IV SA/Wa 332/05
WyrokWSA w Warszawie2005-08-24
Skład orzekający: sędzia WSA Łukasz Krzycki, asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków jest ważna, jeśli została wydana z naruszeniem właściwości organu odwoławczego?Ratio decidendi
Decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Starosty odmawiającą wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków jest dotknięta wadą nieważności z powodu naruszenia właściwości organu odwoławczego. Zgodnie z przepisami Prawa geodezyjnego i kartograficznego, organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, a nie Wojewoda. W związku z tym, zaskarżona decyzja Wojewody podlega stwierdzeniu nieważności.Stan faktyczny
Starosta Powiatowy odmówił wprowadzenia zmiany powierzchni działki w rejestrze gruntów. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżące podniosły rozbieżność powierzchni działki w księdze wieczystej i wypisie z rejestru gruntów, zarzucając sfałszowanie podpisu i bezprawne podzielenie działki. Sąd stwierdził nieważność decyzji Wojewody z powodu naruszenia właściwości organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody. II. Oddala skargę H. K. (ze względu na brak legitymacji procesowej).Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi H. K., A. B. i H. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; II. oddala skargę H. K.
Decyzją nr [...] z dnia [...].10.2003 r. Starosta Powiatowy w N. na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dn. 17.05.1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tj. Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086 ze zm.) odmówił wprowadzenia zmiany powierzchni działki nr [...] z dotychczasowej 0,36 ha na 0,52 ha w rejestrze gruntów wsi K.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż A. D. w dniu 05.12.1964 r. nabyła nieruchomość stanowiącą działkę nr [...] o powierzchni 52 ary we wsi K. Na podstawie aktu notarialnego nabycia wpisano w rejestrze gruntów A. D. jako właściciela wyżej wymienionej działki. W 1967 r. podczas prac związanych z założeniem ewidencji działka nr [...] została oznaczona jako działki nr [...] o pow. 0,36 ha i [...] o pow. 0,14 ha. W rejestrze gruntów jako władający do działki nr [...] została wpisana A. D., natomiast do działki nr [...] – B. Z.
Na działkę nr [...] M. Z., syn B. otrzymał akt własności ziemi na podstawie ustawy z dn. 26.10.1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. W 1978 r. podczas prac związanych z odnowieniem ewidencji działka nr [...] otrzymała nr [...], zaś działka nr [...] – nr [...]. W dn. 18.07.1990 r. aktem notarialnym M. Z. darował działkę nr [...] bratu M. Z. Działka ta została wyłączona z księgi wieczystej [...] i przeniesiona do KW [...].
W ocenie organu działki nr [...] i [...] odpowiadają działce nr [...] o pow. 0,52 ha. Wniosek o zwiększenie powierzchni działki nr [...], której współwłaścicielami są: A. B., H. W. i S. D. po 1/3 części każde z nich, zmierza do wykreślenia z ewidencji gruntów M. Z., jako właściciela działki nr [...]. Do rozstrzygnięcia zaś zasadności takiego roszczenia właściwy jest Sąd, bowiem ewidencja rejestruje jedynie stan prawny wynikający z dokumentów.
Wskutek odwołania wniesionego przez H. K., A. B. oraz H. W. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dn. [...].01.2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazano, iż organy ewidencyjne nie są uprawnione do rozstrzygania kwestii uprawnień do gruntu. Rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające.
W skardze do Sądu administracyjnego, H. K., A. B. i H. W. wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżące podniosły, iż istnieje rozbieżność powierzchni działki nr [...] pomiędzy wpisem w księdze wieczystej nr [...], a wypisem z rejestru gruntów. W księdze wieczystej wpisano prawidłową powierzchnię działki tj. 0,52 ha, natomiast w wypisie z ewidencji gruntów widnieje powierzchnia 0,36 ha. Wpis taki wprowadzono w 1967 r. na podstawie rejestru pomiarowo-klasyfikacyjnego, ale w protokole tego rejestru widnieje sfałszowany podpis córki właścicielki działki.
W ocenie skarżących w 1967 r. urzędnik bezprawnie podzielił działkę A. D. i "podarował" 0,14 ha B. Z. Skarżące wniosły o "unieważnienie" zapisu w ewidencji z 1967 r., jako "bezprawnego".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Na wstępie należy wskazać, iż skargę do sądu administracyjnego wniosły trzy osoby: H. K., A. B. i H. W.
A. B. i H. W. bezspornie są współwłaścicielkami działki obecny nr ewid. [...] o pow. 0,36 ha. Jako właścicielki zatem mają interes prawny, aby brać udział w postępowaniu dotyczącym wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów obejmujących tę nieruchomość. Natomiast H. K. jest jedynie córką jednej ze współwłaścicielek, a zatem nie może być uznana za stronę w rozumieniu art. 28 kpa. Z tych też powodów nie jest legitymowana do występowania ze skargą we własnym imieniu. Skarga jej zatem musiała ulec oddaleniu.
Natomiast skarga A. B. i H. W. zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn niż w niej wskazane. Sąd administracyjny ma obowiązek badać wszelkie uchybienia występujące w toku postępowania administracyjnego, zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dn. 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Rozstrzyga natomiast w granicach danej sprawy.
W niniejszej sprawie z urzędu należy podnieść, że Wojewoda [...] nie był właściwy do rozpoznania sprawy jako organ II instancji i w związku z tym zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności przewidzianą w art. 156 § 1 kpa.
Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżona decyzja wydana została przy udziale wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, do którego skarżące zgodnie z pouczeniem organu I instancji wniosły odwołanie.
Stosownie do treści art. 7b ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego to wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jest w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej.
Zatem tylko wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako organ administracji publicznej uprawniony był do wykonania powierzonych mu z mocy ustawy zadań. Należy bowiem wskazać, iż w świetle cytowanego przepisu, ustawa prawo geodezyjne i kartograficzne dokonała wyraźnego wyodrębnienia wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, wskazując go wprost jako organ wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej.
Wprawdzie przepis art. 7b ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowi, że wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego działa w imieniu wojewody, niemniej jednak nie oznacza to, że wojewoda może dowolnie, w zależności od swojego uznania przejmować zadania powierzone wojewódzkiemu inspektorowi nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Zadania wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego określone w art. 7 b ust. 1 prawa geodezyjnego i kartograficznego stanowią bowiem jego zadania własne, a zatem niemożliwym było, aby wojewoda mógł je wykonywać zamiast lub obok wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Przy przyjęciu odmiennego poglądu za niecelowe uznać należałoby wyodrębnienie wojewódzkiego inspektora nadzoru geodezyjnego i kartograficznego jako organu administracji publicznej.
Wykonanie przez Wojewodę [...] zadania, które zgodnie z ustawą przepisane zostało innemu organowi, tzn. w przedmiotowej sprawie wojewódzkiemu inspektorowi nadzoru geodezyjnego i kartograficznego, stanowi naruszenie właściwości oznaczające wadliwość o charakterze kwalifikowanym, będące podstawą stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, zgodnie z dyspozycją art. 156 § 1 pkt 1 kpa.
Z tej przyczyny obarczona taką wadą decyzja musi zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. W konsekwencji organ właściwy tj. wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego ponownie rozpozna sprawę wskutek wniesionego przez strony odwołania.
W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 i 205 § 1 wskazanej wyżej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło