IV SA/Wa 3328/18
WyrokWSA w Warszawie2019-04-16
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Anna Sękowska, Anna Sidorowska-Ciesielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wprowadzenie zmian w części podmiotowej operatu ewidencyjnego działki, polegający na wykreśleniu dotychczasowych właścicieli i ujawnieniu skarżących jako właścicieli budynków i nakładów rzeczowych, może zostać uwzględniony, jeśli wpisy w ewidencji gruntów i budynków odzwierciedlają prawomocne postanowienie o nabyciu spadku i zapisy księgi wieczystej, mimo że ujawnieni w księdze wieczystej nie żyją?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo odmówiły wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja ta ma charakter deklaratoryjny i odzwierciedla stan prawny wynikający z dokumentów, takich jak prawomocne orzeczenia o nabyciu spadku i wpisy w księgach wieczystych. Nawet jeśli wpisy w księdze wieczystej są nieaktualne z powodu śmierci ujawnionych osób, to prawomocne postanowienie o nabyciu spadku stanowi podstawę do utrzymania obecnych wpisów w operacie ewidencyjnym. Ponadto, budynki na działce nie stanowią odrębnego przedmiotu własności i są związane z gruntem, co uniemożliwia ujawnienie odrębnego prawa własności do budynków i gruntu.Stan faktyczny
Skarżący domagali się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków, w tym wykreślenia dotychczasowych właścicieli i ujawnienia siebie jako właścicieli budynków i nakładów rzeczowych na działce. Organy administracji odmówiły uwzględnienia wniosku, wskazując, że obecne wpisy w ewidencji odzwierciedlają prawomocne postanowienie o nabyciu spadku oraz zapisy księgi wieczystej. Skarżący wnieśli skargę do sądu, podtrzymując swoje stanowisko i wskazując na naruszenie ich praw.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska, Protokolant ref. Marta Pachulska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi Z. S. i K. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę
Uzasadnienie.
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej organ), po rozpoznaniu odwołania [...] (dalej skarżący) od decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. dotyczącej odmowy wprowadzenia zmian dotyczących właścicieli działki [...], położonej w obrębie [...]
- utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Stan sprawy był następujący:
15 listopada 2017 r. skarżący zwrócili się z wnioskiem, sprecyzowanym pismami z 18 grudnia 2017 r. i 19 lutego 2018 r., o wprowadzenie zmian w części podmiotowej operatu ewidencyjnego działki nr [...] z obrębu [...], domagając się wykreślenia [...] z operatu ewidencyjnego oraz ujawnienia siebie jako właścicieli budynków i nakładów rzeczowych na działce nr [...] o powierzchni 0,0422 ha w obrębie [...]. Do pisma z 13 lutego 2018 r. załączyli m.in. postanowienie dotyczące nabycia spadku sygn. akt [...] z [...] marca 2015 r.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Starosta [...] odmówił wprowadzenia zmian w części podmiotowej operatu ewidencyjnego działki nr [...] z obrębu [...]. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że obecnie ujawnione informacje w bazie danych ewidencji gruntów i budynków są odzwierciedleniem dokumentów stwierdzających prawa do przedmiotowej nieruchomości tj. postanowienia Sądu Rejonowego [...] z [...] marca 2015 r. sygn. akt [...] oraz zapisów księgi wieczystej [...].
Od w/w decyzji Starosty [...] odwołanie złożyli [...], wskazując m.in. na rozbieżność w oznaczeniu adresu nieruchomości w postanowieniu dotyczącym nabycia spadku po [...] i operacie ewidencyjnym działki nr [...] w obrębie [...].
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] października 2018r. znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że obecnie w ewidencji gruntów i budynków jest ujawniona działka [...] o powierzchni 0,0422 ha, położona w obrębie [...], dla której jest założona księga wieczysta [...]. Z uwagi naniesionej na wypisie z rejestru gruntów działki nr [...] z obrębu [...] oraz z dokumentu badania ksiąg wieczystych sporządzonego podczas odnowienia ewidencji gruntów w 1995 r. należy wywodzić, że działka nr [...] z obrębu [...] odpowiada dawnej działce nr [...]. Z prawomocnego orzeczenia z [...] marca 2015 r. sygn. akt [...] wynika, że spadek po [...] nabyli [...], [...] i [...] w 1/3 części każde z nich i taki zapis widnieje obecnie w części podmiotowej operatu ewidencyjnego. postępowanie. Organ ustalił, że Sąd Rejonowy [...] dnia [...] grudnia 2017 r. w sprawie [...] oddalił wniosek skarżących o zasiedzenie. Powyższe dowodzi, że wpisy w operacie ewidencyjnym działki nr [...] z obrębu [...] są zgodne z aktualnym stanem prawnym. Orzeczenie jest nieprawomocne, i nie może być podstawą wpisów w operacie ewidencyjnym. Budynki na działce nr [...] z obrębu [...], co do których skarżący wywodzą prawo własności, nie są odrębnym przedmiotem własności, zatem są związane z gruntem na którym są posadowione. Odnosząc się do zarzutu skarżących, że wpisy własności w księdze wieczystej są inne niż w operacie ewidencyjnym organ zauważył, że nie tylko wpisy w księgach wieczystych stanowią podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków, ale również prawomocne orzeczenia o nabyciu spadku. Wobec faktu, że ujawnieni w księdze wieczystej [...] i [...] nie żyją należy stwierdzić, że zapisy w księdze wieczystej [...] są nieaktualne.
Z takim stanowiskiem nie zgodzili [...] wywodząc do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję nr [...] z dnia [...] października 2018r. znak [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i wnosząc o przekazanie sprawy do organu I instancji z uwzględnieniem ujawnienia właścicieli nakładów rzeczowych, posiadaczy i władających zgodnie z art. 207 ust1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali na naruszenie ich praw wolnościowych, spowodowane tym, że organy państwa nie chcą rejestrować zawartych umów na dostawę mediów z potwierdzeniem nakładów inwestycyjnych na urządzenia - jako oddzielną własność z koniecznością wpisu do Działu I KW Podrubryka 1.4.3 oraz budynków Podrubryka 1.4.2 które zostały wzniesione na częściowo cudzym gruncie. W ocenie skarżących organy nie chcą też uwzględniać okoliczności zasiedzenia i posiadania od 41 lat, z czego wywodzą wniosek, że prawo własności nie jest honorowane. W pismach z dnia 27 grudnia 2018r., 13 stycznia 2019r., 7,8 i 9 kwietnia składanych w toku postępowania sądowoadministracyjnego, skarżący podtrzymali dotychczasową argumentację.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 tj.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem Sąd nie stwierdził, aby w kontrolowanym postępowaniu dopuszczono się uchybień wskazanych w skardze, jak również innych naruszeń przepisów prawa materialnego i procesowego, które Sąd ma obowiązek uwzględnić z urzędu, nie będąc związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718).
Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym zaskarżoną decyzją orzekł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, była aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków, tj. wprowadzenie zmian w części podmiotowej operatu ewidencyjnego działki nr [...] z obrębu [...] poprzez wykreślenie [...] z operatu ewidencyjnego oraz ujawnienia skarżących jako właścicieli budynków i nakładów rzeczowych na działce nr [...] o powierzchni 0,0422 ha w obrębie [...].
Zasady prowadzenia przez właściwe organy ewidencji gruntów i budynków regulują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), zwana dalej ustawą oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1034 ze zm. ), zwanego dalej rozporządzeniem.
Ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje wskazane w art. 20 cytowanej ustawy m.in. dotyczące: gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów; budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowej i ogólnych danych technicznych. W ewidencji gruntów i budynków wykazuję się także m.in. właściciela oraz osoby fizyczne i prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części, ich miejsce zamieszkania lub siedzibę. Ewidencja gruntów i budynków jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który to pełni funkcje informacyjno - techniczne, nie rozstrzygając sporów o prawo, ani nie nadaje czy ujmuje praw. Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny wynikający z dokumentów.
Zgodnie z art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków może nastąpić na podstawie m.in. przepisów prawa, wpisów w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądu, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów notarialnych.
Z akt kontrolowanej sprawy wynika, że obecnie w danych ewidencji gruntów i budynków ujawniona jest działka [...] o powierzchni 0,0422 ha położona w obrębie [...] dla której Sąd Rejonowy [...] w [...] prowadzi księgę wieczystą [...]. Jako współwłaściciele powyższej działki w danych ewidencji gruntów i budynków ujawnieni są [...] w udziale 1/3 części nieruchomości, [...] w udziale 1/3 części nieruchomości oraz [...] w udziale 1/3 części nieruchomości. Powyższy stan wynika z prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] [...] Wydział [...] z dnia [...] marca 2015r. sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po [...] przez jej męża [...], syna [...], syna [...] oraz syna [...] po 1/4 części spadku każdy z nich. Tym samym postanowieniem Sąd stwierdził, że spadek [...] s. [...] i nabyli syn [...], syn [...] oraz syn [...] po 1/3 części spadku każdy z nich.
W skład masy spadkowej po [...] i [...] wchodziła nieruchomość stanowiąca działkę ewidencyjną [...] z obrębu [...], do której to prawo własności nabyli na zasadach wspólności ustawowej małżeńskiej na podstawie aktu notarialnego umowy zniesienia współwłasności nieruchomości Rep [...] z dnia [...] stycznia 1985 roku. Powyższy stan potwierdzają również zapisy księgi wieczystej [...].
Wobec powyższego Sąd podzielił stanowisko organu, że obecne zapisy ewidencji gruntów i budynków w zakresie praw własności sporządzone są prawidłowo, bowiem stanowią odzwierciedlenie posiadanych dokumentów stwierdzających prawa do przedmiotowej nieruchomości tj. postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] z dnia [...] marca 2015 roku sygn. akt [...] oraz zapisów księgi wieczystej [...]. W myśl przywołanego wyżej art. 24 ust. 2b ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne nie tylko wpisy w księgach wieczystych stanowią podstawę wpisu w ewidencji gruntów i budynków, ale również prawomocne orzeczenia o nabyciu spadku. To powoduje, że kwestionowane wpisy w ewidencji gruntów i budynków są prawidłowe mimo że ujawnieni w księdze wieczystej [...] nie żyją i zapisy w księdze wieczystej [...] są nieaktualne.
§ 26 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków stanowi, że informacje o budynkach zawarte w kartotece budynków są segregowane w pozycjach kartoteki budynków odpowiadających jednostkom rejestrowym gruntów, na których położone są te budynki. Budynki na działce nr [...] z obrębu [...], objęte wnioskiem skarżących, nie są odrębnym przedmiotem własności, zatem są związane z gruntem na którym są posadowione. Sąd podzielił w tej kwestii stanowisko organu, że nie można w ewidencji gruntów i budynków ujawnić osobno prawa własności do budynków i do gruntu pod tymi budynkami.
Kontrola zaskarżonej decyzji nie ujawniła błędów w prowadzonej bazie ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do poprawności ujawnienia praw własności do działki [...] z obrębu [...]. Ewidencja gruntów i budynków jest specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, który to zbiór, pełniąc funkcję informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Postępowanie mające na celu aktualizację operatu ewidencyjnego ma charakter rejestrowy, czyli wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych polegających ujawnieniu w ewidencji.
Organ należycie zebrał, omówił i ocenił materiał dowodowy w sprawie. Wywiódł z niego uprawniony w ocenie Sądu wniosek, że brak podstaw do aktualizacji wpisów w operacie ewidencji gruntów i budynków. Taka ocena mieści się w ramach przepisów regulujących postępowanie dowodowe. Wbrew twierdzeniem skargi organ nie naruszył art. 7, art. 73, art. 77 § 1 i art. 80 kpa, a dokonana ocena znajduje usprawiedliwienie w charakterze oraz treści uzyskanych od uprawnionych podmiotów informacji.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji na mocy art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło