IV SA/Wa 3256/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant st. spec. Dorota Stromecka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2018 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisja Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] września 2017 r. nr [...] Prezes Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ściągania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwany dalej Prezesem IPN), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Z. G. (zwanego dalej Wnioskodawcą, Skarżącym), utrzymał w mocy decyzję własną z [...] sierpnia 2017 r. nr [...], w której odmówił potwierdzenia, że Z. G., s. S. i J. z domu F., ur. [...] sierpnia 1948 r. w [...], spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 693 ze zm. - zwanej dalej ustawą o działaczach opozycji). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] września 2017 r. Prezes IPN przedstawił w sposób następujący przedstawił stan faktyczny oraz prawny niniejszej sprawy. Wnioskiem z [...] maja 2017 r. Z. G. zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o wydanie decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. W dniu 10 sierpnia 2017 r. Prezes IPN, działając na podstawie art. 104 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 ustawy o działaczach opozycji, wydał decyzję o odmowie potwierdzenia Z. G., że spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Następnie po rozpoznaniu wniosku Z. G. z [...] sierpnia 2017 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu [...] września 2017 r. Prezes IPN utrzymał w mocy decyzję własną z [...] sierpnia 2017 r. W motywach zaskarżonego rozstrzygnięcia Prezes IPN podał, że w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym Instytutu Pamięci Narodowej (zwany dalej "IPN") odnaleziono następujące dokumenty ewidencyjne dotyczące Z. G.: 1. zapis w dzienniku rejestracyjnym Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] (sygn. [...]), z którego wynika, że w dniu [...] lutego 1985 r. zarejestrowano sprawę tajnego współpracownika o pseudonimie "[...]i"; w dniu [...] maja 1985 r. sprawę zdjęto z ewidencji i przekazano do archiwum do numeru [...] 2. zapis w dzienniku archiwalnym Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] (sygn. [...]), z którego wynika, że materiały dotyczące Z. G. (pseudonim "[...]") w postaci jednej teczki personalnej zostały przekazane do archiwum w dniu [...] maja 1985 r.; 3. zapis w dzienniku archiwalnym Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] (sygn. [...]), z którego wynika, że materiały dotyczące Z. G. (pseudonim "[...]") w postaci jednej teczki personalnej zostały przekazane przez WSW do archiwum w dniu [...] lutego 1983 r.; 4. kartę Mkr-2 z kartoteki odtworzeniowej byłego Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] dotyczącą Z. G., na której dokonano zapisu o zarejestrowaniu przez Wojskową Służbę Wewnętrzną tajnego współpracownika o pseudonimie "[...]"; materiały archiwalne rejestrowane do numeru [...] komisyjnie zniszczono; 5. kartę Mkr-2 z kartoteki odtworzeniowej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...] dotyczącą Z. G., na której dokonano zapisu o zarejestrowaniu przez Wojskową Służbę Wewnętrzną tajnego współpracownika o pseudonimie "[...]" do numeru [...]; w dniu [...] kwietnia 1985 r. wyeliminowano go z czynnej sieci agenturalnej z uwagi na odmowę dalszej współpracy; materiały archiwalne rejestrowane do numeru [...] złożono w archiwum Wydziału "[...]" Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] w dniu [...] maja 1985 r.; 6. kartę [...] z kartoteki odtworzeniowej Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], z której wynika, że Z. G. w dniu [...] lutego 1985 r. został zarejestrowany do numeru [...], w dniu [...] maja 1985 r. wyeliminowano go z czynnej sieci agenturalnej z uwagi na odmowę dalszej współpracy; materiały archiwalne rejestrowane do numeru [...] komisyjnie zniszczono; 7. zapis w księdze nabytków (sygn. akt [...]), z którego wynika, że Z. G. został zarejestrowany w dniu [...] marca 1968 r. przez [...] Dywizję [...] jako tajny współpracownik "[...]"; 8. zapis w inwentarzu zespołu "[...]" (sygn. akt [...]), z którego wynika, że materiały dotyczące Z. G. (pseudonim "[...]") w postaci jednej teczki personalnej i jednej teczki pracy zostały przekazane do archiwum przez [...] Dywizję [...] w dniu [...] grudnia 1968 r. Jak wskazał Prezes IPN, w wyniku przeprowadzonej kwerendy w zasobie archiwalnym IPN nie odnaleziono w formie papierowej dokumentów wytworzonych przez Wnioskodawcę lub przy jego udziale, ponieważ - jak wynika z informacji zawartych w tych. Dokumentach - akta dotyczące Wnioskodawcy zostały komisyjnie zniszczone. Jednakże z zapisów w dzienniku archiwalnym Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] (sygn. [...]) oraz zapisu w inwentarzu zespołu "[...]" (sygn. akt [...]) jednoznacznie wynika, że w skład dokumentów podlegających zniszczeniu wchodziły teczki personalne i teczki pracy dotyczące Wnioskodawcy. Jak wskazał Prezes IPN, w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji administracyjnej w sprawie spełnienia warunków, o których mowa w art. 4 ustawy o działaczach opozycji, nie rozstrzyga się o współpracy Wnioskodawcy z organami bezpieczeństwa państwa, a jedynie stwierdza, że w zasobach IPN istnieją określone dokumenty spełniające konkretne cechy. Prezes IPN, oceniając odnalezione w zasobach IPN dokumenty dotyczące Wnioskodawcy, wyjaśnił, że wpis do dziennika rejestracyjnego był ostatnim etapem rejestracji, po uprzednim zatwierdzeniu werbunku przez przełożonych. Ponadto fakt rejestracji danej osoby w ewidencji, założenie jej teczki personalnej i teczki pracy oznaczał, że dokumenty (zapisy ewidencyjne) zostały wytworzone w ramach czynności wykonywanych przy udziale danej osoby w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Prezes IPN wskazał, że decyzja wydawana na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 4 ustawy o działaczach opozycyjnych ma charakter decyzji deklaratoryjnej, a więc w sposób prawnie wiążący stwierdza, czy w archiwum IPN zachowały się dokumenty o określonych cechach. Prezes IPN podkreślił, że nie prowadzi postępowania dowodowego w celu ustalenia prawdziwości faktów opisanych w dotyczących Wnioskodawcy dokumentach, dlatego nie może uwzględnić w postępowaniu, materiału dowodowego w postaci ewentualnych wyjaśnień i informacji przekazanych przez Wnioskodawcę oraz informacji wynikających z przekazanych przez niego dokumentów. W tym stanie rzeczy Prezes IPN, ponownie analizując akta sprawy, uznał, że w odniesieni do Wnioskodawcy w zasobach IPN istnieją dokumenty, o których mowa w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji, w związku z czym utrzymał w mocy decyzję własną z 10 sierpnia 2017 r. Na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Z. G., zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, mające wpływ na treść wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, a mianowicie artykułów: 7, 7a, 8, 15, 75 § 1, 77 § 1, 78, 80, 107 i in. k.p.a. oraz art. 4 i 5 ustawy o działaczach opozycji, polegające na: 1) czysto formalistycznym, a nie merytorycznym, odniesieniu się przez Organ wydający zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą do treści zapisów ewidencyjnych znajdujących się w archiwum IPN, bez wniknięcia w rzeczywisty charakter i znaczenie tych zapisów oraz z pominięciem, że nie potwierdzają one nie tylko tego, że Skarżący miałby rzekomo podjąć współpracę z SB i IW, ale i tego, że zostały wytworzone przez Skarżącego lub przy jego udziale w ramach czynności wykonywanych w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa w takim zakresie i charakterze, które pozwoliłyby obiektywnie uznać, że nie spełnia on warunków przewidzianych w dyspozycji art. 4 ustawy o działaczach opozycji; 2) zignorowaniu wniosku Skarżącego o przeprowadzenie dowodów z akt sprawy sygn. akt [...] ([...]) Sądu Okręgowego [...] Wydziału Karnego w [...], a w szczególności nie przeprowadzenie znajdujących się tam dowodów z zeznań świadków: Z. G., J. G., B. S., A. K., których to zeznań kopie zostały załączone do skargi i w efekcie nie przeprowadzenie w toku postępowania w sprawie niniejszej - dowodu z zeznań tych świadków, o co Skarżący wniósł, na okoliczność, że nie podjął żadnej, a zwłaszcza szkodzącej działaczom opozycji antykomunistycznej i innym osobom, współpracy z organami służb specjalnych i infromacji wojskowej, pomimo że wielokrotnie podejmowano próby jego werbunku, z uwagi na jego wysokie zaangażowanie się w działalność opozycji antykomunistycznej. Zatem tylko lakoniczne i nieprecyzyjne zapisy ewidencji zamieszczone w aktacj IPN, dotyczące osoby Skarżącego, będące wynikiem pozornych działań podejmowanych przez tych świadków, a zwłaszcza B. S., nie mogą stanowić żadnego dowodu na rzekomo podjętą współpracę, czemu wprost w swoich zeznaniach składanych przed Sądem Okręgowym w [...] świadkowie ci jednoznacznie zaprzeczali, potwierdzając tym samym twierdzenia Skarżącego, że nie podjął on ze SB i IW jakiejkolwiek merytorycznej wspópracy i nie donosił na nikogo. Tak więc wskazane w uzasadnieniu zapisy ewidencyjne nie potwierdzają, że zostały wytwrzone z jakimkolwiek świadomym udziałem Skarżącego; 3) pominięciu w toku postępowania treści nader ważnych dokumentów będących w posiadaniu Skarżącego oraz IPN, w postaci: pisma Skarżącego z [...] marca 1985 r. skierowanego do [...] w [...], pisma Skarżącego z [...] marca 1985 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości, ujemnej I. opinii służbowej z [...] listopada 1985 r. dotyczącej B. S., który miał rzekomo zwerbować Skarżącego jako TW, sprawozdania z [...] listopada 1985 r. z przeprowadzonych czynności i dokonanych ustaleń dotyczących odwołania się do I. ujemnej opinii funkcjonariusza w okresie służby stałej insp. oper. Wydziału [...] ppor. B. S., pisma z dnia [...].09.2009r. Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], pisma z dnia [...].10.2009r. IPN - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, z których wynika, że zawarte w archiwum IPN nadzwyczaj lakoniczne w swej treści i niejednoznaczne zapisy ewidencyjne dotyczące rzekomego zwerbowania Skarżącego przez SB i IW nie wskazują w żaden sposób, aby współpraca ze strony Skarżącego miała rzeczywiście miejsce, a zapisy ewidencyjne dotyczące jego osoby wskazują jedynie na zainteresowanie SB osobą Skarżącego, służące wykazaniu pozornej skuteczności służb i rzekomych pozytywnych wyników w werbowaniu działaczy opozycji antykomunistycznej, a nie dowodzą rzeczywistego dokonania werbunku Skarżącego, czemu zaprzeczają także wszystkie pozostałe znajdujące się w aktach IPN i w sprawie sygn. akt [...] ([...]) Sądu Okręgowego [...] Wydziału Karnego w [...] oraz obecnie przedstawione przez Skarżącego dowody, o których przeprowadzenie na rozprawie niniejszym wnosi, w celu wykazania pozorności werbunku, fałszowania przez funkcjonariuszy dokumentów dotyczących Skarżącego i braku jego jakiegokolwiek udziału w wytworzeniu dokumentów, na które powołuje się w zaskarżonej decyzji Prezes IPN; 4) wadliwym procedowaniu w sprawie, sprzecznym z zasadą obiektywizmu i dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, gdzie Prezes IPN występuje zarówno jako Organ I., jak i II. Instancji, czyli sam siebie pozornie "kontroluje" zaskarżoną decyzję, która stanowi praktycznie powielenie argumentacji i iogiki oraz takie samo wyjaśnienie stanu faktycznego, jak w decyzji ją poprzedzającej, co narusza w oczywisty sposób dyspozycję przepisu art. 15 k.p.a. i nie dotyczy wyjątku zawartego w art 127 § 3 k.p.a. Mając przytoczone argumenty na uwadze, Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Prezesa IPN, i przekazanie sprawy, celem ponownego jej rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania; względnie – o zmianę zaskarżonej decyzji i uznanie, że Skarżacy spełnia warunki statuowane art. 4 ustawy o działaczach opozycji. W odpowiedzi na skargę Prezes IPN wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Nie było podstaw do uwzględnienia skargi. Należy na wstępie nadmienić, że Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oceniając zatem zasadność skargi w świetle wskazanych kryteriów, Sąd po przeprowadzeniu kontroli legalności zaskarżonej decyzji Prezesa IPN z [...] września 2017 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z [...] sierpnia 2017 r. – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – nie dopatrzył się w działaniu Prezesa IPN ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym lub mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W myśl art. 4 ustawy o działaczach opozycji, status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych przysługuje osobie, która nie była pracownikiem, funkcjonariuszem lub żołnierzem organów bezpieczeństwa państwa, chyba że przedłoży dowody, że przed dniem 4 czerwca 1989 r. bez wiedzy przełożonych, czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce, oraz co do której w archiwum Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie zachowały się dokumenty wytworzone przez nią lub przy jej udziale, w ramach czynności wykonywanych przez nią w charakterze tajnego informatora lub pomocnika przy operacyjnym zdobywaniu informacji przez organy bezpieczeństwa państwa. Status działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych zaś, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o działaczach opozycji, potwierdza, w drodze decyzji administracyjnej, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po stwierdzeniu przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, iż osoba ubiegająca się o potwierdzenie statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych spełnia warunki, o których mowa w art. 4 ustawy. Niewątpliwie trafne są uwagi Prezesa IPN, że w wydawanej decyzji nie rozstrzyga się ani o statusie działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej, ani też o ewentualnej współpracy Skarżącego z organami bezpieczeństwa państwa. Słusznie też Prezes IPN stwierdził, że jego rolą jest wyłącznie informowanie o treści dokumentów znajdujących się w archiwum IPN według kryteriów wymienionych w art. 4 ustawy o działaczach opozycji. Należy bowiem mieć na względzie, że istotą postępowania prowadzonego przez Prezesa IPN w przedmiocie stwierdzenia czy dana osoba spełnia warunki określone w art. 4 ustawy o działaczach opozycji, jest wyłącznie ustalenie czy w zasobach IPN znajdują się dokumenty dotyczące tej osoby, spełniające kryteria określone w art. 4 pkt 2 ustawy. Obowiązkiem Prezesa IPN w tego rodzaju postępowaniu jest więc wyłącznie odzwierciedlenie stanu zasobów archiwalnych według skonkretyzowanych w przepisie kryteriów i sformułowanie oceny czy stan zasobów archiwalnych zawiera dokumenty, których treść wskazuje na to, że istniały "ślady" wskazujące na współpracę Skarżącego ze SB i czy w ramach tej współpracy wytworzył on jakieś dokumenty lub czy jakieś dokumenty powstały przy jego udziale. Prezes IPN odzwierciedla zatem, a nie ustala stan faktyczny, który miał miejsce w przeszłości. Postępowanie prowadzone przez Prezesa IPN ma charakter stricte formalny, dotyczy wyłącznie obecności w zasobach określonej kategorii dokumentów, których odnalezienie wyklucza możliwość przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej, o czym świadczy użyty w redakcji przepisu zwrot "zachowały się" w odniesieniu poszukiwanych dokumentów. Pozytywna weryfikacja tego faktu tj. znalezienie takich dokumentów, wyklucza możliwość przyznania osobie ubiegającej się statusu działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych. Reasumując, postępowanie prowadzone przez Prezesa IPN służy wyłącznie przedstawieniu materiałów znajdujących się w zasobach IPN i tylko w określonym przez prawodawcę wąskim zakresie. Dlatego też, wbrew oczekiwaniom Skarżącego, Prezes IPN nie był uprawniony do prowadzenia postępowania dowodowego w tej sprawie. Ustawa upoważniła bowiem Prezesa IPN wyłącznie do przedstawienia zawartości zasobów archiwalnych, według ściśle określonych kryteriów. W ramach swych kompetencji, Prezes IPN formułuje jedynie wnioski wynikające z treści odnalezionych dokumentów. W tym kontekście wymaga podkreślenia, że udział w wytworzeniu dokumentu należy definiować nie tylko jako bezpośredni wkład danej osoby w powstanie dokumentu. Definiować tak można i należy także chociażby pośrednie, jednak dostatecznie sprecyzowane oddziaływanie, rolę, wpływ w jego wytworzenie. Biorąc bowiem pod uwagę okoliczności w jakich funkcjonowała ewentualna tajna współpraca nie można zakładać, że udział w wytworzeniu dokumentu zawsze polegać musiał na osobistym uczestnictwie w jego opracowaniu i podpisaniu. Stan faktyczny ustalony przez Prezesa IPN w niniejszej sprawie wskazuje, że w wyniku kwerendy zasobów archiwalnych IPN odnaleziono dokumenty dotyczące zwerbowania Skarżącego przez SB. Treść odnalezionych dokumentów wykazuje na związek pomiędzy wytworzeniem dokumentu, udziałem Skarżącego w jego wytworzeniu i kwalifikacją tej czynności, jako wykonywanej w ramach jego działania w charakterze tajnego współpracownika organów bezpieczeństwa. Wskazane zatem w zaskarżonej decyzji dokumenty spełniają kryteria dokumentów, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela tę ocenę i przyjmuje ją jako własną. Prawodawca w sposób jasny wskazał, że sam fakt odnalezienia dokumentów w archiwum IPN, o ile spełniają one kryterium "wytworzenia" przez osobę wnioskującą lub przy jej udziale w ramach czynności m.in. tajnego współpracownika, determinuje wydanie decyzji odmownej. Podkreślić należy, że wbrew stanowisku Skarżącego, bez znaczenia w świetle art. 4 ust. 2 ustawy o działaczach opozycji jest późniejsza czy wcześniejsza postawa Wnioskodawcy, stosunek do Państwa Polskiego, jego zasługi czy opinie osób z którymi współpracował. Z tego względu, jako nie mający znaczenia dla niniejszej sprawy należało uznać fakt wydania przez Sąd Okręgowy w [...] wyroku z [...] listopada 2017 r., sygn. akt [...], którego kserokopię wraz z uzasadnieniem przedłożył do akt sprawy profesjonalny pełnomocnik Skarżącego na rozprawie przed WSA w dniu 9 marca 2018 r. Z wyroku tego wynikało, że Sąd Okręgowy w [...] przyznał na rzecz Skarżącego zadośćuczynienie pieniężne na podstawie przepisów tzw. ustawy lutowej (Dz.U. 2017 r., poz. 1987). Fakt ten nie ma jednak zasadniczego znaczenia w rozpatrywanej obecnie sprawie. Należy bowiem rozróżnić kwestie materialne, związane z działalnością na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, od sprawy sensu stricte formalnej, jaką jest spełnienie warunków określonych w art. 4 pkt 2 ustawy o działaczach opozycji. Fakt, że danej osobie zostało przyznane zadośćuczynienie na podstawie przepisów tzw. ustawy lutowej, nie implikuje jednocześnie stwierdzenia jej statusu jako działacza opozycji antykomunistycznej czy osoby represjonowanej z powodów politycznych. W sprawach tych badaniu podlegają wszak odmienne kwestie, w różnych trybach. Na marginesie jedynie należy nadmienić, że w powołanym przez Skarżącego wyroku Sądu Okręgowego [...] Wydziału Karnego w [...] z [...] listopada 2017 r., sygn. akt [...] wyraźnie wskazano na fakt przystania Skarżącego na tę współpracę z SB w charakterze TW o pseudonimie "[...]" pod wpływem strachu i presji psychicznej, które jednak okazały się krótkotrwałe. Faktu podjęcia przedmiotowej współpracy i otrzymania pseudonimu operacyjnego nie kwestionował także Skarżący. Przechodząc z kolei do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania należy wskazać, że stosownie do brzmienia art. 78 Konstytucji RP, każda ze stron ma prawo do zaskarżania orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa. Ze względu na to, że nad Prezesem IPN nie ma już żadnego organu wyższego stopnia (art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a.) prawodawca, chcąc zadośćuczynić wyrażonej w art. 78 Konstytucji RP zasadzie dwuinstancyjności, przewidział możliwość zwrócenia się przez stronę niezadowoloną z decyzji do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jak wskazał NSA w wyroku z 16 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 1088/10, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy jest nadzwyczajnym środkiem prawnym przysługującym stronie w przypadku, gdy ustawa wyłącza dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Konstrukcyjnie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy posiada wszelkie cechy odwołania, za wyjątkiem cechy dewolutywności, to jest nie przesuwa sprawy do rozstrzygnięcia przed organem wyższego stopnia. W konsekwencji złożony przez stronę wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowi podstawę – co należy zaakcentować – do przeprowadzenia ponownego postępowania w tej sprawie. Ponadto wychodząc naprzeciw prawu strony do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, prawodawca w nowelizacji z 7 kwietnia 2017 r. (Dz.U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.), do ustawy o Postępowaniu przed sądami administracyjnym wprowadził art. 52 § 3, zgodnie z którym "jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa". Na mocy art. 17 ustawy nowelizującej, przepis art. 52 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie ustawy, tj. po dniu 1 czerwca 2017 r. Tym samym Skarżący jako strona niezadowolona z treści decyzji Prezesa IPN z [...] sierpnia 2017 r. mógł albo zwrócić się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy albo pomijając ten wniosek, wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Przenosząc poczynione rozważania na grunt niniejszej sprawy, Sąd uznał, że Prezes IPN zasadnie odmówił Skarżącemu przyznania statusu działacza opozycji antykomunistycznej (osoby represjonowanej z powodów politycznych). Ponadto Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa IPN z [...] sierpnia 2017 r. nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa procesowego oraz materialnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.