IV SA/Wa 329/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-15

Skład orzekający: Michał Sułkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wniosku o przyznanie prawa pomocy w trakcie postępowania sądowego skutkuje umorzeniem tego postępowania, czy też sąd jest zobowiązany do jego merytorycznego rozpoznania?
Ratio decidendi
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy pozwalającej na umorzenie postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy w przypadku cofnięcia wniosku. Nawet po cofnięciu wniosku, sąd jest zobowiązany do jego rozpoznania w kontekście przesłanek określonych w art. 246 § 1 ppsa. Brak wykazania przez stronę przesłanek przyznania prawa pomocy, w tym nieprzedłożenie wymaganych dokumentów, uniemożliwia jego przyznanie.
Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi, skarżące zwróciły się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jedna ze skarżących, Z. K., nie przedłożyła wymaganych dokumentów i oświadczeń niezbędnych do oceny jej stanu majątkowego, pomimo wielokrotnych wezwań. Pozostałe skarżące cofnęły wniosek o przyznanie prawa pomocy i uiściły wpis.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg B. S., A. Z., Z. K. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W dniu 14 stycznia 2013 r. (data stempla pocztowego - k. nr 5 akt sprawy) B. S., A. Z., Z. K. i E. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 14 lutego 2013 r. wezwano skarżące do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Odpisy zarządzeń doręczono: B. S. w dniu 5 marca 2013 r. (k. nr 33 akt sprawy), A. Z. w dniu 25 lutego 2013 r. (k. nr 29 akt sprawy), Z. K. w dniu 4 marca 2013 r. (k. nr 31 akt sprawy) i E. K. w dniu 12 marca 2013 r. (k. 49 akt sprawy). W dniu 12 marca 2013 r. (data stempla pocztowego - k. nr 47 akt sprawy) wszystkie skarżące zwróciły się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Pismami z dnia 25 marca 2013 r. wezwano skarżące do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wezwanie skierowane do Z. K. doręczono w dniu 28 marca 2012 r. (k. nr 81 akt sprawy). Po udzieleniu przez skarżącą odpowiedzi na wezwanie w dnia 25 marca 2013 r., w związku z tym, że oświadczenie o wysokości wydatków w gospodarstwie domowym, nie było podpisane, wystosowano do niej drugie wezwanie - do podpisania wskazanego oświadczenia w terminie siedmiu dni. Stronę poinformowano, że niepodpisanie oświadczenia spowoduje, że nie będzie ono mogło być wzięte pod uwagę przy ocenie jej możliwości płatniczych. Wezwanie do podpisania oświadczenia doręczono skarżącej w dniu 19 kwietnia 2013 r. (k. nr 108 akt sprawy). Pomimo upływu wyznaczonego terminu Z. K. nie złożyła do akt sprawy całości dokumentów źródłowych i oświadczeń, do których nadesłania została zobowiązana. W szczególności nie nadesłała zaświadczeń o wysokości wynagrodzeń oraz nie wyjaśniła aktualnej sytuacji dochodowej pełnoletniego syna (A. K.). Nie nadesłała również kopii umowy kredytu wskazanego w uzasadnieniu wniosku, a jedynie kopię załącznika do tej umowy - harmonogram spłat kredytu. Pomimo dodatkowego wezwania, nie podpisała także oświadczenia o wysokości wydatków w gospodarstwie domowym, co uniemożliwia uwzględnienie go przy ocenie zasadności przedmiotowego wniosku. W dniu 9 maja 2013 r. do Sądu wpłynęło natomiast podpisane przez dwie skarżące pismo, zawierające oświadczenie o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz informację o uiszczeniu opłaty w kwocie 500 zł. W tym samym dniu E. K. uiściła wpis od skargi. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym. Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów, o których mowa w powołanym przepisie, możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, należy w pierwszej kolejności wyjaśnić, że chociaż oświadczenie o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy oznacza, że strona rezygnuje z możliwości ubiegania się o uzyskanie finansowej pomocy Państwa w procesie sądowym, to ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w przypadku cofnięcia wniosku w tym zakresie. Oznacza to, że nawet jeśli strona cofnie wniosek o przyznanie prawa pomocy, to podlega on rozpoznaniu w kontekście przesłanek określonych w art. 246 § 1 ppsa. Podkreślić następnie trzeba, że przedmiotem wezwania skierowanego do Z. K. były dokumenty niezbędne do dokonania pełnej i jednoznacznej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawczyni. Nienadesłanie przez skarżącą całości żądanych dokumentów oznacza, że odstąpiła ona od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 25 marca 2013 r. W zaistniałym stanie rzeczy, brak jest więc możliwości pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej. Przy czym brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie. Powyższe wyklucza możliwość ustalenia, że w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło