IV SA/Wa 322/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o wymeldowaniu I. oddala skargę; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] stycznia 1999r., orzekającej o wymeldowaniu K. M. z pobytu w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w G. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] stycznia 1999 roku Burmistrz Miasta i Gminy G. (obecnie Burmistrz G.) orzekł o wymeldowaniu K. M. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ulicy [...] w G. Rozstrzygnięcie to stało się ostateczne w administracyjnym toku instancji. Na skutek wniosku K. M. o stwierdzenie nieważności decyzji organu gminy, Wojewoda [...] w dniu [...] września 2012 roku wydał decyzję, mocą której odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 1999 roku. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że K. M. zażądał stwierdzenia nieważności decyzji, orzekającej o wymeldowaniu, w oparciu o przepis art. 156 § 1 pkt 2 i 7 k.p.a. Decyzja ta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, nie zawiera innej wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, jak również nie wyczerpuje pozostałych przesłanek, opisanych w treści art. 156 § 1 k.p.a. Zdaniem Wojewody, Burmistrz prawidłowo ustalił, że K. M. opuścił miejsce zameldowania na pobyt stały oraz faktycznie utracił uprawnienia do przebywania w lokalu przy ulicy [...], co nastąpiło w związku z objęciem tego lokalu w 1991 roku przez R. S. i jego rodzinę. Powyższe zdaniem Wojewody skutkowało brakiem możliwości stwierdzenia nieważności decyzji organu gminy. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się K. M. W odwołaniu zarzucił, że w jego ocenie decyzja Burmistrza Miasta i Gminy G. została wydana z naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej. W treści odwołania wielokrotnie powołał się na niezapewnienie mu udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania. Wskazał nadto na różnego rodzaju uchybienia i wątpliwości, które jednak nie odnosiły się bezpośrednio do kwestii meldunkowych, będących przedmiotem analizy dokonanej przez organy. Odwołujący się w treści odwołania nie odniósł się wprost do kwestionowanej decyzji Wojewody [...] i nie wskazał na ewentualne uchybienia ze strony Wojewody, konsekwentnie powielając zarzuty, stawiane decyzji organu gminy w przedmiocie wymeldowania, dotyczące niezapewnienia mu udziału w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ gminy. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] stycznia 1999r. W uzasadnieniu Minister zaznaczył, że w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ administracji publicznej wszczyna nowe postępowanie, w którym bada rozstrzygnięcie pod kątem zgodności z prawem w dacie jego wydania, w oparciu o przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; a także, gdy była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Organ dokonuje oceny legalności decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie materiału dowodowego, zgromadzonego w postępowaniu zwyczajnym, co oznacza, że nie może przeprowadzić nowego postępowania dowodowego, jak również nie ma kompetencji do oceny dokumentów dołączonych przez strony do akt po wydaniu decyzji, będącej przedmiotem zaskarżenia. Minister całkowicie zaaprobował ocenę organu I instancji co do braku podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza z dnia [...] stycznia 1999r. K. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2012 r. W skardze powielił zarzuty odwołania, dotyczące niezapewnienia mu udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania. Wskazał nadto na różnego rodzaju uchybienia i wątpliwości, które odnosiły się do działania (braku działań) przedstawiciela, ustanowionego dla nieobecnego K. M., w celu zapewnienia mu udziału w postępowaniu administracyjnym, prowadzonym przez organ gminy. Nadto zgłosił zastrzeżenia co do zachowania organów policji, która mając informację o przebywaniu skarżącego w zakładzie karnym, nie ujawniła ich organom meldunkowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jak stanowi art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd, badając legalność zaskarżonego aktu, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej stanowi wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. i następuje tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie wykazane wystąpienie przyczyny nieważności, wymienionej w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie bada się wszystkich uchybień kwestionowanej decyzji, a tylko uchybienia o charakterze kwalifikowanym, wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa przez Burmistrza Miasta i Gminy G., wydającego rozstrzygnięcie o wymeldowaniu K. M., Sąd stwierdza, że analiza akt sprawy nie potwierdziła wystąpienia uchybień, mieszczących się w przesłance z art. 156 § 1 k.p.a., które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że lokal nr [...] mieszczący się przy ulicy [...] w G., w roku 1991, na mocy przydziału Spółdzielni Mieszkaniowej nr [...] został przydzielony R. S. i jego rodzinie. Z informacji z Komendy Rejonowej Policji w G. z dnia [...] listopada 1998 roku wynika, że we wskazanym lokalu zamieszkuje rodzina państwa S., zaś K. M. nie przebywa w nim od około 8 lat. Wobec braku informacji odnośnie miejsca pobytu wymienionego, organ meldunkowy wystąpił do Sądu Rejonowego w E. o wyznaczenie pełnomocnika dla nieobecnego K. M.. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 1998 roku Sąd ten, przychylając się do wniosku organu gminy, wyznaczył pełnomocnika w osobie R. J. Powyższe pozwoliło Burmistrzowi Miasta i Gminy G. uznać, że wyczerpane zostały wszystkie przesłanki wymeldowania opisane w treści art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzja Burmistrza została wydana w oparciu o stan prawny, istniejący w dniu orzekania. W tym czasie przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przewidywał dwie alternatywne przesłanki wymeldowania; 1) utrata uprawnień osoby do przebywania w lokalu i opuszczenie miejsca pobytu bez wymeldowania oraz 2) opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego i nieprzebywanie w nim przez okres co najmniej 6 miesięcy, przy braku możliwości ustalenia nowego miejsca pobytu osoby. W ocenie organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie wymeldowania odwołującego się, wyczerpane zostały obie przesłanki przepisu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkowało wydaniem decyzji o wymeldowaniu. W świetle powyższego organy orzekające w sprawie niniejszej zasadnie uznały (zdaniem Sądu), że brak jest podstaw do przyjęcia, że kwestionowana decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skarżący zarówno w odwołaniu jak i w skardze do tutejszego Sądu wskazał na wadę postępowania administracyjnego, prowadzonego przez Burmistrza Miasta i Gminy G. i zakończonego wydaniem w dniu [...] stycznia 1999 roku decyzji o jego wymeldowaniu. Wadą tą jest brak udziału K. M. w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie wymeldowania go z miejsca pobytu stałego, prowadzonym przez organ gminy. Brak udziału strony w postępowaniu administracyjnym, jak trafnie poinformowały organy, nie może jednak stanowić przesłanki nieważnościowej, lecz jest przesłanką, uprawniającą do ewentualnego wznowienia postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 145 par 1 pkt 4 k.p.a. Nadzwyczajne tryby postępowania nie konkurują ze sobą. każdy z nich dotyczy innych sytuacji procesowych, dlatego nie można uwzględnić wniosku o stwierdzenie nieważności postępowania w sytuacji., gdy brak ku temu podstaw prawnych, nawet gdyby jednocześnie istniały podstawy do wznowienia postępowania. Dlatego organy trafnie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. Podkreślenia wymaga, że jednocześnie z prowadzeniem postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności, organy wszczęły odrębne postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowanie o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego, w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem przez Wojewodę [...] decyzji z dnia [...] września 2012 r. Powyższe oznacza, że decyzja ta jest ostateczna w administracyjnym toku instancji, i podlega ona dalszej kontroli sądu administracyjnego, zgodnie z pouczeniem zawartym w rozstrzygnięciu. Zdaniem Sądu brak też podstaw do stwierdzenia, że wydanie kwestionowanej decyzji organu gminy bez podstawy prawnej, a więc że zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Brak podstawy prawnej zachodzi gdy albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też przepis jest, ale nie spełnia wymagań działania tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych. Decyzja Burmistrza z dnia [...] stycznia 1999 roku zawiera podstawę prawną wydania decyzji. Konieczność zastosowania powołanych w decyzji przepisów, została prawidłowo wyjaśniona w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Sądu nie budzi wątpliwości, że istniała podstawa prawna do wydania decyzji przez Burmistrza, a przepisy, stanowiące podstawę decyzji, zostały zastosowane prawidłowo. W konsekwencji zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy G. została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz bez podstawy prawnej. Na marginesie tylko Sąd stwierdza, że K. M. kwestionuje prawdziwość dowodów zebranych w toku postępowania administracyjnego, wskazuje na niejasności w zakresie wkładu mieszkaniowego wniesionego do Spółdzielni Mieszkaniowej przez jego matkę oraz na okoliczności związane z poświadczeniem nieprawdy przez R. S., w toku postępowania administracyjnego. Okoliczności powyższe - jak zasadnie zauważył orzekający w sprawie organ- nie mogły zostać wyjaśnione przez organy meldunkowe, w tym przez Ministra w toku rozpatrywania kwestii prawidłowości przeprowadzonego postępowania w przedmiocie wymeldowania. Skarżący polemizuje z materiałem dowodowym, zgromadzonym w toku postępowania meldunkowego, nie przedkładając przy tym żadnych dokumentów, wskazujących na bezprawne działanie osób lub instytucji. W szczególności brak jest w aktach sprawy orzeczeń sądów cywilnych lub karnych, które mogłyby stanowić poparcie tez skarżącego. Z podanych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2012r., utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012r., o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] stycznia 1999r.