IV SA/Wa 3251/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych (w całości lub w części) w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: - odmówić skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. J. B. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 zł. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości ewentualnie o zwolnienie od kosztów sądowych powyższej 30 zł. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 166,23 zł. oraz ze sprzedaży mleka (136 zł. miesięcznie). Wnioskodawca wyjaśnił, że posiada nieruchomość rolną o pow. 21, 11 ha (9,68 ha przeliczeniowych) zabudowaną 5 budynkami. W skład gospodarstwa wchodzą ciągniki o wartości ok. 50.000 zł i maszyny rolnicze o wartości ok. 23.500 zł oraz bydło (w tym dwie krowy). We wniosku wnioskodawca oświadczył, że mieszka z matką, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku przedstawił zestawienie wydatków związanych z gospodarstwem rolnym i innych wydatków (średnio 2600 zł. miesięcznie). Oświadczył, że w 2015 r. na koszty sądowe przeznaczył ponad 4000 zł. i w ten sposób wyczerpał środki finansowe zarezerwowane w budżecie na ten cel w budżecie domowym. W dniu 11 grudnia 2015 r. wnioskodawca złożył w Sądzie: 1) wyciąg z konta bankowego (w dniu 16 listopada 2015 r. skarżący dysponuje kwotą 4.702,52 zł.), 2) kopię decyzji Prezesa KRUS z [...] kwietnia 2015 r. o waloryzacji renty (531,71 zł. netto), 3) potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia 2015 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na 2014 r. w wysokości 18.520,50 zł. oraz płatności ONW na rok 2014 r. w wysokości 726,00 zł., 4) zaświadczenie Burmistrza S. z [...] grudnia 2015 r. o dochodowości gospodarstwa rolnego skarżącego (ok. 24.500 zł rocznie), 5) kopie rachunków i faktur za wodę (ok. 34 zł. za dwa miesiące), dwa potwierdzenia doładowania telefonu na kwoty 50 i 100 zł., potwierdzenie dokonania opłaty za energię elektryczną (69,38 zł.) oraz pokwitowanie dokonania opłaty za wywóz śmieci (20 zł.), 6) informację o zaległościach finansowych wobec gminy w związku z prowadzeniem gospodarstwa. Stwierdzono, co następuje: W niniejszej sprawie wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych (w całości lub w części). Wobec tego powinien wykazać, że wysokość istniejących i przyszłych obciążeń finansowych związanych z ciężarem opłat i wydatków sądowych przekracza jego zdolności dochodowe. Innymi słowy, pokrycie tych kosztów spowoduje uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego, czyli możliwości zakupu dóbr i usług o charakterze podstawowym (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). Należy wyjaśnić, że niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego nie należy utożsamiać z niemożnością poniesienia tych kosztów bez jakiegokolwiek uszczerbku (por. np. postanowienie NSA z dnia 19 grudnia 2008 r., sygn. akt I FZ 15/08). Nawet bowiem istotnie odczuwalny uszczerbek związany z poniesieniem kosztów sądowych nie powinien skutkować przyznaniem prawa w zakresie częściowym jeżeli pozostałe po ich pokryciu środki finansowe wystarczają na zaspokojenie podstawowych potrzeb strony i jej rodziny. Zdaniem referendarza sądowego wnioskodawca nie poniesie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu w wyniku opłacenia kosztów związanych z niniejszym postępowaniem, zwłaszcza że na aktualnym etapie postępowania sprowadzają się one do wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Trzeba przypomnieć, że skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, które przynosi stały dochód. Nie można tracić z pola widzenia że to gospodarstwo niezależnie od pobieranych stosunkowo wysokich dopłat do produkcji rolnej (18.520,50 zł.) i generowanych dochodów (średnio nieco ponad 2.000 miesięcznie), samo w sobie zapewne stanowi dla skarżącego istotne źródło zaopatrzenia w artykuły żywnościowe, minimalizując tym samym ponoszone na ten cel wydatki. Za przyznaniem skarżącemu prawa pomocy nie może też przemawiać wykazywane przez niego zadłużenie w podatkach na rzecz gminy, które w ujęciu nominalnym nie są co prawda niskie, niemniej w kontekście uzyskiwanych dochodów z gospodarstwa rolnego nie jest również nieproporcjonalnie wysokie czy też objęte wymagalnością natychmiastowej spłaty w całości. Dodatkowo zwrócenia uwagi wymaga, że wydatki na ubezpieczenie nieruchomości (domu) czy utrzymanie i eksploatację pojazdów mechanicznych (o których mowa we wniosku o przyznanie prawa pomocy) nie są zaliczane do wydatków związanych z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych. Trzeba również zauważyć, że skarżący posiada na rachunku bankowym środki finansowe wielokrotnie przekraczające kwotę wpisu od skargi. Na zgromadzenie tych środków musiała pozwolić skarżącemu nadwyżka dochodów nad wydatkami, brak jest również informacji świadczących o tym, że możliwość dysponowania nimi jest jakikolwiek sposób wyłączona lub ograniczona. W niniejszej sprawie nie jest więc uzasadnione uwzględnienie wniosku o zwolnienie karzącego od kosztów sadowych. Wynikający z art. 199 p.p.s.a. ustawowy obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy wszystkich osób posiadających jakiekolwiek środki majątkowe i dochody. Prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Z wyżej powołanych względów odmówiono przyznania prawa pomocy, poprzez zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a.