IV SA/Wa 3331/16
WyrokWSA w Warszawie2017-06-08
Skład orzekający: Anna Szymańska, Leszek Kobylski, Iwona Owsińska-Gwiazda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego, wydając decyzję o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu i zakazie ponownego wjazdu, uwzględniając nowo narodzone dziecko i zmianę stanu faktycznego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności poprzez niepełną ocenę materiału dowodowego i nieuwzględnienie zmiany stanu faktycznego (narodziny dziecka) po wydaniu decyzji organu I instancji. Brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nieuwzględnienie wszystkich dowodów, w tym aktu urodzenia drugiego dziecka, skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Skarżąca, cudzoziemka H. S., zaskarżyła decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Straży Granicznej o zobowiązaniu jej do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa do ochrony życia rodzinnego i praw dziecka, wskazując na rozdzielenie z mężem i małoletnim dzieckiem. W trakcie postępowania odwoławczego urodziło się drugie dziecko skarżącej. Organ odwoławczy uznał, że wykonanie decyzji nie spowoduje rozdzielenia rodziny ani naruszenia praw dzieci, nie uwzględniając jednak w pełni sytuacji nowo narodzonego dziecka.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. oraz zasądzono od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz H. S. kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.), Protokolant ref. Joanna Kicińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi H. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz H. S. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez H. S. (dalej: skarżąca, cudzoziemiec lub wnioskodawca) jest decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] września 2016 r., znak [...], orzekająca o utrzymaniu w mocy decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]. Przywołaną decyzją Komendanta orzeczono o zobowiązaniu cudzoziemki do powrotu w terminie 100 dni od dnia doręczenia decyzji i do zamieszkania pod wskazanym w decyzji adresem do czasu dobrowolnego powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemki na terytorium RP przez okres 6 miesięcy od dnia wykonania decyzji lub – w przypadku braku informacji o jej wykonaniu – od dnia upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie ponownego wjazdu cudzoziemki na terytorium RP i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli cudzoziemka nie opuści terytorium RP w terminie dobrowolnego powrotu określonego w tej decyzji albo przekroczy granicę lub będzie usiłowała przekroczyć granicę w tym terminie wbrew przepisom.
W uzasadnieniu decyzji podano, że Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] w decyzji z dnia [...] marca 2016 r. powołał art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach wskazując, że wobec H. S. została wydana ostateczna decyzja Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2015 r., utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r., dotyczącą odmowy nadania zainteresowanym ochrony międzynarodowej, a mimo to nie opuściła ona terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od dnia doręczenia powyższej decyzji.
W odwołaniu H. S. zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie jej prawa do ochrony życia rodzinnego i praw dziecka albowiem powoduje rozdzielenie jej od męża i małoletniego dziecka przebywających również w Polsce. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji lub przedłużenie terminu dobrowolnego powrotu. Wniosła także o ponowne przesłuchanie jej i jej męża w obecności pełnomocnika na okoliczność przyczyn opuszczenia kraju pochodzenia i zagrożenia dla życia i zdrowia jej rodziny w przypadku powrotu na [...] – pismo procesowe z 16.08.2016 r. Do pisma dołączona została m. in. kserokopia świadectwa szkolnego syna skarżącej – M. S. wraz z wynikami klasyfikacji rocznej Szkoły Podstawowej im. [...] w [...] i odpis zupełny aktu urodzenia w dniu [...] marca 2016 r. drugiego dziecka skarżącej – J. S.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] września 2016 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż w dniu [...] grudnia 2014 r. cudzoziemiec wraz z mężem V. S. i małoletnim synem M. S. wjechali do Polski. W tym też dniu złożyli oni wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania wnioskowanej ochrony. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 22 maja 2015 r. Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., doręczoną w dniu 11 grudnia 2015 r. utrzymało w mocy powyższe rozstrzygnięcie. W dniu 21 grudnia 2015 r. V. S. ponownie wystąpił z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej obejmującym całą rodzinę. W dniu [...] września 2016 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził niedopuszczalność tego wniosku. Ponieważ H. S. nie opuściła terytorium Polski w dniu 9 lutego 2016 r. przed Komendantem Placówki Straży Granicznej w [...] zostało wszczęte postepowanie w sprawie zobowiązania cudzoziemki do powrotu na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy o cudzoziemcach.
Zdaniem organu odwoławczego przedstawiony stan faktyczny sprawy wskazuje, że została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 16 ustawy o cudzoziemcach, albowiem cudzoziemiec w terminie wskazanym w art. 299 ust. 6 pkt 2 tej ustawy nie opuścił terytorium Polski mimo doręczenia mu w dniu 11 grudnia 2015 r. decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] listopada 2015 r. Organ wyjaśnił, że przepis art. 302 ust. 1 pkt 16a ustawy ma charakter obligatoryjny, gdyż już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie tego przepisu uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz do orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas.
Jak wskazał organ w art. 303 ust. 1 pkt 1 -12 ustawy o cudzoziemcach zostały wyszczególnione okoliczności stanowiące negatywne przesłanki w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Z kolei art. 348 ustawy określa przesłanki udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany ze względów humanitarnych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast art. 351 pkt 1 - 3 tej ustawy określa warunki udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Zdaniem organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust.1 w związku z art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach. Skarżąca nie jest małżonką obywatela polskiego ani cudzoziemca posiadającego zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP i nie wykazał żadnych innych związków o charakterze rodzinnym w naszym kraju, które mogłyby zostać zerwane lub w znacznym stopniu ograniczone w wyniku zobowiązania jej do powrotu. Organ wskazał, iż w dniu [...] kwietnia 2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wydał również decyzję nr [...] orzekającą o zobowiązaniu do powrotu męża cudzoziemki wraz z małoletnim M. S., a rozstrzygniecie to utrzymał w mocy Szef Urzędu do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] września 2016 r. Wykonanie zaskarżonej decyzji nie spowoduje więc rozdzielenia rodziny ani nie naruszy praw dzieci skarżącej. Organ podniósł, że małoletni M. S. (lat 10) opuścił kraj pochodzenia w wieku 8 lat zatem nie ma podstaw do uznania, że powrót dzieci cudzoziemki do kraju pochodzenia spowoduje istotne zagrożenie dla ich rozwoju psychofizycznego.
W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja nie narusza również prawa skarżącej do ochrony życia prywatnego w rozumieniu art. 8 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ podkreślił, iż wprawdzie zaskarżona decyzja zobowiązuje cudzoziemca do powrotu, jednak zakaz ponownego powrotu do Polski nie jest bezterminowy - wynosi 6 miesięcy. Zatem ewentualna ingerencja w prawo, o którym mowa w art. 8 Konwencji nie ma charakteru bezterminowego. Nadto nie każdy rodzaj więzów rodzinnych, czy prywatnych z krajem goszczącym zasługuje na jednakową ochronę. Dopuszczalność ingerencji w prawo do życia rodzinnego, czy prywatnego będzie uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. W orzecznictwie ETPCz rozumienie pojęcia "życie rodzinne" co do zasady odpowiada związkom pomiędzy najbliższymi członkami rodziny, np. małżonkami ( konkubentami), rodzicami i ich małoletnimi dziećmi czy pomiędzy małoletnim rodzeństwem. Organ podkreślił, iż cudzoziemiec nie jest małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP i nie wykazał żadnych innych osób, z którymi łączyłyby go więzy o charakterze rodzinnym w naszym kraju. Zaskarżona decyzja nie narusza również prawa cudzoziemca do ochrony jego życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Skarżąca w Polsce przebywa od grudnia 2014 r., zatem nie tak długo. Nie posiada w Polsce majątku trwałego ani źródeł dochodu stanowiących podstawę ich egzystencji. Brak jest podstaw do uznania, że w jej przypadku miało miejsce przeniesienie centrum życiowego do Polski, a powrót do kraju pochodzenia spowoduje pogorszenie w drastyczny sposób sytuacji skarżącej.
Organ odwoławczy stwierdził, iż rozpatrując sprawę w kontekście postanowień art. 348 ust. 1 i art. 351 ust.1 ustawy o cudzoziemcach, podziela argumentację zawartą w decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r., jak i w decyzji Rady do Sprawa Uchodźców z dnia [...] grudnia 2015 r., która stanowiła podstawę odmowy udzielenia rodzinie skarżącej ochrony międzynarodowej, wskazując przy tym, że zasadność udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany z uwagi na zagrożenia wymienione w tych przepisach oceniana jest w kontekście tych samych okoliczności wskazanych przez męża skarżącej w postępowaniu uchodźczym. Okolicznościami tymi miały być obawy przed powrotem do kraju pochodzenia z powodu trwających tam działań o charakterze wojennym, a zwłaszcza w [...], gdzie cudzoziemcy zamieszkiwali i gdzie wielokrotnie przesłuchiwano i bito V. S. oraz zmuszano go do pracy przy kopaniu okopów oraz usiłowano wcielić go do pro[...] sił zbrojnych i prześladowano cudzoziemców ze względów religijnych. Ponadto mąż skarżącej wyraził obawy , że skoro pochodzi z [...], po powrocie na [...] będzie podejrzewany o sprzyjanie separatystom [...] i prześladowany z tego powodu. Mąż skarżącej podał, że obawia się również że będzie zmuszony do służby w armii [...] lub, że zostanie pozbawiony wolności na 3 do 5 lat.
Analizując przedstawione przez skarżącą i jej męża fakty i okoliczności na tle aktualnej wiedzy o sytuacji na [...], Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców uznał za wiarygodne ich obawy przed prześladowaniami po powrocie do [...]. Jednak za niewiarygodne uznano obawy przed szykanowaniem jej z powodu pochodzenia z [...], albowiem na terenach kontrolowanych przez władze w [...] nie dochodzi do dyskryminacji ani prześladowań przez miejscowa ludność. Za niewiarygodne uznano również obawy męża skarżącej przed powołaniem go do służby wojskowej lub ukaraniem go za jej odmowę. Według informacji zawartych w opracowaniu Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia DPU UDSC, [...] na [...] maja prawnie zagwarantowana możliwość odbycia służby zastępczej. Nie uznano tez za wiarygodne, ze nie ma możliwości uzyskania skutecznej ochrony na terytorium [...] kontrolowanym przez rząd w [...]. Organ II instancji wskazał, że aczkolwiek przedstawione obawy przed powrotem do [...] są zrozumiałe, to jednak z uwagi na możliwość relokacji na tereny nie objęte działaniami wojennymi i skorzystania z pomocy rządu w [...], obawy te nie stanowiły podstawy do udzielenia cudzoziemcom ochrony międzynarodowej i nie stanowią obecnie uzasadnienia wystarczającego do udzielenia skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany. Owa niebezpieczna sytuacja jaka jawi się obecnie na [...] ma bardzo ograniczony zasięg terytorialny i występuje tylko na terenach objętych konfliktem zbrojnym, tj. w części [...] i [...]. Na pozostałych terenach [...], kontrolowanych przez rząd w [...] zagrożenie doznania krzywd w wyniku konfliktu zbrojnego nie występuje. Na tych terenach nie istnieje więc zagrożenie dla skarżącej karą śmierci, egzekucją, torturami, nieludzkim albo poniżającym traktowaniem albo karaniem. W związku z tym organ rozważał możliwość legalnej i bezpiecznej wewnętrznej relokacji cudzoziemców na tereny bezpieczne dla n nich i uznał m. in. na podstawie analizy informacji o aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia skarżącej o istnieniu takiej możliwości. Zatem zdaniem organu odwoławczego brak jest podstaw do uznania, ze należy udzielić skarżącej zgody na pobyt ze względów humanitarnych czy pobyt tolerowany z uwagi na zagrożenia o których mowa w art. 348 i 351 ustawy o cudzoziemcach.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, wskazanie prawidłowej wykładni w zakresie wymogów wydania zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz zgody na pobyt tolerowany, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania . Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7, 77§ 1, 80 z zw. z art. 107 § 3 kpa ze względu na dokonanie ustaleń faktycznych z pominięciem reguł oceny dowodów i bez wykazania dlaczego nie dano wiary dowodom przedstawionym przez skarżąca, w szczególności na arbitralne stwierdzenie przez organ braku wykazania przez skarżąca okoliczności faktycznych, pomimo tego ,ze jej zeznania są spójne wewnętrznie i zgodne z całokształtem materiału dowodowego, w szczególności z informacjami z kraju pochodzenia;
2) naruszenie przepisu art. 7, 77§ 1, z zw. z art. 8, 9,10 § 1i 81 kpa ze względu na dokonanie ustaleń sprzecznych z twierdzeniami strony wyłącznie przez stwierdzenie braku wykazania istotnych dla sprawy okoliczności pomimo tego, że wcześniej nie wezwano strony do uzupełnienia materiału dowodowego bądź nie zobowiązano jej do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie powziętych przez organ wątpliwości;
3) art. 7, 77 § 1 w zw z art. 80 i art. 107 § 3 kpa polegające na braku przeprowadzenia prawidłowego postepowania wyjaśniającego w zakresie:
- możliwości poszukiwania skutecznej ochrony na terenie [...] przez Skarżąca,
- tego, czy stwierdzone w opracowaniu WIKP możliwości naruszenia praw człowieka mogą dotknąć skarżącą, a jeśli nie to dlaczego,
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) art. 303 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 348 pkt 1 lit. a) i b) albo art. 351 pkt 1 lit. a) i b) ustawy o cudzoziemcach oraz w zw. z art. 16 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zagrożenie praw skarżącej musi być w zasadzie pewne oraz przez błędne zastosowanie tego przepisu, pomimo braku dokonania odpowiednich ustaleń faktycznych ze względu na zupełny brak odniesienia się do tego, czy skarżąca miała możliwość poszukiwania skutecznej ochrony ze strony władz w kraju pochodzenia.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie. Organ odwoławczy dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy określonych w art. 7 i 77 § 1 kpa, a naruszenie tych przepisów jednocześnie pociąga za sobą naruszenie art. 107§ 3 kpa i art. 80 kpa skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu odwoławczego z [...] września 2016 r.
Podzielić należy te wywody skargi, w których podkreślono powinności organu administracji publicznej, nie wyłączając organu odwoławczego, w aspekcie nakazu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, oceny dowodów i przekonywującego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy nie jest związany granicami postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ I instancji, w miarę potrzeby winien je poszerzyć, co umożliwia mu przepis art. 136 kpa, stanowiący o dodatkowym postępowaniu w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie. Możliwość ta jest ograniczona w istocie wyłącznie zakazem wykreowania nowej sprawy pod względem materialnym.
Ponadto organ prowadzący postępowanie ma obowiązek wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przed wydaniem decyzji obowiązek rozpatrzenia materiału dowodowego z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony. Obowiązkom tym organ odwoławczy nie sprostał. W sprawie niniejszej, już po wydaniu decyzji przez organ I instancji, na etapie postępowania odwoławczego, doszło do zmiany stanu faktycznego, polegającego na zmianie składu osobowego rodziny skarżącej, która w dniu [...] marca 2016 r. urodziła syna. Organ odwoławczy przy ocenie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie nie przeprowadził wyczerpującej jego oceny, pomijając w szczególności tę okoliczność, co być może przyczyniło się do przyjęcia błędnego stanu faktycznego, co do kwestii rozdzielenia rodziny czy naruszenia praw dzieci skarżącej, co mogło doprowadzić do niewłaściwego zastosowania przepisów materialnoprawnych.
Należy mieć na uwadze, że decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] kwietnia 2016 r. orzekająca o zobowiązaniu do powrotu męża cudzoziemki obejmuje jedynie małoletniego syna skarżącej M. S. Zatem żadna z funkcjonujących w obiegu prawnym decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie dotyczy młodszego syna skarżącej J. S. Tymczasem pobyt dziecka jest integralnie związany z pobytem rodziców, którym odmówiono udzielenia ochrony międzynarodowej i zostały w stosunku do nich (i jednego z dwojga dzieci) wydane decyzje o zobowiązaniu do powrotu. W przedmiotowej sprawie nie wzięto pod uwagę sytuacji i praw dziecka skarżącej małoletniego J. S., a więc twierdzenia zawarte w uzasadnieniu decyzji organu II instancji o ich nienaruszeniu nie polegają na prawdzie. Kodeks postepowania administracyjnego w art. 75 § 1 kpa nakazuje dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem i stwierdza, ze dowodem mogą być także dokumenty. Dokumentem jest zaś każdy akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości (por. B. Adamiak [ w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 10, str. 320 i powołana tam literatura). Takim dokumentem jest niewątpliwie akt urodzenia załączony przez skarżąca do wniosku dowodowego z sierpnia 2016 r. Dokument ten przedstawiony w postępowaniu odwoławczym został zaprezentowany przez skarżącą w celu wsparcia jej twierdzeń, a zatem okoliczności wskazanych przez stronę jako przesłanki do udzielenia zgody na pobyt ze względów humanitarnych oraz zgody na pobyt tolerowany.
W konsekwencji organ odwoławczy nie poddając ocenie w/w dowodu dokonał niepełnej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie, przez co organ odwoławczy uchybił obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ta okoliczność w szczególności sugerowałaby pożądaną rzetelność w rozpatrzeniu odwołania, jego zarzutów i wszelkich wniosków dowodowych w kontekście indywidualnej sprawy odwołującej się. Zauważyć należy, iż Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stawiając tezę, iż wykonanie decyzji nie spowoduje rozdzielenia rodziny i nie naruszy praw dzieci skarżącej nie zbadał sytuacji J. S. przez co uchybił przepisowi art. 8 kpa nakazującemu prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, skoro uzasadnienie decyzji nie przekonuje, aby stanowisko odwołującej się strony zostało poważnie wzięte pod rozwagę. Nie można też uznać, jak to wywiódł organ odwoławczy, że wniosek o ponowne przesłuchanie skarżącej i jej męża jest niecelowy, bo zgromadzono już wyczerpujący materiał dowodowy wystarczający do merytorycznego rozstrzygnięcia i wydania decyzji, skoro doszło do zmiany stanu faktycznego, którą to zmianę organ odwoławczy zignorował.
Zgodnie z art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania wynika także z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania wyrażonej w art. 7 kpa. Tylko prawidłowo ustalony stan faktyczny, poprzedzony zebraniem pełnego (kompletnego) materiału dowodowego może być podstawa zastosowania właściwej normy prawa materialnego i tym samym trafności merytorycznej rozstrzygnięcia. W szczególności zas decyzje negatywne dla skarżącego powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów jak i co do prawa, tak by nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wnikliwie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygniecie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swymi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał ich oceny wbrew obowiązującym przepisom prawa, zasadom logiki i doświadczenia życiowego.
W toku rozpoznania odwołania, uwzględniając powyższe uwagi dotyczące jedynie formalnoprawnego aspektu dopuszczenia dowodów, w wyniku nieuzasadnionego nieuwzględnienia wniosków dowodowych skarżącego doszło do jednostronnej oceny materiału dowodowego i naruszenia wskazanych wyżej przepisów postępowania, a także naruszenia zasady dochodzenia prawdy materialnej z uwagi na to, że organ nie wykorzystał wszystkich możliwości wyjaśnienia sprawy i nie dokonał oceny wszystkich zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, a mimo to przyjął że materiały dowodowe zgłoszone przez cudzoziemca na uzasadnienie swego wniosku są niewiarygodne. Z tych względów oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącą zarzutów, Sąd uznał, że stanowią one podstawę do postawienia organowi odwoławczemu orzekającemu w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy i wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.
W toku ponownego rozpoznania odwołania organ uwzględni i to, że w związku z treścią art. 348 powołanej ustawy, kluczowym elementem ponownego postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym powinny być ustalenia odnoszące się do sytuacji w kraju ojczystym skarżącej, które organ zobowiązany jest dokonać z urzędu.
Naruszenie przepisów postepowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy uzasadnia uchylenie skarżonej decyzji, zaś rzeczą organu II instancji będzie uwzględnienie przedstawionych przez Sąd wskazań co do dalszego postępowania i przeprowadzenie go z uwzględnieniem reguł zawartych w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego i dopiero w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny, po poddaniu wszechstronnej ocenie wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów, wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Jednocześnie stwierdzone uchybienia czynią przedwczesną ocenę merytoryczną wydanych w sprawie decyzji albowiem w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym Sąd nie może prowadzić samodzielnych rozważań w aspekcie materialnoprawnym dotyczącym zasadności zobowiązania do powrotu i zakazie ponownego wjazdu. Ocena taka byłaby bowiem wobec wadliwości przeprowadzonego postępowania przedwczesna, a nadto równoznaczna z zastąpieniem przez sąd jurysdykcji zastrzeżonej organom administracyjnym, których działanie sąd administracyjny jedynie kontroluje pod względem zgodności z prawem, a których w rozstrzygnięciu spraw nie zastępuje.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w wyroku.
-----------------------
1
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło