IV SA/Wa 3251/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący - sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2016 r. sprzeciwu J. B. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 grudnia 2015 r. o odmowie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: zmienić zaskarżone postanowienie i przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. J. B. w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości, ewentualnie o zwolnienie od kosztów sądowych powyższej 30 zł. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości 166,23 zł i sprzedaży mleka (136 zł miesięcznie). Wnioskodawca wyjaśnił, że posiada nieruchomość rolną o pow. 21, 11 ha (9,68 ha przeliczeniowych) zabudowaną 5 budynkami. W skład gospodarstwa wchodzą ciągniki o wartości ok. 50.000 zł i maszyny rolnicze o wartości ok. 23.500 zł oraz bydło (w tym dwie krowy). We wniosku wnioskodawca oświadczył, że mieszka z matką, ale prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku przedstawił zestawienie wydatków związanych z gospodarstwem rolnym i innych wydatków (średnio 2600 zł miesięcznie). Oświadczył, że w 2015 r. na koszty sądowe przeznaczył ponad 4000 zł i w ten sposób wyczerpał środki finansowe zarezerwowane w budżecie na ten cel w budżecie domowym. Na wezwanie Skarżący złożył w Sądzie: 1) wyciąg z konta bankowego (16 listopada 2015 r. Skarżący dysponuje kwotą 4.702,52 zł), 2) kopię decyzji Prezesa KRUS z [...] kwietnia 2015 r. o waloryzacji renty (531,71 zł netto), 3) potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia 2015 r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich na 2014 r. w wysokości 18.520,50 zł oraz płatności ONW na rok 2014 r. w wysokości 726 zł, 4) zaświadczenie Burmistrza S. z [...] grudnia 2015 r. o dochodowości gospodarstwa rolnego (ok. 24.500 zł rocznie), 5) kopie rachunków i faktur za wodę (ok. 34 zł za dwa miesiące), dwa potwierdzenia doładowania telefonu na kwoty 50 i 100 zł, potwierdzenie dokonania opłaty za energię elektryczną (69,38 zł) oraz pokwitowanie dokonania opłaty za wywóz śmieci (20 zł), 6) informację o zaległościach finansowych wobec gminy w związku z prowadzeniem gospodarstwa. Postanowieniem z 15 grudnia 2015 r. referendarz sądowy WSA w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w uzasadnieniu stwierdzając, co następuje. Wnioskodawca zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, powinien więc wykazać, że wysokość istniejących i przyszłych obciążeń finansowych związanych z ciężarem opłat i wydatków sądowych przekracza jego zdolności dochodowe, tzn. że pokrycie tych kosztów spowoduje uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego, czyli możliwości zakupu dóbr i usług o charakterze podstawowym (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.".). Zdaniem referendarza sądowego Wnioskodawca nie poniesie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu w wyniku opłacenia kosztów sądowych, zwłaszcza że na aktualnym etapie postępowania sprowadzają się one do wpisu od skargi w wysokości 200 zł. Skarżący prowadzi gospodarstwo rolne, które przynosi stały dochód (średnio nieco ponad 2.000 miesięcznie), jak również pobiera na nie stosunkowo wysokie dopłaty do produkcji rolnej (18.520,50 zł). Za przyznaniem Skarżącemu prawa pomocy nie może też przemawiać wykazywane przez niego zadłużenie w podatkach na rzecz gminy, które w ujęciu nominalnym nie są co prawda niskie, niemniej w kontekście uzyskiwanych dochodów z gospodarstwa rolnego nie jest również nieproporcjonalnie wysokie czy też objęte wymagalnością natychmiastowej spłaty w całości. Skarżący posiada na rachunku bankowym środki finansowe wielokrotnie przekraczające kwotę wpisu od skargi. Na zgromadzenie tych środków musiała pozwolić nadwyżka dochodów nad wydatkami. Brak jest informacji świadczących o tym, że możliwość dysponowania nimi jest jakikolwiek sposób wyłączona lub ograniczona. Skarżący wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał m. in., że wymagalne zadłużenie na rzecz gminy z tytułu podatków wraz z odsetkami przewyższa jego możliwości płatnicze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie zmienia albo utrzymuje w mocy (art. 260 § 1 P.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Analizując sytuację finansową Skarżącego uwidocznioną we wniosku oraz w nadesłanych później dokumentach należy stwierdzić, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Skarżący uzyskuje co prawda rentę, stałe dochody z gospodarstwa rolnego oraz otrzymał w 2015 r. dopłatę za rok 2014, jednak nie pozwala to na ponoszenie kosztów sądowych, mimo posiadania na rachunku kwoty 4.702,52 zł. Jak wynika z dokumentów przedłożonych przez Skarżącego (koperta k. 24) na 9 grudnia 2015 r. stan jego zadłużenia wraz z odsetkami wobec Gminy [...] wynosi 5.040 zł. Podnieść także wypada, że Skarżący nie jest aktualnie w stanie, z uwagi na swe ograniczenia związane z przewlekłą chorobą, zwiększyć swoich przychodów. W świetle powyższego Sąd postanowił, jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 i 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.