IV SA/Wa 331/05

WyrokWSA w Warszawie2005-09-26

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Wanda Zielińska - Baran, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał odwołanie, nie odnosząc się do zarzutów wszystkich odwołujących się i nie dokonując własnych ustaleń faktycznych w zakresie władania nieruchomością?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, w tym zasady dwuinstancyjności oraz obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutów wszystkich odwołujących się i nie poczynił własnych ustaleń faktycznych w zakresie władania nieruchomością, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów w R. po postanowieniu o zniesieniu współwłasności. Prezydent Miasta odmówił wpisania Skarbu Państwa jako władającego dla działki nr [...], a wprowadził zmiany dotyczące innych działek. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca T. S. wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego w części dotyczącej działki nr [...], kwestionując ustalenie, że jest jej współwładającą i wnosząc o wpisanie Gminy jako władającego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zmian w operacie ewidencji gruntów miasta R. dla działki ewidencyjnej nr [...].

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędziowie asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, asesor WSA Jakub Linkowski, Protokolant Aneta Zaniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2005 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej zmian w operacie ewidencji gruntów miasta R.dla działki ewidencyjnej nr [...], położonej w R. przy ul. [...]. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Prezydent Miasta R. - na podstawie art. 20 i 22 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz.U. nr 100, poz. 1086 z 2000 r. tj.) oraz §45 i 46 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa, Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz.U nr 38, poz. 454) orzekł: 1. odmówił wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków m.R. polegającej na wpisaniu do działek ewidencyjnych nr [...] i [...] na ark [...] położonych w R. przy ul. [...] jako władającego Skarb Państwa. 2. wprowadził zmianę w operacie ewidencji gruntów i budynków m.R. w jednostce rejestrowej [...] obrębu [...] dla działek ewidencyjnych [...],[...] i [...] na ark. [...] położonych w R. przy ul. [...] polegającą na: - wykreśleniu w jednostce rejestrowej [...] współwłaścicieli R. K. do - i T. S. do - części, - wpisaniu w jednostce rejestrowej [...] jako współwładających R.K. do - i T. S. do - części, - wykreśleniu w jednostce rejestrowej [...] działki ewidencyjnej nr [...], - utworzenie nowej jednostki rejestrowej i wpisaniu w niej jako władającego Skarb państwa dla działki ewidencyjnej nr [...] W uzasadnieniu tej decyzji organ wskazał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w R. w sprawie [...] z dnia [...] maja 2003 r. zniesiona została współwłasność dla działek [...],[...][...] w ten sposób, że na wyłączną własność przyznano T. S. działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] m2 a R. K. działkę nr [...] o powierzchni [...] m2. Jak wynika z dokumentacji sporządzonej na zlecenie Sądu Rejonowego przez biegłego geodetę operat nr [...] z dnia [...].04.2003r. działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...] nie posiadają uregulowanego stanu prawnego. Wchodziły one w skład nieruchomości zapisanej w zbiorczej Księdze Wieczystej "[...]", która została zamknięta i przekazana do Archiwum Państwowego w R. Jak wynika z w/w dokumentacji - do księgi wieczystej nr [...] przeniesiono z Księgi "[...]" tylko plac o powierzchni[...] m2 czyli działki ewidencyjne nr [...],[...] i [...] natomiast działki nr [...] i [...] nie zostały przeniesione i jak z tego wynika nie mogą stanowić własności T. S. i R. K. Działki te znajdują się we władaniu w/w osób: działka [...] znajduje się w ogrodzeniu wraz z działką przyległą nr [...], natomiast działka nr [...] jest zagospodarowana i użytkowana przez właścicieli działek nr [...],[...] i [...].W związku z tym osoby władające mogą uzyskać tytuł własności do działki nr [...] i [...] w oparciu o przepisy kodeksu cywilnego. Działka nr [...] stanowi część parceli hipotecznej nr [...] wykazanej na planie znajdującym się w zbiorze dokumentów Księgi Wieczystej "[...]" zatwierdzonym na mocy art. 57 Prawa budowlanego z dnia 14.07.1936 r. Parcela ta stanowi ulicę bez nazwy. W związku z tym zasadne jest wpisanie dla tej nieruchomości jako władającego Skarb Państwa. Wprawdzie Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w R. stwierdził, że w związku z brakiem ciągu pieszego na ul. [...] celowe będzie wykorzystanie działek nr [...] i [...] na poszerzenie pasa drogowego jednak jest to uzasadnione tylko co do działki nr [...]. T. i Z. S. wnieśli odwołanie od w/w decyzji w części dotyczącej działek nr [...] i [...]. W uzasadnieniu podnieśli, że jeśli chodzi o działkę nr [...] to była ona i jest w ich posiadaniu, jest ogrodzona wraz z innymi działkami, której są właścicielami, natomiast jeśli chodzi o działkę [...] to jest to pas zieleni o szerokości 2 m częściowo zajęty utwardzonym wjazdem na ich posesje od ulicy [...]. W konkluzji wnieśli o dokonanie zmian w ewidencji gruntów w ten sposób aby wpisać ich jako władających co do działki nr [...], natomiast co do działki nr [...] aby jako władającego wpisać Gminę. Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. - po rozpoznaniu odwołania T. S. Wojewódzki inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Wojewódzka [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta M. R. z dnia [...] października 2003 r. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał- co do działek [...] i [...], że nie posiadają one uregulowanego stanu prawnego, znajdują się we władaniu osób fizycznych: T. S.i R. K., zaś działka nr [...] stanowi drogę. Z tych względów organ odwoławczy na podstawie wskazanych przepisów - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. T. S. wniosła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Wojewódzka [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi T. S. podniosła, że nie jest podmiotem władającym tą nieruchomości, nie rości sobie do niej żadnych praw a ustalenie, że jest współwładającą tych gruntów wraz z R. K. będzie źródłem potencjalnych konfliktów, które trwają od wielu lat. W konkluzji sprecyzowała wniosek na rozprawie dnia 21 stycznia 2005 r. i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w zaskarżonej decyzji. Uczestnik postępowania R. K. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:: Zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. -Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną ( art. 134§ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Mając powyższe unormowanie na względzie Sąd uznał, że skarga jest uzasadniona i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji choć nie tylko z przyczyn w niej wskazanych.. Zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ustawodawca w art. 7 kpa nałożył na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Dodatkowo art. 77 kpa wskazuje, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Decyzja administracyjna - w myśli art. 107 §1 i 3 kpa winna zawierać m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne, które wskazuje fakty, które organ uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie prawne wyjaśnia podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy wskazać należy, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem w/w reguł postępowania. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego - postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów i budynków m. R. zostało wszczęte z urzędu, zainicjowane pismem kierownika Wydziału Zarządzania Nieruchomościami Urzędu Miasta w R., w którym organ ten wnosił o dokonanie zmian w ewidencji gruntów dla działek nr ew. [...],[...] i [...] poprzez wpisanie Skarbu Państwa jako władającego tymi działkami w miejsce dotychczasowych właścicieli. Organy prowadzące ewidencje gruntów i budynków dokonały zmian w operacie gruntów co do w/w działek wpisując dotychczasowych właścicieli jako władających. O ile niekwestionowana przez strony postępowania: T. S. i R. K. była kwestia wykreślenia ich jako współwłaścicieli działek nr [...],[...] i [...] (po1/2 części), o tyle nie została w należyty sposób wyjaśniona kwestia władania w/w gruntem. Organ I instancji podał, że jeśli chodzi o działkę nr [...] to znajduje się ona w ogrodzeniu wraz z działką nr [...], natomiast działka nr [...] jest zagospodarowana przez właścicieli działek nr [...],[...] i [...]. Jednocześnie organ nie wskazał w oparciu o jakie dowody przyjął takie ustalenie, w aktach sprawy znajduje się natomiast jedynie pismo R. K. z dnia 29.09.2003 r., w którym wskazuje on taki właśnie sposób użytkowania w/w działek. Natomiast T. i Z. S. w złożonym odwołaniu wskazują, że jest to pas zieleni oddzielający ogrodzenie działki od pasa jezdni ul. [...]. Fragment tej działki stanowi dojazd z posesji do ul. [...], natomiast R. K. nigdy nie był podmiotem władającym tą częścią gruntu. Jednocześnie odwołujący się wskazują Gminę jako podmiot, który winien być wpisany jako władający działką nr [...]. Zasada dwuinstancyjności wyrażona w art. 15 kpa i 138§1 kpa wskazuje na obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Natomiast w niniejszej sprawie organ odwoławczy nie tylko nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów odwołujących się ale i nie poczynił dodatkowych, własnych ustaleń w tym zakresie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji także nie wynika, w oparciu o jakie dowody organ przyjął, że T. S. i R. K. są współwładającymi sporną nieruchomością. W sytuacji gdy stanowisko stron postępowania wskazanych jako współwładających jest rozbieżne na organie ciążył obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego a wyniki tych ustaleń i ich ocena prawna winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo zważyć należy, że organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać wszystkie złożone odwołania, choć - z oczywistych względów - rozstrzygnięcie nie musi być tożsame w stosunku do wszystkich odwołujących się. Odwołanie od decyzji Prezydenta m.R. zostało złożone przez T. i Z. S., mimo że stroną postępowania przed organem I instancji była T. S. Organ odwoławczy rozpoznał odwołanie jedynie T. S. w żaden sposób nie odnosząc się do odwołania Z. S. Powyższe również stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem szeregu przepisów postępowania procesowego: art. 15, 7, 77§1, 107§3, 138 kpa i naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych względów decyzja ta jako naruszająca prawo winna ona zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy dokona ustaleń faktycznych w zakresie władania działką nr [...], wskaże w oparcie o jakie dowody dokonał takich ustaleń a jakim dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej i dlaczego. Dodatkowo organ odwoławczy rozpozna również odwołanie złożone przez Z.S. (w jednym piśmie z T. S.), rozważając przy tym jego interes prawny w złożeniu tego odwołania. Rozstrzygnięcie Sądu dotyczy jedynie działki nr [...] albowiem jedynie w tym zakresie skarżąca złożyła skargę. Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 12370) Sąd orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło