IV SA/Wa 3268/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Protokolant referent stażysta Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2017 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie legalizacji wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016 r. Nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] (dalej: "organ odwoławczy", "Dyrektor RZGW") działając na podstawie art. 138 § 1 punkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2016 r., poz. 23; dalej: "k.p.a.") oraz art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2015r. poz. 469 ze zm.; dalej: "P.w.") po rozpatrzeniu odwołania T. K. (dalej: "skarżący") od decyzji Starosty [...] (dalej: "organ I instancji", "Starosta") znak: [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. legalizującej wykonaną bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przebudowę urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego wraz z przepustem o średnicy Ø 350 mm i długości 48 m na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...] – orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Decyzja zapadła na tle następującego stanu faktycznego i prawnego: Pismem z dnia [...] grudnia 2014r. D. S. wystąpił do Starosty [...] z wnioskiem o legalizację przebudowy rowu melioracyjnego wraz z przepustem o średnicy Ø 350 mm i długości 48 m zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. W następstwie przeprowadzonego postępowania Starosta na podstawie zgromadzonych dokumentów decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. znak: [...] zalegalizował wykonaną bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przebudowę urządzenia wodnego - rowu melioracyjnego wraz przepustem o średnicy Ø 350 mm i długości 48 m na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Organ odwoławczy, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. uchylił decyzję Starosty i przekazał sprawę do ponownego jej rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu Dyrektor RZGW stwierdził, że organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy, które mogłyby mieć wpływ na jej merytoryczne rozstrzygnięcie, a w szczególności nie wyjaśnił czy przebudowa rowu nie narusza warunków określonych w decyzji o warunkach zagospodarowania tego terenu wydanej z uwzględnieniem norm art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu terenu. W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ I instancji, wezwał D. S. do uzupełnienia wniosku z dnia [...] grudnia 2014 r. o dokumenty umożliwiające ocenę, czy planowana przebudowa urządzenia wodnego nie narusza warunków określonych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. W odpowiedzi D. S. przekazał w załączeniu decyzję Nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r., znak: [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przepustu na rowie melioracyjnym zlokalizowanym na działce nr geod. [...] w miejscowości [...], gm. [...] wraz z postanowieniem Marszałka Województwa [...] w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak: [...] w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., znak: [...] Starosta działając na podstawie art. 64a ust. 2 i art. 140 ust. 1 P.w. oraz art. 104 k.p.a. orzekł o: I. legalizacji wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego urządzenia wodnego tj. przebudowy rowu otwartego na rurociąg kryty wykonany z rur PCV o następujących parametrach: średnica rurociągu - 350 mm; długość rurociągu - 48 m; rzędna dna rury na wlocie - 113,64 m n.p.m.; rzędna dna rury na wylocie - 113,33 m n.p.m. pod warunkiem wykonania następujących robót: 1) skrócenia (demontażu) wykonanego rurociągu o 2 m od granicy z działką nr ew. [...] stanowiącej własność T. K.; 2) umocnienia dna i skarp rowu otwartego na wlocie i wylocie rurociągu na długości 2 m płytami betonowymi pełnymi lub ażurowymi; 3) zamontowania na wlocie i wylocie rurociągu krat stalowych uniemożliwiających przedostawania się do niego zanieczyszczeń i przedmiotów stałych oraz wejściu zwierząt. II. zobowiązaniu właściciela rurociągu do dopełnienia i przestrzegania obowiązków niezbędnych ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki: 1) utrzymania wykonanego rurociągu z rur PCV w należytym stanie technicznym i zapewnienia sprawności jego funkcjonowania; 2) bieżącego utrzymania i kontrolowania drożności rurociągu z rur PCV. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący wniósł o jej uchylenie w całości i przywrócenie rowu do stanu poprzedniego lub zalegalizowanie samowoli i zobowiązanie D. S. do wykonania zabezpieczenia przed podtopieniami jego posesji z uwagi fakt, że decyzja została wydana z naruszeniem zasad ogólnych określonych w k.p.a., a w szczególności art. 10 oraz art. 125, art. 131 ust 2, art. 132 i art. 133 P.w. Rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] października 2016 r. zauważył, iż przedstawiona dokumentacja nie zawiera informacji, że strony postępowania zostały zgodnie z art. 9 k.p.a. poinformowane o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Jednak Dyrektor RZGW nie stwierdził naruszenia przez organ I instancji przepisów k.p.a., poprzez uniemożliwienie zapoznania się z materiałem dowodowym przed wydaniem decyzji, gdyż strona odwołująca nie wykazała, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych. Dyrektor RZGW wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności odmowy legalizacji przedmiotowego przepustu, na podstawie art. 125 i art. 126 oraz art. 63 P.w. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy jest zgodny z wymaganiami art. 131 ust. 2 P.w., a przedstawione rozwiązania dotyczące wykonania przepustu na rowie nie powinno zakłócić warunków hydraulicznych rowu, również przy nawalnych deszczach. Jednocześnie zauważył, iż w toku postępowania Starosta ustalił, że warunki przebudowy przedmiotowego rowu w zakresie melioracji wodnych określone w projekcie decyzji Wójta Gminy [...] o ustaleniu warunków dla przedmiotowej inwestycji, zostały uzgodnione postanowieniem Marszałka Województwa [...] z dnia [...] lutego 2016 r. Jednocześnie organ I instancji ustalił, że przebudowa rowu jest zgodna z warunkami decyzji Nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy. Zebrany materiał dowodowy był zgodny z wymaganiami art. 131 P.w. Dołączona do wniosku dokumentacja wymagana ww. przepisami prawa (w tym operat wodnoprawny i opis zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym) spełnia wymagania określone w art. 132 P.w. W toku postępowania żadna ze stron nie zgłosiła uwag, co do których ustosunkować mógłby się organ I instancji. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, Starosta nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów. Dyrektor RZGW podniósł, iż z przekazanych dokumentów wynika, że przebiegający przez działkę nr [...] w m. [...] rów melioracyjny ma za zadanie odprowadzenie do rzeki [...] nadmiaru wód opadowych i rozpadowych pochodzących z działki nr [...] oraz terenów sąsiednich. Rów bierze początek ok. 180 m powyżej przepustu. Wlot przepustu posadowiony na działce stanowiącej własność wnioskodawcy w odległości ok. 7 m od granicy z działką nr [...]. Natomiast wylot przepustu zlokalizowany jest na granicy z działką nr [...] stanowiącą własność T. K. Zdaniem Dyrektora RZGW wykonany przepust 350 mm nie zakłóci warunków hydrologicznych spornego rowu. Maksymalna ilość tj. 31,56 m3/ha odprowadzanych wód opadowych i roztopowych do rowu stanowi 17 % jego pojemności. Bieżąca konserwacja rowu wraz z przepustem na całym jego odcinku przez zainteresowanych, aż do ujścia rzeki [...] daje gwarancję, że przebudowany rów nie zakłóci stosunków wodnych na terenach przyległych. W oparciu o powyższe ustalenia, w następstwie przeprowadzonego postępowania organ odwoławczy nie stwierdził szkodliwego wpływu zalegalizowanego rowu wraz z przepustem zlokalizowanego na działce nr [...] m w obrębie [...] na kształtowanie stosunków wodnych na terenach przyległych m. in. na działce nr [...] stanowiącej własność skarżącego. Dyrektor RZGW zauważył, iż w przypadku wystąpienia szkód powstałych w wyniku wykonywania tego pozwolenia wodnoprawnego (legalizacji) organ I instancji będzie miał podstawy do nałożenia w trybie art. 133 P.w. na D. S. w drodze decyzji obowiązku wykonania ekspertyzy. W zależności od wyników ekspertyzy organ I instancji nałoży lub odmówi nałożenia na uprawnionego obowiązku wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który pismem z dnia 11 listopada 2016 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia [...] października 2016 r. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty. Autor skargi zarzucił naruszenie następujących przepisów prawa tj.: art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 104 § 2 k.p.a. oraz art. 125, art. 131 ust. 2, art. 132, art. 133 P.w. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., iż operat wodnoprawny jest wadliwy bowiem nie uwzględnia ukształtowania terenu. Do obliczenia pojemności przepustu uwzględniony jest m. in. obszar zlewni z działki [...], z której woda nie może być wprowadzona. Działka o nr [...] jest zabudowana właśnie sporną rurą, a spadkowe ukształtowanie terenu uniemożliwia wodzie płynąc pod górę. Za kuriozalne skarżący uznał stanowisko autorów operatu wyrażone w następujący sposób: "wody deszczowe i roztopowe z terenu działki [...] oraz posesji sąsiednich będą spływać do rowu otwartego przed wlotem i wylotem kolektora krytego" (cyt. z operatu: str. 12). Zdaniem skarżącego, rażącym naruszeniem prawa przez organy orzekające jest powoływanie się i posłużenie decyzjami Wójta Gminy [...]. Wójt Gminy [...] w przedmiotowym postępowaniu wydał dwie decyzje o warunkach zabudowy z naruszeniem prawa, które polegało na tym, że skarżący nie był poinformowany o ich wydaniu, chociaż dotyczyły jego istotnych interesów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i powołał się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Zarzuty skargi uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd kontrolował decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] października 2016 r. którą utrzymano w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. legalizującą wykonaną bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przebudowę urządzenia wodnego – rowu melioracyjnego wraz z przepustem o średnicy Ø 350 mm i długości 48 m na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy ustawy z 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (j.t. Dz.U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.). Zgodnie art. 9 ust. 1 pkt 19 lit. a przez urządzenia wodne rozumie w szczególności budowle piętrzące, spustowe, przeciwpowodziowe i regulacyjne, a także poldery przeciwpowodziowe, kanały i rowy. Artykuł 64a P.w. odnosi się do kwestii legalizacji urządzenia wodnego wykonanego bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Stosownie bowiem do art. 64a ust. 1 P.w. jeżeli urządzenie wodne zostało wykonane bez wymaganego pozwolenia - właściciel urządzenia może wystąpić z wnioskiem o legalizację. Ust. 2 ww. art. 64a P.w. stanowi, iż organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego może wydać decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, jeżeli lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów art. 63, ustalając jednocześnie, w drodze postanowienia, wysokość opłaty legalizacyjnej, wynoszącą 10-krotność opłaty skarbowej za wydanie pozwolenia wodnoprawnego. W postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o legalizacji urządzenia wodnego stosuje się przepisy art. 127 ust. 6-8 (ust. 4 art. 64a). Należy zauważyć, iż ustęp 2 art. 64a P.w. wskazuje na fakultatywność rozstrzygnięcia przez organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego o legalizacji urządzenia wodnego. Jednakże w przypadku legalizacji urządzenia wodnego, w sytuacji spełnienia przesłanek przewidzianych w ust. 2 organ ma obowiązek takiej legalizacji. Organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego wydaje zatem decyzję o legalizacji urządzenia wodnego, w przypadku pozytywnego spełnienia niżej wymienionych przesłanek tj.: 1) lokalizacja urządzenia wodnego nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli jest zgodna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; ustawodawca rozróżnił dwie kategorie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu: a) decyzje o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz b) decyzje o warunkach zabudowy; te pierwsze ustalają lokalizację inwestycji celu publicznego, te drugie – sposób zagospodarowania i warunki zabudowy dla innych inwestycji (art. 4 ust. 2 u.p.z.p.); 2) lokalizacja tego urządzenia nie narusza przepisów art. 63 P.w., czyli uwzględnia zasadę zrównoważonego rozwoju, a w szczególności zachowanie dobrego stanu wód i charakterystycznych dla nich biocenoz, potrzebę zachowania istniejącej rzeźby terenu oraz biologicznych stosunków w środowisku wodnym i na terenach podmokłych; budowle piętrzące powinny umożliwiać migrację ryb, o ile jest to uzasadnione lokalnymi warunkami środowiska. Należy zaznaczyć, że postępowanie legalizacyjne prowadzone jest zawsze na wniosek właściciela, który zobowiązany jest wykazać zgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami. W świetle powyższych uregulowań istotną kwestią w niniejszej sprawie było wyjaśnienie, czy organy obu instancji prawidłowo orzekły o zalegalizowaniu wykonanej bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego przebudowy urządzenia wodnego – rowu melioracyjnego wraz z przepustem. W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo ustaliły, iż określone w Prawie wodnym warunki legalizacji urządzenia wodnego zostały spełnione. A zatem brak było przeszkód do legalizacji przebudowy urządzenia wodnego tj. rowu melioracyjnego na rurociąg kryty na określonych w decyzji warunkach. Należy wskazać, iż przedłożony do wniosku operat wodnoprawny wraz z opracowaniami Pracowni Projektowej i Ochrony Środowiska w [...] spełnia wymogi określone w Prawie wodnym. Sąd zauważa, iż wbrew twierdzeniom skarżącego nie istnieje wymóg prawny, aby operaty wodnoprawne były wykonywane przez uprawnionych rzeczoznawców z zakresu hydrologii. Nadto Sąd zauważa, iż wykonana przebudowa rowu jest zgodna z decyzją nr [...] Wójta Gminy [...] znak: [...] z dnia [...] lutego 2016 r. o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przepustu przez rów melioracyjny na terenie działki ozn. nr geod. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Należy także podnieść, iż zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Marszałek Województwa [...] w [...] postanowieniem znak: [...] z dnia [...] lutego 2016 r. uzgodnił w zakresie melioracji wodnych warunki zabudowy ustalone w projekcie decyzji Wójta Gminy [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie przepustu na rowie melioracyjnym na działce D. S.. W świetle powyższego należy uznać, że zebrany materiał dowodowy był zgodny z wymaganiami art. 131 P.w. Z kolei dołączona do wniosku dokumentacja wymagana ww. przepisami prawa (w tym operat wodnoprawny i opis zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym) spełnia wymagania określone w art. 132 P.w. Zasadnie uznano także, iż wykonana przez D. S. przebudowa rowu melioracyjnego, co wykazały analizy i obliczenia dołączone do operatu wodnoprawnego, nie będzie niekorzystnie wpływać na gruntu sąsiednie. Wykonany przepust 350 mm nie zakłóci warunków hydrologicznych spornego rowu. Maksymalna ilość tj. 31,56 m3/ha odprowadzanych wód opadowych i roztopowych do rowu stanowi 17 % jego pojemności. Bieżąca konserwacja rowu wraz z przepustem na całym jego odcinku przez zainteresowanych, aż do ujścia rzeki [...] daje gwarancję, że przebudowany rów nie zakłóci stosunków wodnych na terenach przyległych. Organy orzekające nie stwierdziły zatem szkodliwego wpływu zalegalizowanego rowu wraz z przepustem zlokalizowanego na działce nr [...] m w obrębie [...] na kształtowanie stosunków wodnych na terenach przyległych m.in. na działce nr [...] będącej własnością skarżącego. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących wadliwości sporządzonego w sprawie operatu wodnoprawnego, Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznał, że powyższy operat spełnia wymogi prawne określone w art. 132 P.w., w szczególności sporządzony jest zgodnie ze stanem faktycznym i prawnym ze szczególna starannością wymagającą wiedzy fachowej. Jednocześnie należy stwierdzić, w kontekście poglądów przedstawionych w skardze, że na etapie postępowania administracyjnego w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego organ nie ma obowiązku powoływania biegłych którzy weryfikowaliby złożony raport, tylko dlatego, że jedna ze stron postępowania wyraża niezadowolenie z zawartych w nim wniosków. Stronom postepowania przysługuje prawo składania dokumentów, czy też opinii, które mogą wpłynąć na treść ostatecznego rozstrzygnięcia. W takim przypadku organ obowiązany byłby do dokonania analizy zebranych w sprawie materiałów dowodowych uwzględniających taką opinię i dopiero wówczas do wydania rozstrzygnięcia. W rozpoznawanej sprawie skarżący, poza polemiką z ustaleniami operatu, nie złożył tego rodzaju opinii, czy też dokumentów. Biorąc pod uwagę powyższe wyjaśnienia oraz stwierdzając brak uchybienia przez zaskarżoną decyzję przepisom postępowania administracyjnego i przepisom prawa materialnego, także w zakresie nieobjętym skargą, w ocenie Sądu nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.