IV SA/Wa 320/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-12
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona wykaże, że poniesienie tych kosztów spowoduje znaczne obniżenie warunków jej egzystencji?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został uwzględniony, ponieważ skarżący wykazał, że poniesienie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi i potencjalnych innych opłat, stanowiłoby znaczną część jego miesięcznego dochodu i pozbawiłoby go środków na niezbędne utrzymanie, w tym zakup leków i opału. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie jest możliwe, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
K. S. złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska dotyczącą ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Skarżący wraz z żoną są emerytami, a ich łączny dochód netto wynosi około 2360 zł. Znaczną część dochodu przeznaczają na leki, wizyty lekarskie i opał, wydając na ten ostatni około 3000 zł rocznie. Wniosek został złożony w terminie do uiszczenia wpisu sądowego.Rozstrzygnięcie
Przyznano K. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B., A. S., B. S., B. Z., E. K., E. G., G. S., H. S., J. W., J. B., K. S., K. K., K. S., L. G., L. M., L. L., M. M., M. K., M. N., M. W., M. S., M. K., M. S., M. W., O. w O., P. K., R. K., R. K., S. M., W. M., Z. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: - przyznać K. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
K. S. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 320/12 złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa o sygn. akt IV SA/Wa 320/12 wszczęta została skargą kilkunastu mieszkańców O. (w tym skarżącego i jego żony) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie odcinka drogi krajowej nr [...].
Wniosek o prawo pomocy złożony został przez skarżącego w dniu 22 maja 2012 r., - tj. w terminie do uiszczenia wpisu sądowego (żona skarżącego G. S. nie złożyła wniosku o prawo pomocy).
Z wniosku PPF (k. 140 akt sprawy) oraz dodatkowego oświadczenia złożonego przez skarżącego na wezwanie referendarza sądowego (k. 217 akt sprawy) wynika, że skarżący oraz jego żona są emerytami. Otrzymują emerytury w łącznej wysokości ok. 2360 zł. netto. Znaczną część dochodu skarżący i jego żona przeznaczają na zakup leków i wizyty lekarskie. Na zakup opału niezbędnego do ogrzania domu w którym mieszkają (o powierzchni 75 m2) wydają ok. 3000 zł. rocznie.
Stwierdzono, co następuje:
Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest – zgodnie z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270)- ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy ze środków publicznych jest instytucją wyjątkową i następuje tylko w przypadkach określonych w cytowanej ustawie, po spełnieniu przez stronę określonych przesłanek. Przesłanki te są każdorazowo odnoszone do stanu majątkowego osoby ubiegającej się o przyznanie rzeczonego prawa.
Wniosek strony skarżącej dotyczy wyłącznie instytucji zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak zakreślone granice wniosku, strona powinna udowodnić, że poniesienie kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków sądowych), spowoduje znaczne obniżenie warunków, w jakich egzystuje. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa w zakresie częściowym jest możliwe jeżeli strona wnioskująca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku na poziomie swego utrzymania koniecznego.
Na obecnym etapie postępowania skarżący jest zobowiązany do uiszczenia solidarnie (wraz z żoną) wpisu od skargi w wysokości 200 zł (zobacz zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV tut. Sadu z dnia 30 kwietnia 2012 r. – k. 65 akt sprawy). Oprócz tego ciężaru, strona może zostać do chwili zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego zobowiązana do uiszczenia wpisów sądowych należnych z tytułu wniesienia zażalenia, skargi kasacyjnej, opłaty kancelaryjnej z tytułu sporządzenia uzasadnienia do wyroku WSA (wszystkie w wysokości 100 zł.).
W ocenie referendarza sądowego skarżący udowodnił brak realnych możliwości pokrycia wiążących się z niniejszym procesem kosztów opłat i wydatków sądowych. Wydatki poniesione w związku z udziałem strony skarżącej w postępowaniu sądowym właściwie uniemożliwiałyby dokonanie zakupu podstawowych dla egzystowania dóbr i usług, leków. Wysokość wpisu należnego z tytułu wniesienia skargi sądowoadministracyjnej (jak i innych potencjalnych opłat), stanowi znaczącą część miesięcznego dochodu strony skarżącej. Pokrycie kwoty należnego wpisu pozbawiłoby skarżącego części środków pieniężnych, jakie musi przeznaczyć na niezbędne utrzymanie.
W związku z tym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 245, art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. Oznacza to, że koszty niniejszego postępowania sądowego będą musiały zostać pokryte ze środków publicznych, a strona (oczywiście w granicach sprawy IV SA/Wa 320/12) nie będzie zobowiązana do uiszczenia wpisu i innych opłat sądowych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło