IV SA/Wa 3291/15
WyrokWSA w Warszawie2016-05-19
Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Grzegorz Rząsa, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada do Spraw Uchodźców prawidłowo oceniła, że wydalenie cudzoziemca i jego rodziny nie naruszy praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu, co stanowi przesłankę do odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Rada do Spraw Uchodźców nie wyjaśniła w sposób wystarczający podstaw odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany w zakresie praw dziecka. Brak rzetelnej oceny i uzasadnienia w tym zakresie stanowi naruszenie przepisów postępowania, co skutkuje uchyleniem decyzji w tej części. W pozostałym zakresie, dotyczącym odmowy nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, sąd uznał decyzje organów za prawidłowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Skarżący twierdził, że organy błędnie oceniły jego sytuację i nie wzięły pod uwagę naruszenia praw jego dzieci w przypadku wydalenia z Polski. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej odmowy zgody na pobyt tolerowany z uwagi na niewystarczające wyjaśnienie kwestii praw dziecka, a w pozostałym zakresie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymuje w mocy pkt 3 decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekający o nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany; oddalono skargę w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2016 r. sprawy ze skargi I. T. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymuje w mocy pkt 3 decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] orzekający o nieudzieleniu zgody na pobyt tolerowany; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. orzekł o odmowie nadania Panu I. T. statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej i udzieleniu mu ochrony uzupełniającej, jak również o nieudzieleniu mu zgody na pobyt tolerowany. Jednocześnie wskazał, że obejmuje ona również małżonkę i 4 małoletnich dzieci w/w.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy wskazując, że postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem Pana I. T. z dnia 21 września 2013r. Ustalono, iż wnioskodawca jest obywatelem [...], deklarującym narodowość [...]. Przyjechał do Polski w celu uzyskania schronienia, z uwagi na złą i niestabilną sytuacją w regionie, jak również na groźby kierowane pod jego adresem, jako byłego pracownika policji. Wnioskodawca oświadczył również, że był prześladowany i poddawany przemocy- wielokrotnie rzucano pod drzwi jego domu kartki z pogróżkami. W trakcie przesłuchania statusowego zeznał, że nie był poddawany przemocy fizycznej. Opisał sytuację z 1992r., kiedy podczas [...] był przez dwa miesiące zakładnikiem. Wskazał, że nie był też aresztowany ani zatrzymany, nie toczyło się również wobec niego jakiekolwiek postępowanie sądowe lub administracyjne. Ponadto nie zadeklarował przynależności do partii politycznej ani innej organizacji, nie brał również udziału w działaniach wojennych. Dodał jedynie, iż podczas II konfliktu [...] przewoził rannych i grzebał zmarłych. W/Wym. nie należał także do żadnej partii ani organizacji. Z kwestionariusza wniosku uchodźczego uzyskano ponadto informacje, iż wnioskujący wyjechał z kraju pochodzenia w sposób legalny. Cudzoziemiec poproszony o uściślenie co było bezpośrednim bodźcem do podjęcia decyzji o wyjeździe wskazał na sytuację, do której doszło 4 lata wcześniej, kiedy to pracownicy [...], w poszukiwaniu bojownika, omyłkowo wdarli się do jego domu. W/Wym. oświadczył również, iż otrzymywał anonimowe listy z groźbami. Ostatni z nich przysłano w 2011 r. Wyjaśnił, że poinformował przełożonego o sytuacji w jakiej się znalazł i w połowie sierpnia 2012 r. zaniechał dalszej pracy w [...]. Przez kolejne dwa lata poprzedzające wyjazd z [...], Wnioskodawca nie doświadczał żadnych problemów. Cudzoziemiec nie udokumentował zatrudnienia we wskazanej wyżej organizacji, gdyż, jak stwierdził, w jego książeczce pracy nie odnotowano tego faktu. Wskazał także, że nie mógł wcześniej wyjechać, gdyż opiekował się chorą matką. Zadeklarował, iż powody wyjazdu jego małżonki były tożsame z jego powodami. Załączył do akt sprawy:
1. dokument wydany w dniu [...] lipca 2006 r. przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych [...] informujący o tym, iż jest on osobą uprawnioną do korzystania z ulg zgodnie z pkt. 1 art. 16 prawa [...].
2. Zdjęcie, przedstawiające grupę osób w mundurach, wśród której, jak sam zadeklarował, znajduje się także Pan I. T. Według oświadczenia Strony fotografię wykonano w 2009r.
Organ na podstawie wykonanych przez Wydział Informacji o Krajach Pochodzenia opracowaniach z dnia 20 maja 2014 r. oraz 19 sierpnia 2014 r. podejmujących problematykę [...] ustalił że dane osobowe – I. T. nie widnieją na ogólnodostępnych federalnych listach gończych oraz na listach osób poszukiwanych przez władze poszczególnych [...]. Nazwisko Pana I. T. nie pojawia się również w kontekście deklarowanego przez niego zatrudnienia w [...].
Ponadto na podstawie informacji o kraju pochodzenia W/wym. (opracowanych w latach 2013 - 2014), organ dokonał ustaleń w zakresie aktualnej sytuacji w [...].
W oparciu o poczynione ustalenia Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wymienił w uzasadnieniu fakty, które uznał za udowodnione oraz którym odmówił wiarygodności, wyjaśniając podstawy swojego rozstrzygnięcia do których zaliczył rzekomą przynależności Strony do [...].
W konsekwencji organ ustosunkowując się do przedstawionych powyżej okoliczności faktycznych, stwierdził, iż żadna z nich nie uzasadnia obawy przed indywidualnym prześladowaniem w rozumieniu ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku. Władze państwowe kraju pochodzenia ani też inne podmioty, określone w art. 16 ust. 1 pkt 2-3 w/wym. ustawy, nie podejmowały wobec Cudzoziemca działań krzywdzących na tle jego rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej, poglądów politycznych, Wnioskodawca nie brał czynnego udziału w żadnym konflikcie zbrojnym, nie wspierał też aktywnie żadnej ze stron konfliktu. Co prawda podczas II konfliktu [...] przewoził rannych oraz grzebał zmarłych, jednak fakt ten jest nieistotny dla rozstrzygnięcia. Cudzoziemiec nie był również członkiem żadnej organizacji, której działalność postrzegana by była za opozycyjną wobec władz kraju pochodzenia. Zainteresowany nie był nigdy zatrzymywany, aresztowany ani sądzony, nie był też osobą poszukiwaną przez władze, czy ściganą z powodu konkretnych, stawianych mu zarzutów. Nie popełnił żadnych czynów, które mogłyby skutkować grożącymi mu prześladowaniami.
W ocenie organu wskazane przez Cudzoziemca problemy są natury osobistej i nie stanowią przesłanki do nadania statusu uchodźcy w myśl ww. ustawy. Zdaniem Szefa Urzędu zdarzenia, na które powołuje się Wnioskodawca, tj. wysuwanie wobec niego gróźb karalnych może wskazywać, iż zdarzenia te należy traktować w kategoriach kryminalnych, a nie jako przejawy prześladowania . W opinii organu, jeśli Wnioskodawca obawiał się w związku z wyżej opisanymi zdarzeniami o swoje bezpieczeństwo, powinien w pierwszej kolejności zgłosić zaistniałe problemy odpowiednim organom w swoim kraju pochodzenia. Z zeznań Cudzoziemca wynika jedynie, iż podjął on bezskuteczną, samodzielną próbę dotarcia do nadawcy w/wym. anonimów, jednak brak jest jakiejkolwiek informacji o tym, by próbował skorzystać z możliwości zapewnienia sobie ochrony ze strony organów państwowych, nie można więc zasadnie stwierdzić, iż taka ochrona nie zostałaby mu udzielona. Ostatni z rzeczonych listów został zaś przysłany Panu I. T. dwa lata przed opuszczeniem przez niego kraju pochodzenia. Brak jest zatem w ocenie organu związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy otrzymywanymi groźbami, a wyjazdem Strony z [...] we wrześniu 2013 r.
Organ uznał, iż faktycznym powodem wyjazdu z kraju pochodzenia była ogólna, wciąż mało stabilna sytuacja w republice, a także brak perspektyw na jej szybką poprawę w przyszłość. W swoich zeznaniach Aplikant wielokrotnie nawiązywał bowiem do ogólnej niestabilnej sytuacji panującej w zamieszkiwanym przez niego regionie, wskazywał na powszechność podnoszonych przez niego problemów. Nadanie statusu uchodźcy nie następuje jednak ze względu na warunki życia ani stan przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia lecz z uwagi na istnienie uzasadnionej obawy prześladowania osoby ubiegającej się o nadanie statusu uchodźcy. Zdaniem organu orzekającego w sprawie, Aplikant takich uzasadnionych obaw nie wykazał.
Ustalony w sprawie stan faktyczny nie dawał zatem zdaniem organu podstaw, aby uznać, że Wnioskodawca był w kraju pochodzenia prześladowany lub prześladowaniem zagrożony ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne. Szef Urzędu nie stwierdził również, aby w przypadku Zainteresowanego istniała uzasadniona obawa przed prześladowaniem w kraju pochodzenia, bowiem Cudzoziemiec nigdy wcześniej prześladowany nie był. Brak jest też innych okoliczności, które mogłyby uzasadniać istnienie takiej obawy w przyszłości. Mając na względzie, iż małżonka Strony nie miała własnych, odrębnych od Cudzoziemca problemów w kraju pochodzenia, uznać należy, iż ona również nie jest zagrożona prześladowaniem.
Wobec powyższego, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania cudzoziemcowi oraz jego małżonce i dzieciom statusu uchodźcy.
Jednocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 kwietnia 2014 r.), zbadał również występowanie okoliczności, skutkujących ewentualnie udzieleniem Zainteresowanemu ochrony uzupełniającej albo zgody na pobyt tolerowany. Wskazano, że przesłanki udzielenia ochrony uzupełniającej określa art. 15 ustawy, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji (w znaczeniu umyślnego pozbawienie życia, nie tylko w związku z wykonaniem wyroku sądu), tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, poważne zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy, cudzoziemcowi odmawia się udzielenia ochrony uzupełniającej, jeżeli nie istnieje rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w ocenie organu nie dawał podstaw do uznania, że Wnioskodawca doznał w przeszłości poważnej krzywdy w [...]. Również powrót Cudzoziemca do kraju pochodzenia nie narazi go na doznanie poważnej krzywdy. Nie zachodzi niebezpieczeństwo wymierzenia Cudzoziemce w [...] kary śmierci, gdyż Sąd [...] orzeczeniem nr [...] z dnia [...].11.2009 r., wprowadził bezterminowe moratorium na jej orzekanie i wykonywanie, które obowiązywać będzie aż do momentu zniesienia tej kary w drodze ustawowej. Aplikant nie zgłaszał też obaw przed wykonaniem pozaprawnej egzekucji.
W przypadku Zainteresowanego brak jest również zdaniem organu rzeczywistego ryzyka podjęcia wobec niego bezprawnych działań, takich jak pozbawienie życia czy zastosowanie względem niego tortur, nie ludzkiego lub poniżającego traktowania albo karania. Jakkolwiek zdarzenia tego typu nadal mają miejsce w niektórych częściach [...] (m.in. w [...]), jednakże sam fakt ich występowania nie wystarcza dla udzielenia ochrony, gdyż koniecznym jest wykazanie, iż osoba wnioskująca jest ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację narażona na takie traktowanie. Tymczasem materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje, aby w/wym. był narażony na taką krzywdę w stopniu wyższym niż przeciętny obywatel [...]. Cudzoziemiec nie był nigdy zatrzymany, aresztowany, sądzony ani w inny sposób represjonowany przez władze kraju pochodzenia. Nie był poddawany przemocy fizycznej. Wskazał co prawda, iż w 1992r. podczas [...] był zakładnikiem, jednak fakt ten pozostaje bez związku z wyjazdem Strony z kraju pochodzenia we wrześniu 2013r. Natomiast otrzymywane anonimowe groźby nie miały charakteru nie ludzkiego traktowania lub torturowania. Były to działania o charakterze kryminalnym, które nie wpłynęły negatywnie na dalsze życie Strony. Po otrzymaniu ostatniego anonimu przebywał na terytorium swego kraju jeszcze przez dwa lata, w czasie których nie był przez nikogo niepokojony.
Względem Cudzoziemca nie zachodzi też w ocenie organu poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego, gdyż obecnie na całym terytorium [...] (w tym również w [...]) nie toczy się żaden z w/wym. konfliktów zbrojnych, w związku z czym przesłanka ta nie może mieć zastosowania wobec osób na stałe zamieszkujących w [...]. Z akt sprawy wynika, że małżonka Cudzoziemca nie doświadczyła zdarzeń o charakterze nie ludzkiego lub poniżającego traktowania. W związku z powyższym Szef Urzędu odmawia udzielenia Cudzoziemcowi oraz jego małżonce ochrony uzupełniającej.
Oceniając przesłanki udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany, organ wskazał, że w myśl art. 97 ust.1 pkt 1 ustawy, może być ona udzielona cudzoziemcowi, jeżeli jego wydalenie mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. Ponadto, zgodnie z art. 97 ust. 1 pkt. 1a ustawy, zgody na pobyt tolerowany udziela się również cudzoziemcowi, jeżeli jego wydalenie z Polski naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu w/wym. Konwencji, lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Zdaniem organu sytuacja panująca na terytorium [...] nie stanowi realnego zagrożenia dla któregokolwiek z praw Cudzoziemca określonych wart. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy. Obecnie w [...] nie występuje ryzyko zmuszenia kogokolwiek do pracy lub ukarania bez podstawy prawnej. Brak zagrożenia dla prawa w/wym. do życia oraz prawa do niebycia poddanym torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu omówiony został w części niniejszego uzasadnienia dotyczącej odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej, której przesłanki częściowo pokrywają się z przesłankami udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wolność i bezpieczeństwo osobiste oraz prawo do rzetelnego procesu sądowego, jakkolwiek bywają w [...] naruszane, jednakże brak jest okoliczności wskazujących, że takie naruszenie nastąpi w przypadku Zainteresowanego.
Z analizy całokształtu sprawy nie wynika również w ocenie organu, aby wydalenie Cudzoziemca z terytorium RP mogło spowodować naruszenie prawa do życia rodzinnego lub któregokolwiek z praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka, w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Wynika to z tego, że niniejsza decyzja obejmuje żonę i dzieci Wnioskodawcy. Aplikant we wniosku uchodźczym wskazał, iż jego dzieci są zdrowe. Na terytorium RP przebywają zaledwie od września 2013 r.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Pana I. T. zarzucając jej naruszenie:
1. art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie do zebranego w sprawie materiału dowodowego i odmówienie mi przyznania statusu uchodźcy pomimo tego, iż w jego przypadku zachodzi uzasadniona obawa przed prześladowaniem z powodów wskazanych w tym. przepisie;
2. art. 15 oraz art., 97 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP poprzez ich błędną interpretację i zastosowanie, tj. przyjęcie. iż w powrotu do kraju pochodzenia nie grożą mu tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie a także naruszenie podstawowych praw i wolności. (prawa do życia, wolności, bezpieczeństwa osobistego i sprawiedliwego procesu), których przestrzegania zostały nałożone na Rzeczpospolitą Polską na podstawie Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności;
3. art. 80 kpa w związku z art. 7 i 77 § 1 poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w materiału dowodowego, polegającą na błędnych ustaleniach stanu poprzez przyjęcie, iż nie będzie on poddawany traktowaniu naruszającemu art. 3 Europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i innych wolności;
4. art. 7 i 77 § 1 k.p.a poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej i obowiązku gromadzenia materiału procesowego z urzędu poprzez arbitralne podważenie wiarygodności przedstawionych dowodów;
5. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa poprzez niepełne uzasadnienie decyzji w
zakresie możliwości udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany z uwagi na prawa dzieci.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. Nr [...] Rada do Spraw Uchodźców, po rozpoznaniu odwołania, utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2015 r.
W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy.
Następnie po przeanalizowaniu zebranego materiału dowodowego, Rada do Spraw Uchodźców wskazała, że podziela ustalenia organu pierwszej instancji, iż w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy. Mając na uwadze fakt, że ocena zasadności przyznania statusu uchodźcy, jak również pozostałych form ochrony przewidzianej ustawie tj. ochrony uzupełniającej i pobytu tolerowanego, następuje w oparciu o postępowanie dowodowe polegające na odniesieniu ustalonej zindywidualizowanej sytuacji, w której znalazł się wnioskodawca, do aktualnej sytuacji w kraju jego pochodzenia i dopiero na tej podstawie rozstrzyga się o występowaniu przesłanek przyznania wnioskodawcy danej formy ochrony. Rada odniosła się więc do aktualnej sytuacji w [...]. Wskazała, że analiza opracowań wskazuje, że sytuacja w kraju pochodzenia jest trudna. Sama zła sytuacja w kraju pochodzenia nie stanowi jednak wystarczającej samoistnej przesłanki do przyznania statusu uchodźcy, ani innych form ochrony cudzoziemców w Rzeczpospolitej Polskiej - konieczne jest bowiem wykazanie zindywidualizowanego zagrożenia doznania prześladowania, poważnej krzywdy lub innych naruszeń praw człowieka. Zdaniem jednak Rady działania i motywy wyjazdu z kraju pochodzenia podane przez wnioskodawcę oraz poczynione w toku postępowania ustalenia wskakują, że należy uznać je za pozbawione wiarygodności. W konsekwencji powyższego Rada uznała, że cudzoziemiec nie uwiarygodnił, że jest w kraju pochodzenia zagrożony prześladowaniem, co czyni odmowę nadania mu statusu uchodźcy w pełni uzasadnioną.
Rada do Spraw Uchodźców podzieliła również ustalenia organu pierwszej instancji, iż w przypadku wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie mu ochrony uzupełniającej w rozumieniu art. 15 ustawy, jak również udzielenia zgody na pobyt tolerowany zgodnie z art. 97 ust. 1 ustawy. Wnioskodawca nie uwiarygodnił bowiem w wystarczający sposób, że ze względu na swoje działania byłby w konsekwencji powrotu do kraju pochodzenia narażony na ww. naruszenia praw człowieka. Brak wiarygodności wnioskodawcy pozostaje w tym względzie rozstrzygający.
Wydalenie wnioskodawcy w ocenie organu nie narusza także jego prawa do poszanowania życia rodzinnego, ani też nie narusza praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka z 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy bowiem przedmiotową decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców objęta została małżonka wnioskodawcy oraz ich małoletnie dzieci.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego I. T. zarzucając jej, że została wydana z naruszeniem: 1. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie przejawiający się w braku zebrania dowodów na okoliczność, czy powrót do kraju pochodzenia Skarżącego nie będzie stanowił naruszenia praw jego dzieci określonych w Konwencji o ochronie praw dziecka z 1989 r. oraz jakie skutki dla rozwoju psychofizycznego dzieci może mieć ewentualne naruszenie tychże praw - co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnej odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany,
b) art. 7 k.p.a. poprzez brak przeprowadzenia wszelkich niezbędnych czynności w sprawie dla dokładnego ustalenia stanu faktycznego, tj. brak dokonania ustaleń, czy powrót do kraju pochodzenia Skarżącego nie będzie stanowił naruszenia praw jego dzieci określonych w Konwencji o ochronie praw dziecka oraz jakie skutki dla rozwoju psychofizycznego dzieci może mieć ewentualne naruszenie tychże praw - co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnej odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany,
c) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę dowodów wynikającą z orzekania w oparciu o niekompletny materiał dowodowy, tj. materiał pozbawiony dowodów na okoliczność, czy powrót do kraju pochodzenia Skarżącego nie będzie stanowił naruszenia praw jego dzieci określonych w Konwencji o ochronie praw dziecka z 1989 r. oraz jakie skutki dla rozwoju psychofizycznego dzieci może mieć ewentualne naruszenie tychże praw - co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnej odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany,
d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzje przejawiające się w:
i) braku wskazania dowodów w oparciu o które organ uznał, że "Wydalenie wnioskodawcy nie narusza także jego prawa do poszanowania życia rodzinnego, ani też nie narusza praw dziecka określonych w konwencji o ochronie praw dziecka z 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy. ",
ii) braku przedstawienia wykładni art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy,
iii) braku odniesienia się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez Skarżącego w odwołaniu od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, tj. do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 11 k.p.a.
- co uniemożliwia analizę rozumowania organu orzekającego i w konsekwencję uniemożliwia instancyjną kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia,
e) art. 11 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia zasadności przesłanek, którymi organ kierował się odmawiając Skarżącemu udzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz nie uwzględniając zasadności zarzutu naruszenia przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a.,
f) art. 6 k.p.a. poprzez działanie organu w sposób sprzeczny z prawem polegające na działaniu wbrew wskazanym w podpunktach a) - e) przepisom k.p.a. oraz wbrew art. 97 ust. 1 pkt 1 a Ustawy - co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnej odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany;
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 97 ust. 1 pkt 1a Ustawy poprzez Jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy okoliczności sprawy wskazują, że wydalenie Skarżącego będzie stanowić naruszenia praw dzieci Skarżącego określonych w Konwencji o prawach dziecka z 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu.
W odpowiedzi na skargę organ odniósł się do podniesionych w niej zarzutów i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a.) sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosowanie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami tej skargi-zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego prawo do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowanie administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy słusznie odmówiły skarżącemu i jego rodzinie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej. Przesłanki jakimi kierowały się organy wydając rozstrzygnięcia w tym zakresie zostały w sprawie rzetelnie wyjaśnione i uzasadnione, a ustalenia poczynione w tym względzie przez organy Sąd w pełni podziela. Uznając, że rozstrzygnięcia te są zgodne zarówno w przepisami prawa materialnego tj. art. 13 i 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku, jak i przepisami postępowania administracyjnego.
Jak wynika z treści skargi powyższych okoliczności pomimo tego, że skarga odnosi się do całej decyzji, nie kwestionuje jednak również skarżący, który de facto zarzuca organowi odwoławczemu, iż nie rozważył podstaw do przyznania jego rodzinie zgody na pobyt tolerowany z uwagi na szeroko opisane przez skarżącego, dobro dzieci.
Rozpoznając zatem przedmiotową sprawę w odniesieniu już tylko rozstrzygnięcia organu w zakresie nieudzielania skarżącemu i jego rodzinie zgody na pobyt tolerowany Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany stanowi art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1 a ustawy, zgodnie z którym cudzoziemcowi udziela się zgody na togo rodzaju pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie:
1) mogłoby nastąpić jedynie do kraju, w którym zagrożone byłoby jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w którym mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu lub być zmuszony do pracy lub pozbawiony prawa do rzetelnego procesu sądowego albo być ukarany bez podstawy prawnej w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r.;
1a) naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu;
W ocenie Sądu zasadnie skarżący wywodzi w skardze, że Rada do Spraw Uchodźców nie wyjaśniła na jakie podstawie uznała, że wydalenie rodziny skarżącego w tym jego małoletnich dzieci nie naruszy ich praw określonych w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., w stopniu istotnie zagrażającemu ich rozwojowi psychofizycznemu.
Wskazać należy, że rozstrzygnięcie organu w tym zakresie sprowadza się jedynie do wskazania cyt. "Wydalenie wnioskodawcy w ocenie organu nie narusza także jego prawa do poszanowania życia rodzinnego, ani też nie narusza praw dziecka określonych w Konwencji o prawach dziecka z 1989 r. w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu w rozumieniu art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy bowiem przedmiotową decyzją Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców objęta została małżonka wnioskodawcy oraz ich małoletnie dzieci".
O ile zatem w ocenie Sądu okoliczność, iż wydalenie całej rodziny może uzasadniać brak podstaw do przyjęcia, że na skutek wydalenia zostanie naruszone prawo do poszanowania życia rodzinnego, o tyle organ nie wyjaśnił, jaka okoliczność czy też ustalenia faktyczne w jego ocenie legły u podstaw uznania, że wydalenie rodziny skarżącego nie będzie istotnie zagrażało rozwojowi psychofizycznemu jego dzieci.
Przesłanka ta nie została w ocenie Sadu w ogóle wyjaśniona i oceniona, zgodnie z art. 48 ust. 1. pkt 2 ustawy nakładającym na organ obowiązek orzeczenia o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany z przyczyn, o których mowa w art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a, jeżeli nie istnieją okoliczności uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej i nie sprzeciwiają się temu okoliczności określone w art. 97 ust. 1 pkt 1a.
Zasadnie zatem skarżący podnosi w skardze zarzuty naruszenia przez Radę art. 6, 7, 11, 77§ 1 , 80 i 107 § 3 k.p.a. Przepisy te określają podstawowe zasady w tym zasadę praworządności, dążenia do prawdy obiektywnej, przekonywania, jakimi winny kierować się organy wydając decyzje, aby ich rozstrzygnięcia w pełni uwzględniały interes i prawa stron.
Organ odwoławczy w ocenie Sądu rozstrzygając o odmowie udzielenia skarżącemu i jego rodzinie zgody na pobyt tolerowany nie dokonał jednak rzetelnej oceny sprawy w zakwestionowanym powyżej zakresie. Nie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 6 i 11 k.p.a przekonywująco dlaczego uznał, iż w przypadku wydalenia w stosunku do dzieci skarżącego nie dojdzie w jego ocenie do naruszenia ich praw określonych w Konwencji o prawach dziecka w stopniu istotnie zagrażającym ich rozwojowi psychofizycznemu. Nie odniósł się do zarzutów skarżącego i argumentów wskazujących na istnienie podstawy do zastosowania w jego przypadku w/w przepisu art. 97 ust. 1 pkt 1a, co z kolei stanowi naruszenie art. 7, 80 i 107 § 3 k.p.a. Mając zatem na uwadze, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ dokonał oceny sprawy w zakwestionowanym zakresie, w ocenie Sądu nie można wykluczyć, iż naruszenie wskazanych powyżej przepisów prawa procesowego mogło mieć istotny wpływ rozstrzygnięcie organu.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien zatem rzetelnie ocenić i rozważyć możliwość udzielenia skarżącemu i jego rodzinie zgody na pobyt tolerowany w oparciu o przesłanki wynikające z art. art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy. W ocenie bowiem Sądu dopiero dokładne wyjaśnienie wskazanych wyżej kwestii pozwoli organowi na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy w tym zakresie.
Mając powyższe okoliczności na uwadze i uznając, że z przyczyn wskazanych powyżej kwestia pobytu tolerowanego, nie została dostatecznie wyjaśniona, Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w pkt. 1 sentencji. W pozostałym zakresie oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło