IV SA/Wa 33/17

WyrokWSA w Warszawie2017-09-19

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Anna Falkiewicz-Kluj, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu może określać termin dobrowolnego powrotu i zakazu ponownego wjazdu, wiążąc je z dniem wykonania decyzji organu pierwszej instancji, zamiast z datą doręczenia decyzji ostatecznej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza prawo materialne w zakresie określenia terminu zobowiązania do powrotu i zakazu ponownego wjazdu, ponieważ terminy te zostały nieprawidłowo powiązane z dniem wykonania decyzji organu pierwszej instancji, zamiast z datą doręczenia decyzji ostatecznej. W pozostałej części skarga została oddalona, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły brak podstaw do udzielenia ochrony międzynarodowej i nie stwierdziły naruszeń prawa materialnego ani proceduralnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Straży Granicznej o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu do kraju pochodzenia. Cudzoziemiec złożył wniosek o ochronę międzynarodową, który został odrzucony. Następnie złożył kolejny wniosek, co skutkowało wszczęciem postępowania o zobowiązanie do powrotu. Skarżący podnosił obawy związane z powołaniem do wojska i prześladowaniem z powodów religijnych, a także problemy zdrowotne. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej określenia terminu powrotu i zakazu wjazdu, a w pozostałej części oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu zobowiązania do powrotu i terminu zakazu ponownego wjazdu; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M. N. kwotę 780 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant ref. staż. Magdalena Dębska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2017 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu zobowiązania do powrotu i terminu zakazu ponownego wjazdu; 2. oddala skargę w pozostałej części; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz M. N. kwotę 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] wydaną na podstawie art. art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a, art. 315 ust. 1, art. 318 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i art. 319 pkt 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (tekst jedn. Dz. U. 2016 r., poz. 1990 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm.; dalej: k.p.a.) Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...], orzekającą o zobowiązaniu M. N. (dalej: Cudzoziemiec, Strona, Skarżący) do powrotu do kraju pochodzenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia ww. decyzji, zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na okres 6 miesięcy od dnia wykonania ww. decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od upływu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku na wypadek, jeżeli nie opuści on tego terytorium w terminie dobrowolnego powrotu określonym w decyzji lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom - od dnia wykonania ww. decyzji. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym. Cudzoziemiec 30 stycznia 2015r. legalnie wjechał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez przejście graniczne w [...], na podstawie paszportu zagranicznego nr [...] wraz z zamieszczoną w nim polską wizą. Po przybyciu do Polski cudzoziemiec przez pewien okres pracował dorywczo na budowach, a następnie postanowił wystąpić z wnioskiem o ochronę międzynarodową. W dniu 10 czerwca 2015 r. złożył za pośrednictwem Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał wniosek jako oczywiście bezzasadny, odmówił nadania statusu uchodźcy oraz odmówił udzielenia ochrony uzupełniającej. Powyższe rozstrzygnięcie Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzją nr [...] z [...] listopada 2015r. Decyzja została doręczona stronie w dniu [...].12.2015r. Cudzoziemiec wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a jego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został zarządzeniem z dnia [...].05.2016r. pozostawiony bez rozpoznania. Cudzoziemiec 18 stycznia 2016 r. zgłosił się do Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej w [...] w celu złożenia kolejnego wniosku o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. Wówczas też zostało wszczęte wobec niego postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu. Tego samego dnia został on przesłuchany w obecności swojego pełnomocnika. Cudzoziemiec wskazał, że opuścił [...] gdyż jego zamiarem było podjęcie zatrudnienia na terytorium RP. Po przyjeździe pracował dorywczo na budowach. Po około półrocznym pobycie postanowił złożyć wyżej wskazany wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Cudzoziemiec wskazał, że był świadomy obowiązku opuszczenia terytorium Polski po wydaniu mu decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy, jednakże tego nie uczynił, ponieważ obawiał się powrotu na [...] z uwagi na możliwość powołania do wojska i wysłania na wojnę. Ponadto, wskazał, że jako osoba przynależąca do prawosławnego kościoła [...] nie może liczyć na dobre traktowanie oraz powołał się na problemy zdrowotne, podając, że od miesiąca jest pod opieką lekarza psychiatry. Decyzją z [...] czerwca 2016 r. Komendant wydał decyzję nr [...], orzekającą o zobowiązaniu Strony do powrotu do kraju pochodzenia w terminie 30 dni, od dnia doręczenia niniejszej decyzji, orzeczono zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP na okres 6 miesięcy od dnia wykonania niniejszej decyzji lub upływu terminu dobrowolnego powrotu określonego w niniejszej decyzji w przypadku braku informacji o wykonaniu niniejszej decyzji, o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen na okres 1 roku od dnia wykonania niniejszej decyzji, na wypadek, jeśli cudzoziemiec nie opuści terytorium RP lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że w obrocie prawnym pozostaje decyzja o odmowie udzielenia Stronie ochrony międzynarodowej, a Cudzoziemiec nie opuścił terytorium Polski w terminie 30 dni od doręczenia decyzji z dnia [...].11.2015r. i na podstawie art. 302 ust. 1 pkt. 16 lit. 1 ustawy o cudzoziemcach organ był zobligowany do wydania decyzji zobowiązującej do powrotu. Organ ustalił, że nie zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 303 ust. 1 pkt. 1 i pkt. 3-13 i ust. 2 ustawy. Organ wskazał, że nie zaistniały przesłanki uzasadniające udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych, a w razie jej nieudzielenia, w przedmiocie zgody na pobyt tolerowany. Organ uznał, że Strona nie przedstawiła żadnych konkretnych okoliczności dotyczących ewentualnego prześladowania na [...] z powodu wyznawanej religii. Z kolei sama możliwość powołania do wojska w ramach mobilizacji spowodowanej konfliktem zbrojnym na wschodzie [...] nie może być uznana za bezprawne działanie skierowane wobec Cudzoziemca. Organ odniósł się również do podanych przez Cudzoziemca okoliczności dotyczących jego stanu zdrowia, wskazując, że podane przez niego informacje były ogólnikowe i lakoniczne, a ze złożonego zaświadczenia od lekarza psychiatry wynika, że stwierdzono u niego zaburzenia adaptacyjne. Nie stwierdzono także żadnych przesłanek wynikających z naruszenia Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, które uzasadniałyby zaniechanie zobowiązania Strony do powrotu do kraju pochodzenia. Organ odniósł się również do złożonego przez pełnomocnika Cudzoziemca wniosku o ponowne przesłuchanie, wskazując, że wniosek dowodowy dotyczy okoliczności już stwierdzonych w toku przeprowadzonego przesłuchania Cudzoziemca, a zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do wydania rozstrzygnięcia. Strona reprezentowana przez pełnomocnika wniosła odwołanie do Szefa Urzędu do spraw Cudzoziemców, w którym podniesiono zarzuty naruszenia: – art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie wyczerpującego materiału dowodowego i nieustalenie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla rozpatrywanej sprawy w zakresie przesłanek określonych w art. 303 ust. 1 pkt 1 i pkt 3-13 i ust. 2 ustawy o cudzoziemcach i z art. 303 pkt 5-7, 9, 11-13 ustawy; – art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodów, która winna następować w oparciu o całokształt materiału dowodowego; – art. 11 i 107 § 3 k.p.a. ponieważ uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera jedynie ogólnikowe stwierdzenia w zakresie przesłanek, którymi kierował się organ; – art. 348 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach, poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy skarżącego zachodzi prawdopodobieństwo, że w razie powrotu będzie zagrożone jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego i może on doznać również poważnej krzywdy ze względu na fakt, iż w kraju pochodzenia przynależał do kościoła prawosławnego [...], bądź też być poddany prześladowaniu. Po rozpoznaniu odwołania Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał wskazaną na wstępie decyzję z [...] października 2016 r., którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji powołał przepis art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach, wskazując, że decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się, gdy została wydana decyzja o odmowie udzielenia statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu go statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt 2, tj. w ciągu 30 dni. Organ wskazał, że ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...].11.2015r. o odmowie nadania statusu uchodźcy oraz odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej została doręczona Cudzoziemcowi w dniu [...].12.2015r., a więc Cudzoziemiec był zobowiązany do opuszczenia terytorium Polski w terminie 30 dni od dnia tj. do dnia [...].01.2016r. Organ uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 299 ust. 9 i z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Organ wskazał, Cudzoziemiec nie legitymuje się wizami czy innymi tytułami określonymi w art. 303 ust. 1, ustalił, że nie zachodzą przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, zgodnie z art. 348 i 351 ustawy, a ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, aby Stronie mogło zagrażać po powrocie na [...] realne niebezpieczeństwo związane z jego poglądami, wyznaniem, ani żadne inne narażenie na prześladowanie. Wskazane przez Cudzoziemca w trakcie przesłuchania przeprowadzonego w styczniu 2016 r. obawy nie zostały poparte żadnymi konkretnymi zdarzeniami i w ocenie organu miały charakter czysto hipotetyczny. W toku postępowania nie zostały także wskazane bliżej żadne nowe okoliczności, mające popierać tezę o konieczności pozostania Strony w Polsce. Nie stwierdzono także, aby Strona posiadała jakiekolwiek związki rodzinne lub prywatne podlegające ochronie na mocy Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. Organ wskazał, że nie zasługiwał na uwzględnienie wniosek pełnomocnika o przesłuchanie Cudzoziemca na okoliczność ujawnionych nowych przyczyn związanych z opuszczeniem kraju pochodzenia i zagrożeń dla jego życia i zdrowia w przypadku jego powrotu, ponieważ na żadnym etapie postępowania nie zostało wskazane, jakie nowe przyczyny spowodowały opuszczenie kraju pochodzenia oraz stwarzają dla niego aktualnie zagrożenie w przypadku powrotu. Wobec takich okoliczności, oraz braku stwierdzenia naruszeń prawa przez organ I instancji, Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy w całości zaskarżoną decyzję. Cudzoziemiec reprezentowany przez pełnomocnika złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającej jej decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., ze względu na dokonywanie ustaleń faktycznych z pominięciem reguł oceny dowodów i bez wykazania, dlaczego nie dano wiary dowodom przedstawionym przez Skarżącego, w szczególności ze względu na arbitralne stwierdzanie przez organ braku wykazania przez Skarżącego okoliczności faktycznych, pomimo tego, że jego zeznania są spójne wewnętrznie i zgodne z całokształtem materiału dowodowego, w szczególności z informacjami z kraju pochodzenia; 2. naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8, 9, 10 § 1 i 81 k.p.a. ze względu na dokonanie ustaleń sprzecznych z twierdzeniami Strony wyłącznie poprzez stwierdzenie braku wykazania istotnych dla sprawy okoliczności, pomimo tego, że wcześniej nie wezwano Strony do uzupełnienia materiału dowodowego, bądź nie zobowiązano jej do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie powziętych przez organ wątpliwości; 3. art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), polegające na braku przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości poszukiwania skutecznej ochrony na terenie [...] przez Skarżącego, 4. art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 lit. a) i b) albo art. 351 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o cudzoziemcach oraz w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zagrożenie praw Skarżącego musi być w zasadzie pewne, oraz poprzez błędne zastosowanie tego przepisu, pomimo braku dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych, ze względu na zupełny brak odniesienia się do tego, czy Skarżący ma możliwość poszukiwania skutecznej ochrony ze strony władz w kraju pochodzenia; W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. 1136., zwanej dalej "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja w zakresie oznaczenia terminu zobowiązania do powrotu i terminu zakazu ponownego wjazdu narusza przepisy prawa materialnego tj. art. 315 ust. 1 ustawy o z dnia 12 grudnia 2013r. o cudzoziemcach, w sposób wpływający na wynik sprawy, natomiast w pozostałej części skarga jest bezzasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy została wydana decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej lub decyzja o pozbawieniu do statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej i cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie i przypadku, o których mowa w art. 299 ust. 6 pkt. 2 tj. w terminie 30 dni, od dnia, w którym taka decyzja została mu doręczona. Skarżący był zatem zobowiązany do opuszczenia terytorium RP do dnia [...].01.2016r. albowiem w dniu [...].12.2015r. została mu doręczona decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...].11.2015r. utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmawiającą nadania mu statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz z wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji ale zarządzeniem z dnia [...] maja 2016r. wniosek ten pozostawiono bez rozpoznania. W dniu [...].01.2016r. Skarżący złożył kolejny wniosek o udzielenie ochrony międzynarodowej, ale zgodnie z art. 303 ust. 4 i art. 305 ust. 2 ustawy o cudzoziemcach nie stanowiło to przesłanki negatywnej dla wszczęcia i prowadzenia postępowania w sprawie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Decyzja wydana na podstawie przepisu art. 302 ust. 1 pkt 16 lit a ustawy o cudzoziemcach ma charakter obligatoryjny i nie jest zależna od woli organu orzekającego w sprawie. Wskazuje na to użyty w tym przepisie zwrot "wydaje się", tym samym organ pozbawiony został swobody decyzyjnej i musi zobowiązać cudzoziemca do powrotu w przypadku wystąpienia którejkolwiek z przesłanek wymienionych w tym przepisie. Nie można zatem przyjąć, że przy orzekaniu na podstawie tego przepisu organ dysponuje swobodą w zakresie kwalifikacji skutków zdarzenia, tj. "uznaniem administracyjnym". Powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych. W sprawie bezsporne jest, że Skarżący zdawał sobie sprawę z obowiązku opuszczenia terytorium RP i tego obowiązku nie wykonał. Niewątpliwie zaistniała przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt. 16 lit. a ustawy. Organy w toku prowadzonego postępowania weryfikowały, czy wobec Cudzoziemca nie zachodzą przesłanki negatywne określone w art. 303 ust. 1 ustawy, uniemożliwiające zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt. 16 lit.a. W ocenie sądu zaskarżona decyzja wydana została z dopełnieniem wymogów wynikających z art. 7, 8, 9,10, 77 § 1, 80, 81,107 § 3 K.p.a. Organy wnikliwie przeprowadziły postępowanie dowodowe, dokonały ustaleń na podstawie całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, szczegółowo wypowiadając się co do zgromadzonych dowodów, kierując się logiką i doświadczeniem życiowym. Ocena faktów dokonana przez organy orzekające niewątpliwie różni się od oceny Skarżącego, ale ocena dokonana przez organy obu instancji była swobodna, a nie dowolna i w efekcie nie doszło do naruszenia przepisu art. 80 K.p.a. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 K.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona. Sąd podziela ocenę dokonaną przez organy, które jednoznacznie wskazały, że obawy Skarżącego przed powrotem do kraju pochodzenia mają charakter hipotetyczny, oceniając tym samym prawdopodobieństwo wystąpienia zdarzeń opisywanych przez Cudzoziemca po powrocie do kraju pochodzenia. Wskazać należy, że organy co do zasady nie podważały samych faktów opisywanych przez Cudzoziemca dotyczących możliwości powołania do wojska, bądź wrogości w związku z wyznawaną przez niego religią, natomiast w sposób odmienny oceniły realność i prawdopodobieństwo wystąpienia tych zagrożeń w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Słusznie organy uznały, że Skarżący nie wskazał żadnych konkretnych faktów potwierdzających realność swoich obaw w kontekście powołania do wojska, jak i prześladowań religijnych, nie podał żadnych szczegółowych okoliczności potwierdzających realność zagrożeń. Organy obszernie wypowiedziały się dlaczego nie uwzględniły wniosku o ponowne przesłuchanie Cudzoziemca i stanowisko organów uznać należy za zasadne. W złożonym wniosku dowodowym o ponowne przesłuchanie Cudzoziemca nie zostały wskazane żadne nowe okoliczności, uzasadniające ponowne przeprowadzenie tego dowodu. Brak jest podstaw do stwierdzenia, aby organy dokonały arbitralnych stwierdzeń z pominięciem reguł oceny dowodów, i w ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że Cudzoziemiec nie wskazał żadnej realnej obawy uzasadniającej stwierdzenia jakiegokolwiek zagrożenia w przypadku jego powrotu do kraju pochodzenia. Wbrew zarzutom skargi, organy w toku przesłuchania Cudzoziemca, dokonały ustaleń wszystkich okoliczności niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia, a w uzasadnieniu wypowiedziano się w zakresie oceny materiału dowodowego. Niezasadny jest również zarzut sformułowany jako zaniechanie wezwania strony do uzupełnienia materiału dowodowego. Organy wydały rozstrzygnięcia, uznając, że w sprawie został zgromadzony wystarczający materiał dowodowy, umożliwiający wydanie decyzji po dokonaniu oceny zgormadzonych dowodów. Fakt, że strona nie zgadza się z oceną dokonaną przez organ, nie oznacza, że istniały braki w materiale dowodowym. Ponadto strona mogła na każdym etapie wypowiedzieć się co do zgromadzonego materiału dowodowego i złożyć wnioski, tak więc zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. nie jest zasadny. Brak jest podstaw do uznania również naruszenia art. 81 K.p.a. Należy zwrócić uwagę, że organy dysponowały również materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania z wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej, w toku której Cudzoziemiec był również przesłuchiwany. Materiał dowodowy został zgromadzony w sposób należyty i brak jest podstaw do uznania naruszenia art. 77 K.p.a. W odniesieniu do zarzutów dotyczących dokonania nieprawidłowych ustaleń stanu faktycznego, to należy podzielić ocenę dokonaną przez organy, co do możliwości poszukiwania ochrony u władz kraju pochodzenia. Organy wskazały, że Skarżący nie pochodzi z terenów zagrożonych konfliktem, a sytuacja na [...] jest na pozostałym terenie stabilna, cały czas są podejmowane działania celem poprawy tej sytuacji w kontekście bezpieczeństwa obywateli jak i przestrzegania praw człowieka, zasadnie więc uznano, że nie ma indywidualnego zagrożenia dla życia i zdrowia Skarżącego. Z tych względów niezasadny jest zarzut braku przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie możliwości uzyskania skutecznej ochrony na terenie [...] przez Skarżącego. Organy również prowadziły postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, należycie informowały o okolicznościach faktycznych oraz czuwały, aby Strona nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa, zgodnie z art. 8 i 9 K.p.a. W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 K.p.a. wskazać również należy, że zasada uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli nie może powodować naruszenia prawa materialnego w sprawach, w których przepisy prawa materialnego wyznaczają treść rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej tj. w przypadku instytucji tzw. decyzji związanej, a do tego rodzaju spraw należy rozpoznawana sprawa. Zarzuty naruszenia art. 303 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 348 pkt. 1 lit a i lit b i art. 351 pkt. 1 lit a i b ustawy o cudzoziemcach są nieuzasadnione. W art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wymienione są przesłanki negatywne wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, a wśród nich udzielenie zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany (pkt 2). W dacie orzekania w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy Skarżący nie legitymował się decyzją, która udzielałaby mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy też zgody na pobyt tolerowany. Dopuszczalność zobowiązania Skarżącego do powrotu uzależniona była więc od wykazania, czy spełnia on przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub pobyt tolerowany. W ocenie Sądu w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji orzekające w sprawie organy w sposób kompleksowy wyjaśniły i oceniły kwestię braku podstaw do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP oraz pobyt ze względów humanitarnych. Brak jest podstaw do uznania, że powrót skarżącego do kraju pochodzenia będzie się wiązał z zagrożeniami, o których mowa w art. 348 i art. 351 ustawy o cudzoziemcach. Z zeznań skarżącego wynika, że opuścił kraj pochodzenia i przyjechał do Polski z zamiarem znalezienia zatrudnienia i po ponad roku czasu postanowił złożyć wniosek o udzielenie mu ochrony międzynarodowej. Wskazał, że nie opuścił terytorium RP, ponieważ obawia się powołania do wojska jak również prześladowań z powodów religijnych. Podał również, że rozpoczął leczenie psychiatryczne. Organy zasadnie uznały, że brak jest przesłanek uzasadniających zastosowanie art. 348 ustawy albowiem Skarżący nie wykazał istnienia indywidualnych, realnych przesłanek, które mogłyby świadczyć o wystąpieniu zagrożeń określonych w art. 348 pkt. 1 lit. a i b, nie wykazał aby dotychczas w jakikolwiek sposób był prześladowany, w tym w okolicznościach braku możliwości zareagowania władz państwowych na to prześladowanie. Organy prawidłowo wskazały, że obawy Cudzoziemca związane z wcieleniem go do służby wojskowej są jedynie jego domniemaniem, a obowiązek służby wojskowej jest powszechną na świecie instytucją. Uchylanie się od tego zobowiązania spotyka się z określoną reakcją władz, która nie może być uznana za działanie, co do zasady bezprawne. Nawet obawa przed ewentualnym postępowaniem o dezercję czy karą za uchylanie się od służby wojskowej nie stanowią same w sobie podstawy do uzasadnionej obawy przed prześladowaniem, w rozumieniu definicji uchodźcy, a potwierdza to również Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie (por. wyrok NSA z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt V SA 578/98; wyrok NSA z dnia 12 lutego 1999 r. sygn. akt V SA 1796/98; wyrok NSA z dnia 8 września 2000 r. sygn. akt V SA 2437/99). Ponadto zasadnie ustalono, że nie istnieją żadne realne zagrożenia związane z religią Skarżącego, brak jest podstaw do uznania, że Cudzoziemiec będzie narażony na prześladowania z powodu swojego wyznania. W odniesieniu do stanu zdrowia Skarżącego, zasadnie uznano, że problemy zdrowotne Skarżącego nie mogą stanowić podstawy udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych i wykonanie decyzji zobowiązującej Cudzoziemca do powrotu nie spowoduje naruszenia jego praw określonych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950r. W toku prowadzonego postępowania organy również badały, czy nie zachodzą przesłanki z art. 303 ust. 1 pkt. 1, pkt 3-13 i ust. 2 ustawy. Organy stwierdziły również, ze Cudzoziemiec nie ma żadnej rodziny w Polsce. Zasadnie więc uznano, że brak jest podstaw do stwierdzenia, aby w kraju jego pochodzenia zagrożone było jego prawo do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, mógłby zostać poddany torturom albo nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu albo karaniu. Z uwagi na powyższe nie jest zasadny zarzut dokonania błędnej wykładni przez organ i błędnego zastosowania przepisów prawa materialnego w zakresie 303 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 348 pkt. 1 lit a i lit b i art. 351 pkt. 1 lit a i b ustawy o cudzoziemcach. Wbrew zarzutom Skarżącego organ wskazywał na możliwość poszukiwania ochrony ze strony władz kraju pochodzenia, wnikliwie analizując sytuację na [...], wskazując, że Cudzoziemiec pochodzi z obwodu czerniowieckiego, gdzie nie toczą się żadne działania zbrojne. Zarzut naruszenia art. 16 w/wym. ustawy również nie jest zasadny, zważywszy, że brak jest w sprawie podstaw pozwalających na stwierdzenie, że doszło do prześladowania Skarżącego i że istnieje uzasadniona obawa prześladowania określonego w ust. 1, 3 i 4 art. 13 w/wym. ustawy. W decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji (art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach). W takiej decyzji orzeka się również o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP lub na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu (art. 318 ust. 1 ww. ustawy). Z kolei art. 318 ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu, na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie: a) nie opuści terytorium RP lub b) przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa. Zgodnie zaś z art. 319 pkt 2 ww. ustawy, zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, ustanawia się w przypadku wystąpienia przesłanki z art. 302 ust. 1 pkt 16 tej ustawy na okres od 6 miesięcy do 3 lat. W przedmiotowej sprawie organ II instancji wydał decyzję, w której niezasadnie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie określenia terminu powrotu i zakazu. Rozstrzygniecie organu I instancji było nieprawidłowe w tej części, w której powiązano termin dobrowolnego powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu z dniem wykonania własnej decyzji (lub w przypadku przedmiotowego zakazu - także z dniem upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego), a nie powiązanie ich z decyzją bez wskazania przez który organ została on wydana. W tym zakresie orzeczenie organu II instancji należało uchylić na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 1a P.p.s.a. z uwagi na naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy w zakresie uchylonym, organ II instancji winien prawidłowo określić terminy wskazane w w/wym. art. zgodnie z brzmieniem przepisu tj. nie wiążąc ich z decyzją wydaną przez poszczególny organ. W pozostałym zakresie skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a., z uwagi na niezasadność podniesionych w niej zarzutów. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wpis w wysokości 300 zł. oraz wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika wg. stawki określonej w Rozporządzeniu MS z dnia 22.10.2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - par. 14 ust. 1 pkt. 1 c.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło