IV SA/Wa 3232/16
WyrokWSA w Warszawie2017-10-20
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Anita Wielopolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cudzoziemiec, który twierdzi, że posiada polskie pochodzenie, ale nie przedstawił dokumentów jednoznacznie potwierdzających narodowość polską lub obywatelstwo polskie jego przodków, spełnia przesłanki do uzyskania zezwolenia na pobyt stały w Polsce?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że skarżący nie wykazał swojego polskiego pochodzenia w sposób wymagany przez przepisy ustawy o cudzoziemcach i ustawy o repatriacji. Przedłożone dokumenty, w tym akt chrztu matki i dokumenty dotyczące dziadka, nie zawierały jednoznacznych dowodów na polską narodowość lub obywatelstwo przodków, a jedynie deklaracje i przekazy rodzinne, które nie są wystarczające do stwierdzenia polskiego pochodzenia.Stan faktyczny
Obywatel O. L. złożył wniosek o zezwolenie na pobyt stały, powołując się na polskie pochodzenie swojego dziadka M. W. i matki. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) odmówił udzielenia zezwolenia, uznając, że przedstawione dokumenty nie potwierdzają polskiego pochodzenia przodków ani pokrewieństwa z M. W. Decyzję tę utrzymał w mocy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania. Skarżący zarzucił organom błędy w ocenie dowodów i naruszenie przepisów KPA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec,, sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.), Protokolant spec. Karolina Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2017 r. sprawy ze skargi O. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt stały oddala skargę
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2016 roku nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez obywatela [...] O. L. urodzonego w dniu [...] czerwca 1980 r., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] orzekającej o odmowie udzielenie W/w cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - utrzymał decyzję Wojewody w mocy.
Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym.
W dniu [...]stycznia 2016 r. O. L.złożył do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. We wniosku zadeklarował, że posiada polską narodowość, zaś w uzasadnieniu tego wniosku powołał się na swoje polskie pochodzenie i zamiar osiedlenia się w Polsce na stałe. Wskazał, że ojciec jego matki – M. W. był obywatelem Polski.
Cudzoziemiec dołączył do akt sprawy m.in.: kserokopię umowy najmu nieruchomości położonej w miejscowości O.; kserokopię świadectwa chrztu W. D. (wg skarżącego jego matki); kserokopię aktu zgonu M. W. (wg skarżącego jego dziadka); kserokopię pisma z dnia 20 lipca 2015 r. Urzędu Miejskiego w P. u skierowanego do Urzędu Gminy W. i pismo Polskiego Czerwonego Krzyża Zarząd Główny z dnia 27 lutego 2015r., oba dotyczące M. W.
Organ pierwszej instancji, w toku postępowania wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o dokumenty potwierdzające narodowość polską lub obywatelstwo polskie jego przodków a nadto do złożenia zeznań.
W odpowiedzi na powyższe cudzoziemiec złożył kserokopię Karty Ewidencyjnej Repatrianta Nr [...] dot. M. W., kserokopię informacji Polskiego Czerwonego Krzyża z dnia 19 stycznia 2016 r., dot. M. W., kserokopię wyciągu z dnia 27 stycznia 2016 r. nr [...] z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego dotyczących małżeństwa, w związku z potwierdzeniem nazwiska noszonego przed ślubem przez matkę cudzoziemca tj. V. D., kserokopię swojego aktu urodzenia, w którym wskazana została ukraińska narodowość rodziców cudzoziemca – V. [...] i O. [...], kserokopię wyciągu z Państwowego Rejestru Aktów w Stanu Cywilnego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] dotyczących państwowej rejestracji urodzeń, z aktu urodzenia matki cudzoziemca – V. D. (w dokumencie tym brak jest zapisów dot. jej rodziców czyli dziadków cudzoziemca).
Rozpoznając przedmiotowy wniosek, w oparciu o zgromadzone dokumenty i przesłuchanie cudzoziemca, Wojewoda [...] ww decyzją z dnia [...] maja 2015r. orzekł o odmowie udzielenia wnioskowanego zezwolenia. Stwierdził, że cudzoziemiec posiada związki z Polską i polskością, posługuje się językiem polskim, zna polskie tradycje i obyczaje, jednakże nie wykazał, że posiada polskie pochodzenie, przedstawione bowiem przez stronę dokumenty nie potwierdzają posiadania przez członków jego rodziny polskiej narodowości, polskiego pochodzenia ani polskiego obywatelstwa. Ponadto organ I instancji stwierdził, iż żaden z przedstawionych przez cudzoziemca dokumentów nie potwierdza jego pokrewieństwa z M. W., którego cudzoziemiec wskazuje jako swojego dziadka.
Od powyższego rozstrzygnięcia cudzoziemiec złożył odwołanie do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i udzielenie mu zezwolenia na pobyt stały. Cudzoziemiec zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów art. 7 i art. 77 § Kpa. Podniósł, że złożony do akt sprawy ww odpis świadectwa chrztu jego matki potwierdza związek jego matki z polskością. Nadto, jego zdaniem, organ niezadanie skupił się na ocenie polskiego pochodzenia wyłącznie na osobie dziadka cudzoziemca, niewystarczająco odnosząc się do polskiego pochodzenia jego matki.
W trakcie postępowania odwoławczego organ II instancji wezwał skarżącego do złożenia wszelkich dokumentów świadczących o spełnieniu ww przesłanki jak: akty urodzenia, akty małżeństwa, czy też innych dokumentów zawierających wpis o polskiej narodowości przodków cudzoziemca tj. rodziców, dziadków, pradziadków wraz z dokumentami potwierdzającymi pokrewieństwo z osobami posiadającymi polską narodowość. W odpowiedzi na powyższe skarżący dołączył do akt sprawy kserokopie (poświadczone za zgodność z oryginałem) tych samych dokumentów, które przedstawiał w czasie toczącego się postępowania przed organem I instancji.
Ostatecznie organ odwoławczy wniesione odwołanie uznał za nie zasadne. Szef Urzędu stwierdził, że nie została spełniona jedna z obligatoryjnych przesłanek skutecznego ubiegania się przez cudzoziemca udzielenia zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP gdyż żaden z przedstawionych przez niego dokumentów nie zawiera zapisu o posiadaniu przez jego przodków narodowości polskiej lub obywatelstwa polskiego. Przedłożone bowiem przez cudzoziemca dokumenty nie potwierdzają jego polskiego pochodzenia w związku z czym nie uprawniają do uzyskania przez niego wnioskowanego zezwolenia na pobyt stały na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
O. [...] wystąpił do tut. Sądu Administracyjnego ze skargą na decyzję Szefa Urzędu żądając jej uchylenia jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...]. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów: art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 80, art.75 § 1, art. 15 § 1 kpa. polegające na błędnej ocenie braku jego polskiego pochodzenia, które bez wątpienia wynika ze złożonego świadectwa chrztu matki skarżącego V. D. (W. D.) i jednocześnie niezasadne zakwestionowanie tego dokumentu jako dowodu dotyczącego jego matki.
W obszernej skardze skarżący podtrzymał przedstawione we wniosku jak i odwołaniu stanowisko wskazując, iż polskie pochodzenie jego matki wynika ze złożonych do akt sprawy dokumentów, podobnie również jego dziadek M. W. był obywatelem Polski. Niezależnie, jak podniósł, organy w sposób niewystarczający odniosły się do polskiego pochodzenia matki cudzoziemca. Za bezpodstawne także uznał podnoszone przez organ odwoławczy wątpliwości, co do ww metryki chrztu w związku zawartym w niej zapisem - imię W., w sytuacji kiedy matka skarżącego ma na imię V. Jednocześnie skarżący podał, iż bezskutecznie wystąpił do ww Parafii Rzymskokatolickiej w M. o uzyskanie zaświadczenia potwierdzającego, że ww świadectwo chrztu dotyczy V.D.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2014r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi, jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. - jt.Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z póżn. zm.).
Przedmiotem kontrolowanego przez Sąd postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną obecnie decyzją Szefa Urzędu z dnia [...] października 2016 roku było rozstrzygnięcie, czy skarżący spełnia ustawowe przesłanki do udzielenia mu zezwolenia na pobyt stały w trybie i na zasadach uregulowanych w art. 195 ust. 1 pkt 3 z dnia 12 grudnia 2013 r. ustawy o cudzoziemcach. W ocenie Sądu, podzielającego w tym zakresie stanowisko Szefa Urzędu i Wojewody, wystąpiła przeszkoda do pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego, przewidziana w ww przepisie a wyrażająca się tym, że cudzoziemiec nie wykazał, iż co najmniej jedno z jego rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej, żaden bowiem z przedstawionych przez niego dokumentów nie zawierał zapisu o posiadaniu przez jego przodków narodowości polskiej lub obywatelstwa polskiego. Zgodnie z art. 52 ust. 5 Konstytucji RP, osoba, której polskie pochodzenie zostało stwierdzone zgodnie z ustawą, może osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Ponieważ ustawa zasadnicza nie zawiera szczegółowych mechanizmów pozwalających na realizację tego prawa podmiotowego, należy posiłkować się ustawą o cudzoziemcach oraz ustawą o repatriacji.
Zgodnie zaś z art. 195 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli jest osobą o polskim pochodzeniu zamierza osiedlić się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na stałe. Jednocześnie, zgodnie z art. 195 ust. 2 tej ustawy, do ustalenia polskiego pochodzenia osoby, o której mowa w ust. 1 pkt 3, stosuje się przepisy art. 5 ust. 1-3 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1392 ze zm.).
Na podstawie ww art. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 za osobę polskiego pochodzenia uznaje się osobę deklarującą narodowość polską i spełniającą łącznie następujące warunki: co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków było narodowości polskiej oraz wykaże ona swój związek z polskością, w szczególności przez pielęgnowanie polskiej mowy, polskich tradycji i zwyczajów. Bez wątpliwości ta druga przesłanka została przez skarżącego spełniona w przeciwieństwie do pierwszej, która, jak bardzo skrupulatnie organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu swojej decyzji, pierwsza z nich nie została przez skarżącego wykazana.
Niezależnie, za osobę polskiego pochodzenia uznaje się również osobę deklarującą narodowość polską, która posiadała w przeszłości obywatelstwo polskie lub co najmniej jedno z rodziców lub dziadków albo dwoje pradziadków posiadało obywatelstwo polskie oraz spełniającą warunek określony w ust. 1 pkt 2 art. 5 ustawy o repatriacji (ust. 2 tego artykułu). Ten ostatni warunek należy rozumieć w sposób obiektywny, a nie na podstawie subiektywnego przekonania strony, że jest osobą polskiego pochodzenia.
Trzeba także wskazać, iż zgodnie z art. 6 cytowanej wyżej ustawy, dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być dokumenty wydane przez polskie władze państwowe, kościelne, a także przez władze kraju pochodzenie cudzoziemca, dotyczące wnioskodawcy lub jego rodziców, dziadków lub pradziadków, a w szczególności: polskie dokumenty tożsamości, akty stanu cywilnego lub ich odpisy albo metryki chrztu poświadczające związek z polskością, dokumenty potwierdzające odbycie służby wojskowej w Wojsku Polskim, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej, dokumenty potwierdzające fakt deportacji lub uwięzienia, zawierające wpis informujący o narodowości polskiej, dokumenty tożsamości lub inne dokumenty urzędowe zawierające wpis informujący o narodowości polskiej (ust. 1). Dowodami potwierdzającymi polskie pochodzenie mogą być również inne dokumenty, zawierające wpis informujący o jego polskiej narodowości.
Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że nie zostały takie dowody przez skarżącego przedstawione.
Sąd nie kwestionuje, iż przedstawione przez cudzoziemca dokumenty mieszczą się w katalogu dokumentów służących ustaleniu narodowości jego samego jak i jego przodków jednakże te złożone do akt sprawy nie potwierdzają polskiego pochodzenia jego matki jak i faktu, iż M. W. (obywatel polski) był jego dziadkiem. Ze świadectwa chrztu w parafii Rzymskokatolickiej w M. W. D. (wg skarżącego jego matki) wynika, iż jej ojciec jest nieznany (w rubryce: imię ojca podano: podano: [...], c. M., c. T. i A. K.). Natomiast z wyciągu z dnia [...] stycznia 2016 r. (wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski) z Państwowego Rejestru Aktów w Stanu Cywilnego dotyczących państwowej rejestracji urodzeń, dotyczącego aktu urodzenia matki cudzoziemca – V. D. brak jest dodatkowych zapisów o jej rodzicach, poza wskazaniem "c. M.". Nadto, z wyciągu (wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski) z dnia [...]stycznia 2016 r. z Państwowego Rejestru Aktów Stanu Cywilnego dotyczących małżeństwa, w związku z potwierdzeniem nazwiska noszonego przed ślubem przez matkę cudzoziemca – V.D., c. M. wynika, że jako jej nazwisko noszone przed zawarciem związku małżeńskiego wskazano "D.", a po jego zawarciu "L". Z kolei w akcie urodzenia skarżącego (wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski) wskazana została [...] narodowość obojga rodziców cudzoziemca – V. L., c. M. i O. L.; s. S.
Przedstawione powyżej dokumenty nie wskazują ani na narodowość polską matki skarżącego ani nie wskazują, kto jest jej ojcem. Podanie tylko imienia "M." w jednym z dokumentów i jednocześnie "panieńskiego" jej nazwiska "D." nie wskazują, iż jej ojcem jest wskazany przez skarżącego M. W. Należy mieć na uwadze, że samo imię, w sprawie niniejszej "M.", nie wystarczy do identyfikacji pochodzenia dziecka i wykazania ojcostwa.
Kolejne dokumenty dotyczą natomiast M. W. (którego skarżący traktuje jak swojego dziadka, ojca swojej matki, czerpiąc wiedzę z przekazów ustnych od matki i od ciotki), jednakże one również nic nie wnoszą do sprawy. Potwierdzają jedynie określone w nich okoliczności jak np. data zgonu Ww, nie mają natomiast żadnego przełożenia i odniesienia do relacji wiążących go z matką skarżącego. Dla potrzeb rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie istotne jest jednoznaczne ustalenie, zgodnie z powołaną regulacją, pochodzenie polskie przodków skarżącego a z powyższych dokumentów takiego pochodzenia wyprowadzić nie można.
Przesłuchany w dniu 9 marca 2016 r. w toku postępowania odwoławczego O. L. wskazał, że jego dziadek M. W. był Polakiem, na potwierdzenie czego dołączył do wniosku kserokopię karty ewidencyjnej repatrianta przesłaną przez Polski Czerwony Krzyż. To, że M. W. był repatriantem nie budzi wątpliwości Sądu, jednakże samo potwierdzenie przez matkę skarżącego i jego ciotkę - przyrodnią siostrę matki – N. J. faktu, iż jest jego dziadkiem, w ocenie Sądu jest niewystarczające bez dokumentów wskazujących bezpośrednio na pokrewieństwo pomiędzy matką skarżącego a M. W., których cudzoziemiec nie przedłożył gdyż, jak wskazał, nie posiada.
Należy wskazać, iż z przedłożonego świadectwa chrztu wynika, że W. D. urodzona [...] października 1957 r. w M. była dzieckiem nieślubnym i dane jej ojca nie zostały podane. Jednocześnie z uwagi na różnicę w imieniu (V. – W.) organy administracji stwierdziły, iż nie ma pewności, iż ww. akt chrztu dotyczy rzeczywiście matki cudzoziemca. Jednakże gdyby nawet przyjąć, iż V. i W. D. to są te same osoby, to i tak z przedłożonych dokumentów nie wynika potwierdzenie jej polskiego pochodzenia. Podobnie, w ocenie Sądu, nie wykazano aby M. W. był ojcem matki cudzoziemca, a zatem jego dziadkiem. Narodowość polska przodków skarżącego wynika wyłącznie z deklaracji skarżącego, które oparte są o informacje pochodzące od jego matki i ciotki a te z kolei uzyskały je od ich matki – M. D. Takie informacje jak pochodzenie, narodowość winny być stwierdzone stosownym dokumentem, nie mogą się one opierać na domniemaniu czy rodzinnych przekazach. W ocenie Sądu natomiast możliwym jest aby narodowość polska, o ile w istocie przodkowie skarżącego byli narodowości polskiej, została potwierdzona przez różnego rodzaju dokumenty - art. 75 § 1 K.p.a. - jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, a wydane w datach przynajmniej zbliżonych do dat zdarzeń, których bezpośrednio dotyczą - i w ten sposób pośrednio udowodnić jej wystąpienie.
Reasumując należy wskazać, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia wystąpienia ww przesłanki z art. 5 ust. 3 ustawy o repatriacji, co jednak nie przesądza, że w przypadku skompletowania stosownej dokumentacji, skarżący będzie mógł się skutecznie ubiegać o uzyskanie zezwolenia na pobyt stały na terytorium RP.
Pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, również zdaniem Sądu, nie mogą zostać uwzględnione.
Dlatego też, mając na uwadze powyższe okoliczności i obowiązującą regulację prawną, w ocenie Sądu organ odmawiając udzielenia wnioskowanego zezwolenia cudzoziemcowi nie dopuścił się zarzucanego w skardze naruszenia prawa. W związku z powyższym skargę na decyzję odwoławczą Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2016 roku na podstawie art. 151 ppsa należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło