IV SA/Wa 3315/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-07-05
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów, a postanowienie w tym zakresie jest prawomocne?Ratio decidendi
Postępowanie w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeżeli rozpoznanie wniosku stało się zbędne. Skoro strona została już prawomocnie zwolniona od kosztów sądowych, dalsze rozpoznawanie wniosku w tym zakresie jest zbędne. Prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata nie przysługuje, jeśli strona, mimo wezwania, nie przedstawiła dokumentów źródłowych potwierdzających jej sytuację majątkową i możliwości płatnicze, co uniemożliwia ocenę jej rzeczywistego stanu materialnego.Stan faktyczny
K. E. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Wcześniej przyznano mu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po oddaleniu skargi przez WSA, K. E. złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jako zbędne, a odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z powodu nieprzedłożenia wymaganych dokumentów majątkowych.Rozstrzygnięcie
1. Umorzono postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. E. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi K. E. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy postanawia: 1. umorzyć postępowanie w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych; 2. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
K. E. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 24 listopada 2015 r. przyznał skarżącemu prawo po pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od postanowienia nie wniesiono sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 marca 2016 r. oddalił skargę K. E.
Skarżący wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a po doręczeniu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem wystąpił z kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, tym razem w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku o zwolnienie od kosztów sadowych, należy wskazać, że zgodnie z art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej powoływanej jako ppsa, jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się.
Jak wskazano, w przedmiotowej sprawie skarżącego zwolniono już od kosztów sądowych. Postanowienie referendarza sądowego z dnia 24 listopada 2015 r., którym przyznano stronie prawo pomocy w tym zakresie, ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu (art. 259 § 3 ppsa). Od dnia złożenia pierwszego wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie ma zatem obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Przyznane zwolnienie jest skuteczne od tego właśnie momentu poprzez cały dalszy tok postępowania, zarówno przed sądem pierwszej instancji - wojewódzkim sądem administracyjnym - jak i przed sądem drugiej instancji - Naczelnym Sądem Administracyjnym.
W tej sytuacji rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych stało się zbędne.
W związku z powyższym, na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało umorzyć postępowanie w tym zakresie.
Odnosząc się natomiast do wniosku w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, należy wskazać, że zgodnie z art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Stosownie natomiast do treści art. 252 § 1 ppsa osoba fizyczna, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy, jest zobowiązana do złożenia oświadczenia dotyczącego jej stanu majątkowego oraz podania dokładnych danych o stanie rodzinnym.
Z kolei art. 255 ppsa stanowi, iż jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Dopiero po otrzymaniu i zapoznaniu się z treścią takich dokumentów możliwe jest wydanie prawidłowego orzeczenia w tym zakresie.
K. E., pomimo wezwania w piśmie z dnia 11 maja 2016 r. do złożenia w terminie 14 dni dokumentów źródłowych potwierdzających jego stan majątkowy i możliwości płatnicze, to jest: a) wyciągów z rachunków bankowych posiadanych przez niego i wskazaną jako pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym narzeczoną; b) dokumentu potwierdzającego podaną we wniosku wysokość wynagrodzenia otrzymywanego przez narzeczoną; c) dokumentów potwierdzających, że skarżący płaci alimenty we wskazanej we wniosku wysokości oraz d) dokumentów potwierdzających wysokość wydatków na konieczne utrzymanie - nie złożył wymaganych dokumentów.
Trzeba przy tym podkreślić, że brak jest podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny tej sytuacji dokumentów.
Odstępując od złożenia wymaganych dokumentów K. E. nie usunął więc wątpliwości, jakie budzi oświadczenie zawarte w złożonym przez niego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym uniemożliwił dokonanie oceny jego rzeczywistej sytuacji materialnej.
W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, postanowiono jak w punkcie drugim.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło