IV SA/Wa 3302/15

WyrokWSA w Warszawie2016-03-21

Skład orzekający: Anita Wielopolska-Fonfara, Alina Balicka, Katarzyna Golat

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił stan faktyczny i dowody w sprawie odmowy przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie, stosując przepisy ustawy Prawo wodne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny dowodów, co uniemożliwia ocenę jej zgodności z prawem. W szczególności, opinia biegłego z zakresu melioracji rolnej nie była wystarczająca do rozstrzygnięcia sprawy, a organ nie zebrał i nie ocenił w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W związku z tym, konieczne jest ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem opinii biegłego geodety i hydrologa.
Stan faktyczny
Skarżący domagał się nakazania przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie w związku z budową parkingu przez Gminę Miasto P. Organy administracji dwukrotnie odmówiły uwzględnienia wniosku, uznając, że zmiany na gruncie nie naruszają stosunków wodnych w sposób szkodliwy dla gruntów sąsiednich. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie gromadzenia i oceny dowodów. Sprawa była już wcześniej przedmiotem kontroli WSA, który uchylił poprzednią decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2015 r. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącego A. G. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska-Fonfara (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Katarzyna Golat, Protokolant ref. staż. Aleksandra Larkiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2016 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. G. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. działając na zasadzie art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu, w dniu 20 sierpnia 2015 r. odwołania A. G. od decyzji wydanej przez Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2015 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2015 r. , poz. 469) decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 roku nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny. We wniosku z dnia 22 września 2011 r. skarżący A. G. zwrócił się do Burmistrza Miasta P. o nakazanie właścicielowi gruntu nr ew. [...] przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom w trybie art. 29 ust 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Zdaniem wnioskodawcy, inwestycja polegająca na budowie parkingu przy ulicy [...], na działce [...] i [...] była prowadzona nieprawidłowo, co spowodowało zmianę stosunków wodnych na gruncie, a w konsekwencji niekorzystne oddziaływanie na położoną w sąsiedztwie nieruchomość wnioskodawcy. Przedmiotowa inwestycja była prowadzona przez Burmistrza P. na nieruchomości stanowiącej własność miasta P. Realizacja inwestycji została przerwana w związku z decyzją Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2011 r. stwierdzającą nieważność decyzji Starosty P. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Gminie Miasta P. pozwolenia na budowę parkingu na samochody osobowe na działce o nr ew. [...] w P. SKO w O. w postanowieniu z dnia [...] marca 2012 r. znak: [...] wyłączyło Burmistrza P. od załatwienia sprawy i jednocześnie wyznaczyło Wójta Gminy P. do rozpatrzenia ww. wniosku. W piśmie z dnia 13 lipca 2012 r. skierowanym do Wójta Gminy P. skarżący wycofał swój pierwotny wniosek z dnia 22 września 2011 r. w części dotyczącej wykonania urządzeń zapobiegających szkodom i uzupełnił o przywrócenie stanu poprzedniego ww działek ([...] i [...]) w P. tj. przywrócenia stanu, w którym działka [...] nie posiadała skarpy na granicy z działką [...], której współwłaścicielem jest wnioskodawca. W niniejszej sprawie miało miejsce kilkukrotne podejmowanie rozstrzygnięć zarówno przez organ I jak i II instancji, a także rozstrzyganie w niniejszej sprawie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 969/14), uchylające zaskarżoną do niego decyzję SKO w O. Sąd wskazał na konieczność przeprowadzenia postępowanie dowodowego celem ustalenia, czy wystąpiły przesłanki skierowania do właściciela gruntu (Gminy P.) nakazu, o którym mowa w art. 29 ust. 3 p.w. WSA podniósł również, iż organ winien wyjaśnić, czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiana ta wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie. W ostatniej decyzji kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nakazało organowi I instancji ustalić i ocenić aktualny stan faktyczny zgodnie z wytycznymi Sądu, zbadać na jakim etapie jest inwestycja polegającą na budowie parkingu samochodów osobowych wraz z infrastrukturą towarzyszącą (oświetleniem i kanalizacją deszczową) na ww. działce i czy wykonywane były jakieś dalsze prace, które mogły wpłynąć na zmianę stosunków wodnych. Kolegium wskazało również na niezbędność uzupełnienia opinii biegłego i udzielenia przez niego dodatkowych wyjaśnień, dających jednoznaczne odpowiedzi, czy stwierdzone i udokumentowane zmiany na gruncie (nawiezienie ziemi, wyrównanie powierzchni terenu, zamontowanie krawężnika w obrysie parkingu) powodują aktualnie zmiany stanu wody na gruncie i czy te właśnie zmiany wywierają szkodliwy wpływ na grunty sąsiednie, w tym działkę skarżącego. SKO wskazało także, że zbadania i ustosunkowania się przez biegłego wymaga również kwestia przerwania prac budowlanych i związane z tym skutki wpływające na stosunki wodne na gruncie. Wykonując zalecenia organu odwoławczego, organ I instancji wystąpił do biegłego inż. [...] z zakresu melioracji rolnej, o uzupełnienie dotychczasowej opinii i udzielenie stosownych wyjaśnień. Organ I instancji wystąpił do Gminy Miasto P. o udzielenie niezbędnych informacji. Burmistrz wskazał, że od chwili przerwania budowy parkingu przy ul. [...] w P. nie były wykonywane żadne prace budowlane a stan zinwentaryzowany na dzień wstrzymania robót na parkingu nie uległ zmianie. Fakt ten potwierdziły również przeprowadzone w dniu 9 kwietnia 2015 r. oględziny na gruncie. Biegły uzupełnił i uszczegółowił swoją opinię we wskazanym przez Kolegium zakresie. W ocenie Wójta przeprowadzone postępowanie wyjaśniające w żaden sposób nie wskazało na naruszenia stosunków wodnych na gruncie - działkach [...] i [...]. Przytaczając obowiązujące regulacje prawne organ wskazał, że fakt dokonania przez Miasto P. określonej zmiany na gruncie (w związku z realizacją inwestycji) nie jest wystarczający do zastosowania art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. W wyniku dokonanych zmian nie zostały naruszone stosunki wodne szkodliwie oddziaływające na grunty sąsiednie, ani nie zmienił się kierunek odpływu wody opadowej i gruntowej. Stąd też Wójt w decyzji z dnia [...] czerwca 2015 roku, biorąc pod uwagę cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uznał, iż nie ma podstaw do nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego. Na skutek wniesionego przez skarżącego od powyższego rozstrzygnięcia odwołania zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało ww decyzję Wójta Gminy P. w mocy. Organ odwoławczy wskazał, iż ze sporządzonej przez biegłego z zakresu melioracji wodnej [...] opinii wynika, że zmiany ukształtowania terenu obejmującego działki [...] (wchodzącej w skład działki [...] przed podziałem) i działki [...] miały miejsce co najmniej trzykrotnie: poprzez zabudowę budynkami i ogrodzeniami zarówno działki skarżących o nr [...] jak i działki [...]; nawiezienie na działkę [...] ziemi; prace na działce nr [...] związane z realizacją planowanego parkingu. Analiza map do celów projektowych z roku 2008, inwentaryzuje teren po nawiezieniu ziemi na działce [...]. Wskazuje, iż głównie zasypane zostało obniżenie terenu, które miało swój początek w odległości 45 metrów od ul. [...], a kończyło się przy zabudowaniach na działce [...]. Organ podniósł, iż teren był przez geodetę dokładnie wysokościowo i liniowo zinwentaryzowany i był dostępny dla dokonywania dodatkowych pomiarów i badań, dzięki czemu można było dokonać rzeczywistych ustaleń przepływu wody. W opinii biegłego woda spadająca z deszczu w obrysie parkingu praktycznie nie ma znaczenia dla działki [...]. Budowa przychodni lekarskiej na działce o poprzednim numerze [...] nie zmieniła kierunków spływu wody opadowej. Natomiast budowa budynku gospodarczego i cokołów na całej długości granicy działki [...] z działką [...] (obecnie [...]) spowodowała zmianę naturalnego kierunku przepływu powierzchniowego wody opadowej. SKO wskazało na treść zapadłego w sprawie wyroku WSA w Warszawie (z dnia 8 lipca 2014 r,, sygn.. akt IV SA/Wa 969/14) i wiążącą w sprawie zawartą w nim ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, zgodnie z którą należało ocenić aktualny stan faktyczny wynikający z przerwania prac budowlanych i wykonanie działań zabezpieczających (tymczasowych) przed możliwością zalewania gruntów sąsiednich. Nadto ustalić, czy budowa parkingu na działce [...] spowodowała zmianę stanu wody na gruntach sąsiednich. Do uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie zobowiązało organ I instancji tut. Kolegium rozstrzygnięciem z dnia [...] października 2014 r., który w pełni wykonał powyższe zalecenia. Z dokonanych bowiem dodatkowych ustaleń wynika, iż od chwili przerwania budowy parkingu przy ul. [...] nie były wykonywane na działce żadne prace budowlane. Stan zinwentaryzowany na dzień wstrzymania robót nie uległ zmianie (pismo z dnia 24.11.2014 r.). Biegły uzupełnił i uszczegółowił swoją uprzednią opinię, w której wskazał, że opinia wraz z uzupełnieniem jest wynikiem badań, pomiarów, obliczeń i wiedzy pozwalającej odpowiedzieć na pytanie czy zmiany w ukształtowaniu terenu, poczynione dla celów budowy parkingu na działce [...] zmieniły stan wody lub kierunek jej odpływu za szkodą dla działek sąsiednich, w szczególności działki [...]. Wyjaśnił, iż ocena ta dotyczy stanu obecnego, nie zaś stanu po docelowej budowie parkingu. Jak również, iż na działce [...] została dokonana zmiana ukształtowania powierzchni działki, która w różnych miejscach spowodowała zmiany stanu wody jednakże zmiany te nie spowodowały zmiany przepływu wody przy granicy działki [...] przy fundamencie budynku. Między zmianą stanu wody na gruncie działki [...] w związku z wykonanymi robotami pod budowę parkingu, a wskazywanym wysokim stanem wód na działce sąsiedniej nr [...] (skarżącego) brak jest jakiegokolwiek związku przyczynowego. Biegły jednocześnie wskazał, iż po przerwaniu prac związanych z budową parkingu, założony krawężnik od strony wschodniej parkingu (od strony działki skarżącego) stanowi niejako urządzenie zabezpieczające spływ większej ilości wody w kierunku ściany budynku. W ocenie organu odwoławczego powyższe okoliczności wskazują, że o ile na terenie działek objętych zamierzeniem inwestycyjnym w postaci budowy parkingu wraz z budową kanalizacji deszczowej z odprowadzeniem wód do rzeki [...] (działki [...] i [...]) dokonano zmian na gruncie poprzez m.in. dokonanie nawiezienia ziemi, wyrównanie powierzchni terenu, założenie krawężnika w obrysie parkingu, to nie można uznać, aby zmiany te naruszały stosunki wodne, w sposób szkodliwie oddziaływujący na grunty sąsiednie. Znajdujące się bowiem w aktach sprawy mapy, sporządzane w różnych datach obrazujące rzędne wysokościowe obu działek, a także analiza biegłego wskazuje, iż z działki nr [...] (obecnie [...]) woda mogła płynąć w części w kierunku tarasu zalewowego tj. działki [...] i następnie do koryta rzeki W., w części zaś spływać na działkę [...]. Po przerwaniu prac budowlanych związanych z inwestycją polegającą na budowie parkingu dla samochodów osobowych na działce [...], spływ ewentualnych wód opadowych w kierunku działki sąsiedniej (skarżącego) ogranicza posadowiony w obrysie tego parkingu krawężnik. Natomiast zasadnicza zmiana kierunku nastąpiła po wykonaniu przez skarżącego budynku gospodarczego i cokołu (fundamentu pod ogrodzeniem, o wysokości 0,40-0,55 m nad poziom powierzchni terenu) na działce [...] (skarżącego) wzdłuż granicy z działką [...], w kierunku rzeki co spowodowało zablokowanie naturalnego kierunku przepływu wody i jej stagnację powodują. SKO nadto wskazało, iż zawilgocenia, podmywanie i zalewanie ogrodzenia i budynku gospodarczego, zatrzymywanie się wody wzdłuż ściany budynku i ogrodzenia od strony działki [...]) podnoszone przez A. G. sugerują, iż to właśnie posadowienie powyższych obiektów blokuje swobodny spływ wody z terenów położonych wyżej (działek objętych budową parkingu) na tereny położone niżej (m.in. działki skarżącego), stagnacja wody następuje na działce [...]. Dlatego też ostatecznie Kolegium nie dostrzegło w niniejszej sprawie przesłanek pozwalających na zastosowanie art.29 ust. 3 ustawy poprzez nakazanie podjęcia stosownych działań na przedmiotowych działkach gruntu nr [...] i [...] w P. przez Gminę Miasto P. Uznało, że brak było podstaw do uznania, iż mająca miejsce zmiana stosunków wodnych na tych nieruchomościach, negatywnie oddziałuje na grunty sąsiednie, zwłaszcza na działkę skarżącego ([...]). Skargę na powyższą decyzję wniósł A. G. zarzucając zaskarżonej decyzji i decyzji poprzedzającej naruszenie prawa a w szczególności art. 7, art. 8, art. 12, art. 35, art. 75 §1, art. 77 §1 i 2, art.78, art. 80, art. 84 §1 i art. 136 kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto nieuwzględnienie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zarzucanego w odwołaniu od decyzji naruszenia przez organ pierwszej instancji art.: 7, 8, 12, 35 §1 - §4, 75 §1, 77 §1 i 2 w związku z art. 84 i 85 oraz art. 80 K.p.a. Wobec powyższego wniósł o uchylenie ww. decyzji w całości i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Badając legalność zaskarżonej decyzji na podstawie powołanych przepisów i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 ustawy p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, Sąd uznał, iż, skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, której materialnoprawną podstawę stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 p.w., została, zdaniem składu orzekającego, wydana z naruszeniem przepisów postępowania w zakresie gromadzenia i oceny dowodów co do przesłanek warunkujących zastosowanie wyżej wskazanej regulacji prawnej, co czyni niemożliwym ocenę jej zgodności z prawem. Stąd też, skargę należało uwzględnić. Przedmiotem niniejszej sprawy jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] sierpnia 2015 roku nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] czerwca 2015 r. o nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia stanu poprzedniego wody na ww nieruchomości. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 p.w., zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 1 pkt 1). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zgodnie z art. 29 ust. 2 p.w. na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 p.w.). A zatem z treści art. 29 p.w. wynika zakaz podejmowania działań, które wstrzymają naturalny odpływ wód lub zmienią jego kierunek ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zgodnie z ogólną zasadą właściciel gruntu, z tytułu wykonywania prawa własności może użytkować swój grunt zgodnie z jego przeznaczeniem. Prawo to, gdy chodzi o stosunki wodne w gruncie lub na gruncie podlega istotnym ograniczeniom, które wynikają z treści art. 29 p.w. Właściciel gruntu w wyniku podejmowanych przez siebie czynności np. związanych z realizacją inwestycji budowlanej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zmiana kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej nie może się odbywać ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jakiekolwiek działania ludzkie polegające w szczególności na zmianie istniejącej naturalnej konfiguracji terenu mogą powodować zmiany stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się w gruncie wody opadowej. Z treści art. 29 p.w. wynikają ograniczenia dla właściciele gruntu polegające na obowiązku powstrzymania się od pewnych czynności faktycznych, które są dozwolone z tytułu wykonywania prawa własności. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji należało mieć na względzie, że działania organów administracji publicznej uprawnionych do prowadzenia postępowania i podejmowania orzeczeń, podporządkowane są przede wszystkim zasadzie praworządności zawartej w art.6 k.p.a. i w art.7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej, w tym czynności orzeczniczej. Niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Powyższa zasada nakłada zatem na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia tych dowodów z urzędu. Z powyższą zasadą skorelowane są regulacje zawarte w art. 77 k.p.a., według którego organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, tak aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). W ocenie Sądu, przedstawione wyżej przepisy i wynikające z nich obowiązki zostały naruszone przez organ II instancji. W efekcie tego rozstrzygnięto sprawę na podstawie stanu faktycznego, który nie został należycie wyjaśniony. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co spowodowało konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji wydanej zarówno przez organ I jak i II instancji. Zastosowanie przez organ I instancji art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 p.w. wymagało precyzyjnego ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego w niniejszej sprawie, odnoszącego się w szczególności do wskazania czy dokonane na przedmiotowym gruncie stanowiącym własność Gminy zmiany spowodowały zmianę kierunku odpływu wody opadowej, szkodliwie wpływając na sąsiednie grunty w tym na grunt skarżącego. Wyłącznie prawidłowo ustalony stan faktyczny otwiera dopiero drogę do orzekania w formie decyzji o odmowie przywrócenia stanu poprzedniego na ww działkach gruntu przez właściciela nieruchomości Gminę Miasto P. W postępowaniu ponownym organ powinien ustalić czy doszło do zmiany ukształtowania działki gminnej skutkującego zmianą stanu wody na tej działce i czy ta zmiana szkodliwie oddziaływuje na grunt skarżącego, a także istnienia związku przyczynowego między zmianą, a jej ujemnymi skutkami dla gruntów sąsiednich jak i czy mimo przerwania prac związanych z budową parkingu zostały wykonane urządzenia zabezpieczające grunty sąsiednie przed zalewaniem. Dopiero takie ustalenia uprawnią organ do wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 3 p.w., która to decyzja w przypadku nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wody na ww działce winna w sposób możliwy do wykonania określać czynności zapewniające przywrócenie stanu poprzedniego. Trzeba zaznaczyć, że dopiero poprawne ustalenie stanu faktycznego sprawy, mającego swe oparcie w zebranym materiale dowodowym, determinuje dalszy tok postępowania, jako że stwierdzenie iż doszło do zmiany stanu wód na gruncie szkodliwie wpływających na sąsiednie grunty umożliwia podjęcie jednego z dwóch możliwych na drodze administracyjnej rozstrzygnięć: nakazanie właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegającym szkodom. Należy w tym miejscu wskazać, iż na rozprawie sądowej w dniu 21 marca 2016 roku, skarżący złożył do akt sprawy mapę, z której wynika, iż jego budynek posadowiony jest na terenie płaskim gdzie "rzędne" na całości nieruchomości wynoszą 115/1, zaś od granicy jego działki na odległość 20 metrów w głąb działki sąsiedniej "rzędne" wynoszą 115/2. Jednocześnie oświadczył, iż ostatnie wtargnięcie wody na jego nieruchomość miało miejsce w 2005 roku, natomiast woda stale stoi przy jego budynku gospodarczym. Sąd uznał, iż na potrzeby niniejszej sprawy, przy ponownym rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, organ I instancji winien dopuścić dowód z opinii biegłego geodety na okoliczność wykazania jak przedstawiał się teren nieruchomości inwestycyjnej (gminnej) i skarżącego przed i po przeprowadzeniu inwestycji budowy parkingu, celem wyeliminowania wszelkich wątpliwości dotyczących ukształtowania terenu zarówno przed jak i po podjętych działaniach na działce gminnej (min. ustalenie rzędnych jakie występują na przedmiotowych nieruchomościach aktualnie, czy sa tożsame z tymi, które wynikają z załączonej do akt sprawy mapy). Również w ocenie Sądu niezbędna jest opinia biegłego hydrologa, celem ustalenia stosunków wodnych panujących na przedmiotowym gruncie, wykazania przyczyn zalewania terenu skarżącego, w tym ustalenia, czy rzeczywiście właśnie budowa w.p. parkingu spowodowała lub przyczyniła się do stałego występowania wody na gruncie skarżącego, czy też powyższa okoliczność jest wynikiem charakterystyki okolicznego terenu i podmokłego gruntu. Sporządzona na użytek niniejszej sprawy opinia (i jej uzupełnienie) biegłego z zakresu melioracji rolnych, zdaniem Sądu, nie może zostać uwzględniona jako wiarygodny dowód w sprawie gdyż wiedza specjalistyczna biegłego [...] dotyczy zupełnie innej materii niż będącej przedmiotem postępowania. Wyjaśnienie przedmiotu sprawy wymaga bowiem wiedzy specjalistycznej, której powołany p[rzez organ I instancji biegły. Stąd też, z uwagi, na okoliczność, że powyższa opinia stanowiła wyłączną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, obie decyzje należało uchylić. Należy mieć też na uwadze, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne dowód z opinii biegłego (oceny rzeczoznawcy), może okazać się również niezbędny do wyboru właściwego środka likwidującego szkodliwe dla gruntów sąsiednich działania właściciela gruntu (właścicieli gruntów). Należy w tym miejscu podnieść, iż Sąd eliminując z obrotu prawnego obie decyzje oparł się o zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.), która wprowadza obowiązek dwukrotnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej - co stanowi o istocie postępowania odwoławczego. Kontrola instancyjna organu odwoławczego obejmuje więc legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji oraz ocenę przez ten organ stanu faktycznego sprawy. Dlatego też, z uwagi na powyższe, Sąd uznał za zasadne uchylenie decyzji organów obu instancji celem należytego rozpoznania przedmiotowego wniosku, zgodnie z powołaną wyżej zasadą. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt I wyroku. Rozstrzygnięcie w pkt II wyroku zapadło na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ww. ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło