IV SA/Wa 3227/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku małoletniej A. K., w imieniu której działa przedstawiciel ustawowy – A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości postanawia: przyznać A. K. prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 4 marca 2016 r. oddalił skargę A. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Zastępowana przez przedstawiciela ustawowego (matkę – A. K.) małoletnia skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia powołanego wyroku i doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. W piśmie z dnia 19 lipca 2016 r. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2016 r. wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 13 września 2016 r. oddalił zażalenie. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd drugiej instancji wskazał, że skarżąca może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z opłaty kancelaryjnej. W dniu 28 października 2016 r. skarżąca, zastępowana przez przedstawiciela ustawowego, złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie z opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Ze złożonego na urzędowym formularzu oświadczenia o stanie rodzinnym majątku i dochodach oraz z dołączonych do akt sprawy dokumentów źródłowych wynika, że skarżąca pozostaje w gospodarstwie domowym razem z matką i małoletnim bratem. Wszyscy są osobami niepełnosprawnymi. Źródła utrzymania rodziny stanowią alimenty w łącznej wysokości 1.500,00 zł miesięcznie oraz świadczenia rodzinne w łącznej wysokości 2.042,00 zł miesięcznie. Jedyny majątek skarżącej stanowi nieruchomość rolna o powierzchni 0,47 ha. Rodzina zajmuje część domu należącego do babki skarżącej. Większość środków finansowych pochłania rehabilitacja skarżącej i jej brata, koszty zakupu leków, a także dodatkowe zajęcia po lekcjach, konieczne ze względu na trudności w nauce. Matka skarżącej przedstawiła następujące zestawienie koniecznych wydatków gospodarstwa domowego: energia elektryczna (100 zł), woda (50 zł na trzy miesiące), składki szkolne (100 zł miesięcznie), środki higieny (150 zł miesięcznie), ubrania (200 zł miesięcznie), jedzenie (600 zł), opał na zimę (1.000 zł w okresie od września do kwietnia), leki (100 zł), telefon (50 zł), rehabilitacja (300 zł), dojazdy (800 zł), baterie do aparatu słuchowego (300 zł), rata za lodówkę (160 zł), wycieczki szkolne (100 zł miesięcznie), obiady szkolne (140 zł). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Łączna kwota środków pozostających miesięcznie do dyspozycji trzyosobowej rodziny skarżącej wynosi 3.542,00 zł, przy czym większość z nich przeznaczana jest na wydatki związane z rehabilitacją niepełnosprawnego rodzeństwa oraz niezbędnymi, uzupełniającymi zajęciami szkolnymi. Konieczność ponoszenia dodatkowych wydatków znajduje potwierdzenie nie tylko w zawartym w przedmiotowym wniosku zestawieniu obciążeń budżetu domowego, ale także w okoliczności pobierania świadczeń rodzinnych, w tym zasiłków rodzinnych (z dodatkami) przyznawanych w oparciu o kryterium niskiego dochodu rodziny (art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - Dz. U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) i służących częściowemu pokryciu wydatków na utrzymanie dziecka (art. 4 ust. 1 powołanej ustawy), zasiłków pielęgnacyjnych służących częściowemu pokryciu wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji (art. 16 ust. 1 powołanej ustawy), a także świadczenia pielęgnacyjnego przysługującego m.in. matce z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnymi dziećmi (art. 17 ust. 1 powołanej ustawy). Biorąc powyższe pod uwagę oraz uwzględniając, że ani skarżąca, ani członkowie jej rodziny nie mają oszczędności, bądź majątku, który mógłby przynieść dodatkowy dochód, należy stwierdzić, że uiszczenie opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem wiązałoby się z uszczerbkiem koniecznego utrzymania. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.