznym dochodem 1.600 euro, posiadająca dwa samochody o łącznej wartości 23.000 zł, oszczędności w wysokości 10.000 euro oraz nieruchomość, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu sądowoadministracyjnym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą z miesięcznym dochodem 1.600 euro, posiadająca znaczący majątek w postaci pojazdów, oszczędności oraz nieruchomości, nie znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym. Posiadane zasoby finansowe i majątkowe pozwalają na pokrycie kosztów postępowania sądowego oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a także na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
Skarżący P. P. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazał, że jego miesięczny dochód z jednoosobowej działalności gospodarczej wynosi 1.600 euro, posiada dwa samochody o łącznej wartości około 23.000 zł, oszczędności w wysokości 10.000 euro oraz nieruchomość. Wśród wydatków wymienił alimenty, czynsz za mieszkanie i magazyn oraz ubezpieczenia. Sąd ocenił, że posiadane zasoby finansowe i majątkowe skarżącego nie uzasadniają przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia od zakazów obowiązujących na obszarach szczególnego zagrożenia powodzią postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
P. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
W złożonym na urzędowym formularzu oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że źródło jego utrzymania stanowi dochód z jednoosobowej działalności gospodarczej w wysokości 1.600 euro miesięcznie. Majątek skarżącego to dwa samochody: osobowy o wartości około 5.000 zł oraz bus o wartości około 18.000 zł. Skarżący dysponuje także oszczędnościami w wysokości 10.000 euro. P. P. nie wymienił innych osób pozostających z nim w gospodarstwie domowym. Wśród stałych wydatków wyszczególnił: alimenty, czynsz za zamieszkanie, czynsz za magazyn, ubezpieczenie firmy i ubezpieczenie na życie. Z uzasadnienia wniosku oraz dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego wynika, że skarżący jest właścicielem działki o powierzchni 1.046 m2, której dotyczyło postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją.
Przystępując do oceny sytuacji materialnej i możliwości płatniczych skarżącego w pierwszej kolejności należy wskazać, że generalną zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel.
W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Z treść powołanego przepisu wynika, że dopiero gdy posiadane przez stronę środki okażą się niewystarczające może ona wystąpić o przyznanie prawa pomocy, a pomoc ta stosowana jest wobec osób, które znajdują się w sytuacji materialnej, pozwalającej na zaspokojenie jedynie podstawowych potrzeb życiowych. Należy zaznaczyć, że przy ocenie, czy sytuacja materialna strony kwalifikuje ją do przyznania prawa pomocy należy brać pod uwagę nie tylko wysokość uzyskiwanych dochodów ale również stan majątkowy.
P. P. posiada źródło utrzymania w postaci dochodu z działalności gospodarczej, którego wysokość określił na 1.600 euro miesięcznie. Jest właścicielem dwóch samochodów o łącznej wartości około 23.000 zł, a także nieruchomości, której dotyczyło postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. Należy nadmienić, że wnioskujący zwrócił się o zwolnienie od zakazów obowiązujących na obszarze szczególnego zagrożenia powodzią dla inwestycji polegającej na budowie budynku rekreacji indywidualnej (domu letniskowego) na należącej do niego nieruchomości. P. P. dysponuje ponadto oszczędnościami, których wysokość określił na 10.000 euro. Posiadane zasoby pieniężne po pierwsze wielokrotnie przekraczają wysokość wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie (300 zł - § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), a po drugie świadczą o tym, że skarżący, po pokryciu bieżących wydatków (najem, alimenty, ubezpieczenia), z dochodu uzyskiwanego z działalności gospodarczej może wygospodarować dodatkowe środki z przeznaczeniem na inne cele. Możliwości takie potwierdza również pośrednio zamierzenie inwestycyjne skarżącego w postaci budowy budynku rekreacji indywidualnej na należącej do niego nieruchomości.
Trzeba podkreślić, że koszty sądowe należy traktować, jako wydatki bieżące w budżecie gospodarstwa domowego, które powinny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami, jak koszty żywności, odzieży, czy wydatki na mieszkanie. Tymczasem dochód uzyskiwany przez skarżącego z działalności gospodarczej i posiadane przez niego oszczędności świadczą o tym, że jest on osobą zdolną do zaspokojenia koniecznych kosztów utrzymania, a także do wygospodarowania i zachowania dodatkowych środków pieniężnych, które pozwolą zarówno na poniesienie pełnych kosztów postępowania przed sądem, jak i na ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika.
Sytuacja majątkowa skarżącego nie daje zatem podstaw do przyznania prawa pomocy ani w zakresie całkowitym, ani w zakresie częściowym.
W tym stanie rzeczy nie znaleziono podstaw do uwzględniania przedmiotowego wniosku i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, orzeczono jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło