IV SA/Wa 320/12
PostanowienieWSA w Warszawie2012-07-16
Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega odmowie, jeśli strona nie wykazała w sposób należyty swojej sytuacji finansowej, mimo wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Niewykonanie w całości wezwania do przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość dochodów i wydatków uniemożliwia ustalenie, czy strona nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.Stan faktyczny
M. K. złożył do WSA w Warszawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Wniosek zawierał jedynie ogólne informacje o jego sytuacji jako 84-letniego wdowca, emeryta, który przeznacza środki na utrzymanie domu i lekarstwa. Referendarz sądowy wezwał skarżącego do przedstawienia dokumentów potwierdzających wysokość emerytury, wydatków związanych z utrzymaniem domu oraz innych niezbędnych wydatków, a także wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący nadesłał jedynie decyzję o waloryzacji emerytury i oświadczenia o wysokości wydatków, nie przedstawiając dowodów ich poniesienia ani wyciągów bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M. K. w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. B., A. S., B. S., B. Z., E. K., E. G., G. S., H. S., J. W., J. B., K. S., K. K., K. S., L. G., L. M., L. L., M. M., M. K., M. N., M. W., M. S., M. K., M. S., M. W., O. w O., P. K., R. K., R. K., S. M., W. M., Z. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy
M. K. w sprawie o sygn. akt IV SA/Wa 320/12 złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Sprawa o sygn. akt IV SA/Wa 320/12 wszczęta została skargą kilkunastu mieszkańców O. (w tym skarżącego) na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na rozbudowie odcinka drogi krajowej nr [...].
We wniosku PPF (k. 145 - 148 akt sprawy) skarżący podał jedynie, że jest 84 – letnim wdowcem. Utrzymuje się z emerytury (jej wysokości nie określił), którą przeznacza na utrzymanie domu (o powierzchni 72 m2) i "w znacznej części na lekarstwa".
Ponieważ wniosek skarżącego nie zawierał wszystkich informacji niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia o zwolnieniu od kosztów sądowych, referendarz sądowy WSA w Warszawie pismem z dnia 29 maja 2012 r. (k. 183-184 akt sprawy), wezwał stronę wnioskującą do:
a) nadesłania dokumentu wskazującego jaka jest wysokość emerytury otrzymywanej przez skarżącego - np. odcinka wypłaty emerytury albo kopii decyzji właściwego organu rentowego określającego aktualną wysokość emerytury,
b) nadesłania kopii dokumentów wskazujących wysokość stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość innych, niezbędnych wydatków (jak np. zakup żywności i lekarstw), ewentualnie - w razie braku możliwości udokumentowania wysokości wszystkich, niezbędnych wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym – należy złożyć oświadczenie o wysokości nieudokumentowanych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym,
c) przedłożenie wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych, w tym kont i lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (ewentualnie – złożenie oświadczenia o nieposiadaniu rachunku bankowego).
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu pod adresem przez niego wskazanym w dniu 4 czerwca 2012 r. (dowód doręczenia – k. 212 akt sprawy). Wskazane dokumenty należało nadesłać do Sądu w terminie 7 dni, licząc od dnia doręczenia wezwania w tej sprawie.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał kserokopię decyzji o waloryzacji emerytury. Wynika z niej, ze skarżący otrzymuje emeryturę policyjną w wysokości ok. 2260 zł miesięcznie. Ponadto oświadczył, że na zakup lekarstw przeznacza ok. 500 zł. miesięcznie, zaś niezbędne wydatki związane z utrzymaniem domu pochłaniają ok.680 zł. miesięcznie. M. K. nie uprawdopodobnił jednak w żaden sposób wysokości tych wydatków, mimo że wezwanie referendarza było zrozumiałe, a skarżący mógł z łatwością wywiązać się z tego obowiązku. Trudno zakładać, że skarżący nie miał możliwości udokumentowania jakichkolwiek wydatków, zwłaszcza że dowodem ich poniesienia jest chociażby faktura, rachunek za telefon, kanalizację, wywóz śmieci, energię elektryczną, zakup lekarstw itp. Itd.
Warto też zauważyć, że skarżący nie nadesłał wyciągu z rachunku bankowego, a ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że "na posiadany rachunek bankowy wpływa raz w miesiącu emerytura".
M. K. ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych. Musi zatem wykazać, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych, bez uszczerbku na poziomie koniecznego utrzymania. Do udowodnienia takiego stanu zobowiązuje stronę art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270).
Rozstrzygnięcia w przedmiocie prawa pomocy powinny odzwierciedlać rzeczywiste możliwości finansowe strony wnioskującej. Jeżeli wniosek o prawo pomocy nie przedstawia wszystkich istotnych dla jego oceny okoliczności, bądź jego treść nasuwa wątpliwości, co do zgodności z rzeczywistością, obowiązkiem rozpoznającego żądanie strony jest przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Ma temu służyć instytucja wezwania uregulowana w art. 255 p.p.s.a. Służy ona ustaleniu w postępowaniu w sprawie prawa pomocy prawdy materialnej.
M. K. nie wykazał warunków uzyskania prawa pomocy w stopniu, w jakim wymagają tego przepisy p.p.s.a. Nie wykonując w całości skierowanego do niej wezwania, nie starał się udowodnić, że jego sytuacja osobista i majątkowa wymaga finansowego wsparcia ze strony instytucji państwowych. Warto zwrócić uwagę, iż na wykonanie wezwania referendarza został wyznaczony wystarczająco długi okres czasu, aby można było przedstawić zarówno żądane informacje jak i nadesłać dowody na ich poparcie. Określony w wezwaniu termin 7 dni, nie był zbyt krótki do nadesłania wyciągów z rachunków bankowych, czy kserokopii faktur (rachunków) związanych z utrzymaniem siebie (np. zakup lekarstw) i domu.
Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 258 § 2 pkt 7 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło