IV SA/Wa 324/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. i K. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. C. i K. C. na postanowienie Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej - odmówić przyznania prawa pomocy. M. C. i K. C. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 stycznia 2012 r. zawarli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W złożonym w dniu 19 marca 2012 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) urzędowym formularzu PPF skarżący wskazali, iż prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Wnioskodawcy są właścicielami domu o pow. 80 m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. 7,36 ha. Jako źródło miesięcznych dochodów skarżący podali dochód z gospodarstwa rolnego w łącznej wysokości 560 zł miesięcznie. Ponadto oświadczyli, iż zakład [...], którego są właścicielami nie przynosi dochodu. W związku z powziętymi wątpliwościami co do rzeczywistej wysokości dochodów uzyskiwanych przez wnioskodawców, Sąd pismem z dnia 30 marca 2012 r. wezwał skarżących do uzupełnienia, w terminie 14 dni, wniosku poprzez nadesłanie: - wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, - odpisu zeznań podatkowych za 2010 i 2011 rok, - oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym skarżących ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości, - dokumentów potwierdzających dochód z działalności gospodarczej - Zakładu [...] z ostatnich 6 miesięcy, - zaświadczenia z właściwego urzędu gminy, wskazującego wysokość dochodów uzyskiwanych z nieruchomości rolnej o pow. 7,36 ha, - oświadczenia, czy skarżący starali się o dopłaty bezpośrednie do gruntów rolnych, ewentualnie o inne formy pomocy z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jeżeli tak, to czy otrzymali tę pomoc i w jakiej wysokości. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, córka skarżących – D. O. - w piśmie procesowym z dnia 4 maja 2012 r., działając jedynie w imieniu M. C., zawarła wniosek o przedłużenie terminu do nadesłania dokumentów źródłowych wymienionych w piśmie Sądu z dnia 30 marca 2012r., o co najmniej 2 miesiące. Wskazała, iż M. C. po przebytym zabiegu kardiologicznym przebywa obecnie w [...] S.A., gdzie poddawana jest rehabilitacji. Na dowód powyższego dołączyła m.in. odpis zaświadczenia [...] S.A. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Wobec tego, iż do wniosku o przedłużenie terminu nie dołączono pełnomocnictwa dla D. O. do działania w imieniu M. C., od której pochodził przedmiotowy wniosek, pismem Sądu z dnia 21 maja 2012 r. wezwano skarżącą do nadesłania w terminie 7 dni stosowanego pełnomocnictwa, ewentualnie do podpisania przedmiotowego wniosku w terminie 7 dni. Jednocześnie poinformowano skarżącą, iż dokumenty, o których mowa w piśmie Sądu z dnia 30 marca 2012 r. może w jej imieniu uzyskać, a następnie złożyć pełnoletnia córka, ewentualnie mąż, pod warunkiem wcześniejszego udzielenia tym osobom pełnomocnictwa do reprezentowania przed sądami administracyjnymi. W dniu 20 czerwca 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła kopia pisma Sądu z dnia 21 maja 2012 r. podpisana osobiście przez skarżącą M. C.. Powyższe pismo zostało potraktowane jako czynność potwierdzająca złożenie osobiście przez skarżącą w dniu 4 maja 2012 r. wniosku o przedłużenie terminu do wykonania wezwania Sądu z dnia 30 marca 2012 r. Zarządzeniem z dnia 9 lipca 2012 r., na podstawie art. 84 w zw. z art. 258 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270; zwanej dalej P.p.s.a.) przedłużono skarżącej do dnia 20 lipca 2012 r. termin do przedłożenia dokumentów źródłowych, wymienionych w wezwaniu Sądu z dnia 30 marca 2012 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu zarówno M. C. jak i K. C. nie uzupełnili braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje: Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne. W rozpatrywanej sprawie wniosek M. C. i K. C. dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. zwolnienia od kosztów sądowych. Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżący powinni udowodnić, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje ich przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Wskazany przepis stanowi odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 cyt. ustawy. Zatem rzeczą wnioskodawców jako osób zainteresowanych jest wykazanie, że ich sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe potraktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na występującym z wnioskiem spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę wykazane. Jak już wskazano powyżej, referendarz sądowy uznał zawarte w urzędowym formularzu PPF oświadczenia skarżących za niewystarczające dla dokonania oceny ich rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, szczególnie przy braku jakichkolwiek informacji odnośnie dochodów uzyskiwanych przez skarżących z prowadzonej działalności gospodarczej pn. "[...]" s.c. [...]. Należy mieć na uwadze, iż skarżący w złożonym w dniu 19 marca 2012 r. formularzu wniosku jako jedyne źródło swoich dochodów wskazali dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości 280 zł na osobę, informując jedynie zdawkowo, iż [...] nie przynosi dochodów. Złożenie przez skarżących pełnych wyjaśnień w zakresie kondycji finansowej [...], którego są właścicielami oraz gospodarstwa rolnego o pow. ponad 7 ha, pozwoliłoby nie tylko na weryfikację dochodów wskazanych przez skarżących w formularzu wniosku (tj. 280 zł na osobę), ale także potwierdziłoby rzeczywistą sytuację materialną, w jakiej skarżący aktualnie się znajdują. K. C. na wezwanie Sądu z dnia 30 marca 2012 r. nie złożył stosownych dokumentów w tym zakresie, natomiast M. C. pomimo, iż termin do złożenia przedmiotowych dokumentów został, zgodnie z jej prośbą, wydłużony o ponad dwa miesiące, tj. do dnia 20 lipca 2012 r., również nie uzupełniła braków wniosku o przyznanie prawa pomocy. Poinformowała jedynie, iż przedłużenie terminu do wykonania zarządzenia Sądu z dnia 30 marca 2012 r. do dnia 20 lipca 2012 r. było bezcelowe, ponieważ pismo w tym zakresie otrzymała dopiero w dniu 31 lipca 2012 r. Wskazane powyżej okoliczności powodują ostatecznie, iż nie można w sposób rzetelny, nie budzący wątpliwości dokonać oceny sytuacji materialnej skarżących, a jednocześnie uznać by wnioskodawcy spełniali przesłanki z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Uchylanie się przez skarżących przez ponad trzy miesiące od wykonania wezwania Sądu z dnia 30 marca 2012 r. potwierdza, iż wnioskodawcy nie uprawdopodobnili, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Należy również wskazać, iż nie zasługują na uwzględnienie argumenty skarżącej zawarte w piśmie z dnia 3 sierpnia 2012 r., dotyczące bezcelowości działań Sądu w zakresie wydłużenia do dnia 20 lipca 2012 r. terminu do nadesłania dokumentów źródłowych, z uwagi na doręczenie informacji o tym fakcie dopiero w dniu 31 lipca 2012 r. Jakkolwiek czynność doręczenia skarżącej informacji o przedłużeniu terminu do uzupełniania wniosku o prawa pomocy została dokonana faktycznie po upływie zakreślonego terminu, bowiem dopiero w dniu 31 lipca 2012 r., to nie może umknąć uwadze referendarza sądowego fakt, iż skarżąca do dnia dzisiejszego, a zatem po upływie kolejnych dziesięciu dni, nie wykonała przedmiotowego wezwania Sądu. Dodatkowo należy podkreślić, iż referendarz sądowy rozpoznając wniosek o prawo pomocy nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzenia w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów i oświadczeń w tym przedmiocie. Jak już bowiem wyjaśniono sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. post. Sądu Apelacyjnego [...] z dnia [...] stycznia 2003 r., [...]). Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 §1 § 2 pkt 7 P.p.s.a.