IV SA/Wa 329/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-05-16
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku cofnięcia wniosku o przyznanie prawa pomocy, sąd jest zobowiązany do jego merytorycznej oceny w kontekście przesłanek określonych w art. 246 § 1 PPSA, nawet jeśli strona nie przedłożyła wymaganych dokumentów?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest zobowiązany do merytorycznej oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy, nawet w przypadku jego cofnięcia, jeśli ustawa PPSA nie przewiduje umorzenia postępowania w takiej sytuacji. Niewywiązanie się przez stronę z obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów źródłowych uniemożliwia pozytywną ocenę wniosku i skutkuje jego oddaleniem.Stan faktyczny
Skarżące wniosły skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Wezwano je do uiszczenia wpisu od skargi. Wszystkie skarżące zwróciły się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jedna ze skarżących, E. K., nie przedłożyła wymaganych dokumentów źródłowych mimo wezwań. Następnie dwie skarżące cofnęły wniosek o przyznanie prawa pomocy, a E. K. uiściła wpis od skargi. Sąd rozpoznał wniosek E. K. o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy E. K. w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skarg B. S., A. Z., Z. K. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W dniu 14 stycznia 2013 r. B. S., A. Z., Z. K. i E. K. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Zarządzeniem Przewodniczącego z dnia 14 lutego 2013 r. wezwano skarżące do uiszczenia solidarnie wpisu od skargi w kwocie 500 zł. Odpisy zarządzeń doręczono: B. S. w dniu 5 marca 2013 r. (k. nr 33 akt sprawy), A. Z. w dniu 25 lutego 2013 r. (k. nr 29 akt sprawy), Z. K. w dniu 4 marca 2013 r. (k. nr 31 akt sprawy) i E. K. w dniu 12 marca 2013 r. (k. 49 akt sprawy).
W dniu 12 marca 2013 r. (data stempla pocztowego - k. nr 47 akt sprawy) wszystkie skarżące zwróciły się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismami z dnia 25 marca 2013 r. wezwano skarżące do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. W związku z błędnym zaadresowaniem przesyłki pocztowej, wezwanie skierowane do E. K. zostało ponowione w piśmie z dnia 17 kwietnia 2013 r., które doręczono skarżącej w dniu 30 kwietnia 2012 r. (k. nr 116 akt sprawy).
Pomimo upływu wyznaczonego terminu E. K. nie złożyła do akt sprawy żądanych dokumentów źródłowych i oświadczeń. W dniu 9 maja 2013 r. do Sądu wpłynęło natomiast podpisane przez dwie skarżące pismo, zawierające oświadczenie o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W tym samym dniu E. K. uiściła wpis od skargi.
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią dokumentów, o których mowa w powołanym przepisie, możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w przedmiocie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, należy w pierwszej kolejności wskazać, iż chociaż oświadczenie o cofnięciu wniosku o przyznanie prawa pomocy oznacza, że strona rezygnuje z możliwości ubiegania się o uzyskanie finansowej pomocy Państwa w procesie sądowym, to ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera normy, która pozwalałaby umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy w przypadku cofnięcia wniosku w tym zakresie, co obliguje do dokonania jego oceny w kontekście przesłanek określonych w art. 246 § 1 ppsa.
Podkreślić trzeba, że przedmiotem wezwania skierowanego do E. K. były dokumenty, które pozwoliłyby w sposób pełny i jednoznaczny ocenić stan majątkowy i możliwości płatnicze wnioskodawczyni. Od skarżącej zażądano złożenia wyciągów z rachunków bankowych, zaświadczeń pracodawców o wysokości wynagrodzeń jej i członków jej rodziny, odpisów zeznań podatkowych, kopii umowy kredytu hipotecznego oraz kopii dokumentów wskazujących wysokość niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, a także oświadczeń uzupełniających oświadczenie o stanie rodzinnym i dochodach członków rodziny.
Nienadesłanie przez skarżącą żądanych dokumentów oznacza, iż odstąpiła ona od wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej, w sposób określony w wezwaniu z dnia 17 kwietnia 2013 r.
W zaistniałym stanie rzeczy, barak jest więc możliwości pełnej oceny stanu majątkowego i możliwości płatniczych skarżącej. Przy czym brak jest prawnych podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie.
Powyższe wyklucza możliwość ustalenia, iż w przedmiotowej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 2 ppsa.
Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło