IV SA/Wa 3330/18
WyrokWSA w Warszawie2019-02-19
Skład orzekający: Anita Wielopolska, Paweł Dańczak, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, mimo że dla jednej z działek objętych tą decyzją zostało już wydane prawomocne pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, co mogło uczynić postępowanie bezprzedmiotowym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, w tym zasadę dwuinstancyjności i obowiązek analizy stanu faktycznego i prawnego. Organ odwoławczy nie zbadał wpływu wydanego pozwolenia na budowę na działkę objętą wnioskiem o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, co mogło skutkować bezprzedmiotowością postępowania. Sąd wskazał, że wydanie pozwolenia na budowę dla danej działki może czynić decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla tej samej działki bezprzedmiotową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego polegającej na budowie magistrali wodociągowej. Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów KPA i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wskazując, że dla jednej z działek objętych decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego zostało wydane prawomocne pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, co czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Organ odwoławczy nie zbadał tej okoliczności.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie asesor WSA Paweł Dańczak (spr.), sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant sekr. sąd. Wioletta Matuszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2019 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej K. M. kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa [...] Sp. z o.o. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...], nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji celu publicznego polegającej na budowie magistrali wodociągowej DN 800mm wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz przebudową kolidującego uzbrojenia w ul. [...] na odcinku od przewidywanej końcówki magistrali w rejonie ulic [...] i [...] do ulicy [...] na działkach nr ew.: z obrębu [...]: [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]; z obrębu [...]: [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]; z obrębu [...]:[...] [...] [...]; z obrębu [...]: [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]; z obrębu [...]: [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...], w dzielnicy [...].
Stan sprawy przedstawiał się następująco.
W dniu [...] stycznia 2015 r. Miejskie Przedsiębiorstwo Wodociągów
i Kanalizacji w [...] S.A złożyło wniosek, zmieniony dnia [...] lutego 2015 r., o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie magistrali wodociągowej DN 800mm wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz przebudową kolidującego uzbrojenia w ul. [...] na odcinku od przewidywanej końcówki magistrali w rejonie ulic [...] i [...] do ulicy [...] na działkach nr ew.: z obrębu [...]: [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]; z obrębu [...]: [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]; z obrębu [...]: [...] [...] [...]; z obrębu [...]: [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...]; z obrębu [...]:[...] [...][...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...], w dzielnicy [...].
Pismem z dnia [...] marca 2015 r. oraz w drodze obwieszczenia zawiadomiono pozostałe strony o wszczęciu postępowania w sprawie.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. Prezydent [...] ustalił warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla przedmiotowej inwestycji celu publicznego.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyło Przedsiębiorstwo Produkcyjno [...] Sp. z o.o. informując, że jest właścicielem działek o numerach ewid. [...] i [...] w obrębie [...] zlokalizowanych przy ulicy [...] oraz jest w trakcie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę na w/w działkach przewidującej powstanie ok. 200 mieszkań. Spółka podniosła, że wydana decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego koliduje i uniemożliwia realizację jej planów inwestycyjnych, co narazi ją na dodatkowe koszty. Spółka nadmieniła również, że jej zdaniem Prezydent [...] powinien skorzystać
z możliwości przewidzianej art. 58 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zawieszając postępowanie do czasu zatwierdzenia opracowywanych dla danych terenów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
W następstwie rozpatrzenia ww. odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2015 r.
Organ odwoławczy obszernie powołał treść przepisów będących podstawą jego rozstrzygnięcia, wyjaśniając następnie, że zaskarżona decyzja Prezydenta
[...] z dnia [...] maja 2015 r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, zawiera wszystkie elementy określone w art. 54 ustawy o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: ustawa), co wskazuje na spełnienie zarówno materialnoprawnych, jak i procesowych warunków do wydania decyzji
w przedmiocie ustalenia projektowanej inwestycji, dlatego– w ocenie Kolegium – brak było podstaw prawnych do zakwestionowania zaskarżonej decyzji. Kolegium dodało również, że według art. 52 ust. 3 oraz art. 56 ustawy, nie można uzależnić wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego od zobowiązania się wnioskodawcy do spełnienia nieprzewidzianych odrębnymi przepisami świadczeń lub warunków, jak również, nie można odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi.
W tak wyznaczonych ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym granicach prawnych, organ ustalający lokalizację inwestycji celu publicznego
w drodze decyzji administracyjnej, zobowiązany jest jedynie do oceny, czy wniosek inwestora spełnia wszystkie wymogi prawne w zakresie jego kompletności oraz czy projektowane zamierzenie inwestycyjne pozostaje w zgodności z przepisami prawa dotyczącymi tego zamierzenia, a także z przepisami prawa właściwymi ze względu na miejsce położenia projektowanej inwestycji. Ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego w danym miejscu, a inwestycji liniowej - jak w rozpatrywanej sprawie
- na danym obszarze, nie podlega więc swobodnej ocenie organu, a tym bardziej nie jest zależne od woli właścicieli i innych osób, mających prawa do nieruchomości, na których inwestycja ma być położona. Sama bowiem decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji nie wkracza w sferę wykonywania praw przysługujących do nieruchomości, poza warunkami, które wynikają wprost z przepisów prawa powszechnie obowiązującego. Może natomiast być podstawą do podejmowania kolejnych działań przewidzianych prawem, zmierzających do zrealizowania projektowanej inwestycji, ale tego dokonuje się w odrębnych postępowaniach, nieobjętych niniejszym postępowaniem. Jak podkreśliło Kolegium, w postępowaniu dotyczącym rozpoznania wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego organ administracji nie bada uprawnień inwestora do terenu objętego wnioskiem. To, czy i takie prawo inwestorowi przysługuje, bada dopiero organ budowlany w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Decyzja ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego, jest zatem decyzją związaną o charakterze deklaratoryjnym, co oznacza, że organ administracji publicznej w tych sprawach nie ma uprawnień kształtujących, ani swobody interpretacyjnej. Organ ustalający lokalizację inwestycji celu publicznego, jest władny wydać decyzję odmowną (odmawiającą ustalenia) tylko w przypadku gdy planowana inwestycja jest sprzeczna z przepisami prawa powszechnie obowiązującego (art. 56 ustawy). Organ odwoławczy uznał także, iż organy, do których właściwości rzeczowej należy wydawanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy (lokalizacji inwestycji celu publicznego), nie są właściwe do rozpoznania zarzutów w zakresie utrudnień zamieszkiwania w sąsiednim budynku, bowiem kwestie te są brane pod uwagę w toku postępowania, którego przedmiotem będzie pozwolenie na budowę.
Od opisanej wyżej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiodła K. M., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy oraz mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. naruszenie przepisu art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1964 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2017 r. poz 1257, dalej: "k.p.a.")
w związku z art. 53 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 roku o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (tj. z dnia 14.09.2018 r., Dz. U z 2018 r.,
poz. 1945) polegające na niedokonaniu w toku postępowania odwoławczego analizy stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji,
a w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego obejmującej swym zasięgiem działkę ewidencyjną, na której wydano uprzednio prawomocną decyzję pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, co w konsekwencji stanowi podstawę obligatoryjnego umorzenia postępowania w trybie art. 105 kpa jako bezprzedmiotowego,
2. naruszenie przepisu art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie
w sytuacji, gdy postępowanie z wniosku o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stało się bezprzedmiotowe w całości z uwagi na wydanie prawomocnej decyzji Prezydenta [...] o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działce ew. nr [...] z obrębu [...], tj. na działce objętej również wnioskiem o ustanowienie lokalizacji inwestycji celu publicznego,
3. naruszenie przepisu art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Prezydenta [...]
nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., znak: [...]
w sytuacji, gdy w toku postępowania II instancyjnego nastąpiła zmiana stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, skutkująca bezprzedmiotowością postępowania z uwagi na braku możliwości starań
o pozwolenie na budowę na podstawie utrzymanej w mocy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego z uwagi na uprzednie wydanie prawomocnej decyzji pozwolenia na budowę w odniesieniu do tego samego terenu.
Mając powyższe na uwadze, Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia
[...] października 2018 r., nr [...], a ewentualnie o jej uchylenie, a także
o uchylenie decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] oraz o umorzenie postępowania z wniosku o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego - budowa magistrali wodociągowej DN 800 mm wraz z infrastrukturą towarzyszącą oraz przebudową kolidującego uzbrojenia w ul. [...] na odcinku od przewidywanej końcówki magistrali w rejonie ulicy [...] i [...] do ul. [...] jako bezprzedmiotowego. Ponadto Skarżąca wniosła o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.
– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1073), inwestycja celu publicznego jest lokalizowana na podstawie planu miejscowego, a w przypadku jego braku - w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Warunek, o którym mowa
w art. 61 ust. 1 pkt 4, stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem art. 61 ust. 2a.
W myśl art. 52 ust. 1 ustawy ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora, który to wniosek, zgodnie z ust. 2, powinien zawierać:
1) określenie granic terenu objętego wnioskiem, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub, w przypadku jej braku, na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000, a w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000;
2) charakterystykę inwestycji, obejmującą: a) określenie zapotrzebowania na wodę, energię oraz sposobu odprowadzania lub oczyszczania ścieków, a także innych potrzeb w zakresie infrastruktury technicznej, a w razie potrzeby również sposobu unieszkodliwiania odpadów, b) określenie planowanego sposobu zagospodarowania terenu oraz charakterystyki zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym przeznaczenia i gabarytów projektowanych obiektów budowlanych oraz powierzchni terenu podlegającej przekształceniu, przedstawione w formie opisowej i graficznej,
c) określenie charakterystycznych parametrów technicznych inwestycji oraz dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko; 3) w przypadku lokalizacji składowiska odpadów: a) docelową rzędną składowiska odpadów, b) roczną i całkowitą ilość składowanych odpadów oraz rodzaje składowanych odpadów, c) sposób gromadzenia, oczyszczania i odprowadzania ścieków, d) sposób gromadzenia, oczyszczania i wykorzystywania lub unieszkodliwiania gazu składowiskowego.
Stosownie do art. 53 ust. 3 ustawy, właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych; 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji.
Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga K. M. zasługiwała na uwzględnię.
W ocenie Sądu zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem art. 15, a także
art. 7 i 77 § 1, a w konsekwencji także z art. 107 § 3 k.p.a.
Zgodnie z art. 15 k.p.a. postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Z powyższej zasady ogólnej postępowania administracyjnego wynika, że ponownie rozpoznając i rozstrzygając sprawę organ odwoławczy obowiązany jest ustalić zakres postępowania wyjaśniającego, niezbędnego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, poddać ocenie materiał dowodowy, ewentualnie materiał ten uzupełnić w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, następnie usunąć stwierdzone naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, o ile organ odwoławczy naruszenia takiego się dopatrzy w orzeczeniu organu niższej instancji. Obowiązkiem organu odwoławczego jest także ustosunkowanie się do zarzutów sformułowanych
w odwołaniu tak w sensie pozytywnym jak i negatywnym, tj. wskazanie odwołującej się stronie dokonanej przez organ odwoławczy prawnej oceny podnoszonych
w odwołaniu zarzutów. Rola organu odwoławczego nie ogranicza się zatem do kontroli instancyjnej decyzji organu I instancji, lecz organ odwoławczy obowiązany jest ponownie sprawę rozpatrzyć i rozstrzygnąć w jej całokształcie, według stanu prawnego i faktycznego aktualnego na datę orzekania przez ten organ (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 maja 2018 r., II SA/Kr 512/18, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Będąca przedmiotem zaskarżenia decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. z całą pewnością nie spełnia powyższych standardów. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że jej uzasadnienie w niewielkim stopniu koncentruje się na istocie sprawy, natomiast zasadniczą część tego elementu decyzji stanowią przywołane przez organ przepisy prawa oraz orzeczenia sądowe. Konkluzje Kolegium sprowadzają się do ogólnikowych stwierdzeń, iż wniosek inwestora projektowanej decyzji zawiera wszystkie niezbędne elementy określone art. 52 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie elementy określone w art. 54 ww. ustawy, co doprowadziło Kolegium do konkluzji, że spełnione zostały zarówno materialnoprawne, jak i procesowe warunki do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia projektowanej inwestycji.
Zdaniem Sądu na podstawie tak skonstruowanego uzasadnienia nie sposób wywodzić, że organ odwoławczy podjął jakiekolwiek próby ponownej, samodzielnej
i pełnej oceny stanu faktycznego sprawy. Za takim wnioskiem przemawia także fakt, iż Kolegium wyjątkowo lakonicznie odniosło się do być może krótkich, ale jednak jasno i konkretnie postawionych zarzutów odwołania. Przypomnieć wypada,
że strona odwołująca się podniosła, iż w przypadku jednej z działek, której była właścicielem, tj. działki nr [...] z obrębu [...], toczyło się postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia budowlanego, na podstawie którego miał powstać budynek mieszkalny z ok. 200 mieszkaniami. Co więcej, jak wynika ze skargi złożonej na decyzję Kolegium, już w trakcie toczącego się postępowania odwoławczego w odniesieniu do ww. działki wydano ostateczne pozwolenie na budowę dla budynku wielorodzinnego i inwestycja ta została w całości zrealizowania. Okoliczności te nie zostały jednak w ogóle zbadane i poddane analizie przez organ odwoławczy pod kątem oceny legalności kwestionowanej decyzji organu pierwszej instancji. Z decyzji Kolegium nie wynika, by organ w ogóle badał ewentualny wpływ rozstrzygnięć o pozwoleniu na budowę na prawidłowość decyzji organu I instancji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, chyba żeby za takowe uznać zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdzenie, że w postępowaniu dotyczącym rozpoznania wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego organ administracji nie bada uprawnień inwestora do terenu objętego wnioskiem, a to czy takie prawo inwestorowi przysługuje, bada dopiero organ budowlany w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Z powyższym stwierdzeniem w zasadzie należałoby się zgodzić, gdyby nie okoliczność, że jak wskazuje sama nazwa decyzji będąca przedmiotem niniejszej sprawy dotyczy ona lokalizacji określonej inwestycji i warunków, w jakich miałaby ona być realizowana. Oznacza to, że podstawową kwestią w sprawie jest określenie, na jakich działkach dana inwestycja miałaby powstać i w jaki sposób teren składający się z wymienionych
w takiej decyzji działek miałby zostać zagospodarowany. Nie jest zatem obojętne, jakie działki zostaną ujęte w treści decyzji – w myśl przywołanej przez Kolegium tezy, że to w postępowaniu o pozwolenie na budowę ustalane będą uprawnienia inwestora do terenu, gdyż w przypadku takich działek, co do których w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne pozwolenie na budowę, oceniono już nie tylko posiadanie tytułu prawnego inwestora do danej nieruchomości, ale przede wszystkim określono, w jaki sposób nieruchomość będąca przedmiotem pozwolenia na budowę może zostać zagospodarowana. W konsekwencji takiego stanu rzeczy nie może budzić wątpliwości, że nieruchomość objęta pozwoleniem na budowę nie może być przedmiotem decyzji ustalającej warunki zabudowy czy ustalającej lokalizację celu publicznego dla innego rodzaju inwestycji, gdyż z góry wiadomo, że działki tej nie można zagospodarować inaczej niż określono to w pozwoleniu na budowę. Inaczej rzecz ujmując i odnosząc powyższe do realiów niniejszej sprawy, trzeba podkreślić, że wydanie pozwolenia na budowę dla działki nr [...] z obrębu [...], a w następstwie tego zagospodarowanie tej działki poprzez posadowienie na niej budynku mieszkalnego zasadniczo zmienia stan faktyczny sprawy, gdyż czyni bezprzedmiotowym ustalanie dla niej warunków i zasad zagospodarowania w drodze decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, jako że działki tej nie da się już zagospodarować inaczej, niż to już uczyniono. Okoliczność tę potwierdza także orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym podkreśla się, że w sytuacji, gdy jeden z wnioskodawców uzyska pozwolenie na budowę, wówczas oznacza to, iż wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a ponadto daje mu to prawo do prowadzenia robót budowlanych na danym terenie, a wtedy decyzje o warunkach zabudowy, czy decyzje o ustaleniu lokalizacji celu publicznego wydane dla innych wnioskodawców stają się bezprzedmiotowe,
a bezprzedmiotowość ta wynika z powodu braku możliwości starań o pozwolenie na budowę na podstawie tych decyzji (por. m.in. wyrok NSA z dnia
30 kwietnia 2009 r., II OSK 659/08). Powołany wyżej pogląd został sformułowany na gruncie spraw dotyczących rozstrzygnięć dotyczących odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ostatecznej, tj. art. 162 § 1 k.p.a. w zw. z art. 65 § 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ostatni z ww. przepisów stanowi, że organ, który wydał decyzję o warunkach zabudowy albo decyzję o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli inny wnioskodawca uzyskał pozwolenie na budowę. Podkreślenia w tym kontekście wymaga, że decyzja będąca przedmiotem niniejszej sprawy nie podlegała weryfikacji w nadzwyczajnym trybie weryfikacji decyzji, jakim jest tryb stwierdzenia wygaśnięcia decyzji,
lecz stanowiła rezultat kontroli instancyjnej dokonywanej w trybie zwykłym. Z tego właśnie względu, organ odwoławczy powinien był zbadać, czy w sytuacji wyłączenia z terenu przewidzianego do realizacji danej inwestycji działki ewidencyjnej, dla której inny inwestor uzyskał pozwolenie na budowę, istnieje możliwość takiego skorygowania przez ten organ lub organ I instancji przedmiotowego rozstrzygnięcia,
by w zmienionym kształcie, odpowiadającym rzeczywistemu stanowi faktycznemu, mogło ono dalej funkcjonować w obrocie prawnym, czy też tego rodzaju okoliczność skutkowałaby brakiem możliwości realizacji planowanej inwestycji, przesądzając
w konsekwencji o bezprzedmiotowości całego postępowania. Organ odwoławczy nie podjął jednak żadnych działań procesowych w tym zakresie, a więc nie zbadał ani możliwości zreformowania zaskarżonej decyzji organu I instancji, ani zwrócenia sprawy do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 138 § 2 k.p.a., w razie uznania że wymaga ona przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w istotnym dla jej rozstrzygnięcia zakresie, ani także konieczności uchylenia decyzji organu I instancji
i umorzenia postępowania pierwszoinstancyjnego w razie oceny, że wraz
z uzyskaniem przez innego inwestora niż wnioskodawca pozwolenia na budowę dla jednej z działek ewidencyjnych wskazanych w decyzji o ustaleniu lokalizacji celu publicznego, całe postępowanie w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Kolegium zasadnie przyjmuje, odwołując się do art. 52 ust. 2 ustawy, że skoro ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego następuje na wniosek inwestora,
to organ administracji publicznej jest tym wnioskiem związany i nie może go interpretować zawężająco, czy też samodzielnie go modyfikować, co jednak nie zwalnia organu od oceny samego wniosku, w szczególności zaś tego,
czy w zakreślonych nim granicach terenowych nie znajdują się działki, których nie można już zagospodarować w sposób przewidziany decyzją, o którą inwestor aplikuje, z uwagi na prawne i faktyczne uwarunkowania wynikające
z funkcjonujących w obrocie prawnych pozwoleń na budowę. Ustalenie tej kwestii jest niezbędne dla określenia stanu faktycznego sprawy i oceny prawidłowości wniosku inwestora. Dopiero więc w przypadku braku takiej kolizji i przy spełnieniu wszystkich wymaganych prawem warunków materialnoprawnych i procesowych będzie można mówić o braku podstaw do wydania decyzji w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
W świetle powyższego jeszcze raz należy przypomnieć, że zgodnie z art. 53 ust. 3 ustawy, właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji
o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy warunków
i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, jak również stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie po stronie Kolegium niewątpliwie zabrakło stosownej analizy stanu faktycznego i prawnego terenu,
o której mowa w powołanym wyżej przepisie, czym organ ten uchybił ten uchybił wspomnianej regulacji, naruszając w konsekwencji także wymienione już wcześniej przepisy prawa procesowego w sposób mający wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpatrując sprawę organ odwoławczy będzie związany oceną prawną i faktyczną wyrażoną w niniejszym orzeczeniu, w szczególności zaś rozważy wpływ funkcjonowania w obrocie prawnym pozwolenia na budowę dla działki nr [...]
z obrębu [...] (i faktu zrealizowanej na tej działce inwestycji) nie tylko dla kształtu, ale i dla bytu kwestionowanej przed Kolegium decyzji Prezydenta [...]
nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. W tym celu Kolegium powinno uzyskać stanowisko inwestora co do dalszego popierania wniosku o wydanie decyzji
w przedmiocie ustalenia inwestycji celu publicznego, z uwzględnieniem okoliczności, iż wnioskiem tym nie może być objęta działka nr [...] z obrębu [...]. Powziąwszy powyższe kroki organ odwoławczy wyda następnie należycie uzasadnioną
pod względem prawnym i faktycznym decyzję, w zgodzie z dyspozycją art. 138 k.p.a.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło