IV SA/Wa 336/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania w części dotyczącej zadośćuczynienia 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013r. Nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. z 2013 r., poz. 267) w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 roku Prawo wodne (tekst jedn. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Pana H. K. na postanowienie Starosty W. z dnia [...] lipca 2013 r., znak: [...] w sprawie zwrotu wnioskodawcy podania z dnia 20 lipca 2013 r. w części dotyczącej zadośćuczynienia za podtapianie domu rodzinnego Pana H. K., zlokalizowanego w C., posesja nr [...], gm. K., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 22 lipca 2013 r. wpłynął do Starosty W. wniosek Pana H. K. z dnia 20 lipca 2013 r. o: 1. podanie terminu wykonania robót na rowie przydrożnym [...] w C., gm. K., 2. zadośćuczynienie za podtapianie domu rodzinnego zlokalizowanego w C., posesja nr [...],gm. K., 3. wydanie kserokopii decyzji Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...]. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., zwrócił wnioskodawcy jego podanie w części dotyczącej zadośćuczynienia za podtapianie domu rodzinnego Pana H. K. z uwagi na właściwość sądu powszechnego w przedmiotowej sprawie. Podstawą wydanego rozstrzygnięcia był art. 66 ust. 3 KPA, zgodnie z którym w przypadku, gdy z treści podania wynika właściwość sądu powszechnego, organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Na przedmiotowe postanowienie zażalenie zatytułowane "skarga" złożył Pan H. K. podnosząc następujące uwagi: - stwierdzono podtapianie domu rodzinnego położonego w K., posesja nr [...], - Starosta W. nieprawidłowo zwrócił podanie, wskazując na właściwość sądu powszechnego, gdyż powstała szkoda jest wynikiem prowadzonej działalności gospodarczej spółki rybackiej oraz złym stanem rowu przydrożnego [...]. Analizując zaskarżone postanowienie oraz dokumenty sprawy stanowiące podstawę jego wydania, w świetle wniesionego zażalenia, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. stwierdził, iż zażalenie - nie zasługuje na uwzględnienie. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w zażaleniu organ stwierdził, iż Pan H. K. pismem z dnia 22 lipca 2013 r. wystąpił do Starosty W., m.in. o zadośćuczynienie za podtapianie domu rodzinnego zlokalizowanego w C., posesja nr [...], gm. K. Straty wynikały wg wnioskodawcy z realizacji pozwolenia wodnoprawnego, którego udzielono decyzją Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] K. J., R. S., A. J., M.G. prowadzącym działalność związaną z produkcją rybną pod nazwą [...] s.c. "[...]" na piętrzenie wód rzeki [...], pobór wody z rzeki [...] dla stawów [...] oraz zrzut wody ze stawów do rzeki [...]. Jak wynika jednak z zaskarżonego postanowienia szkoda powstała w wyniku nieprawidłowej działalności [...] s.c. "[...]" polegającej na działaniu wykraczającym poza ramy udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, tj. dokonano zrzutu wody ze stawów w odległości ok. 150 m od budynku mieszkalnego, zaś pozwolenie upoważnia do zrzutu wód w punkcie oddalonym czterokrotnie dalej od budynku Pana H. K. Zgodnie z art 185 ustawy Prawo wodne do naprawienia szkód, o których mowa w ustawie stosuje się przepisy art. 186, określający właściwość organów. Tym samym: 1. organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego w przypadku powstania szkody w wyniku realizacji udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, 2. właściwy marszałek województwa, gdy szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego, ustalają wysokość odszkodowania w drodze decyzji. Jednakże postępowanie może być prowadzone tylko w sytuacjach określonych przez ustawę, czyli np. szkoda powstała w wyniku umożliwiania przez właściciela nieruchomości przyległej do powierzchniowych wód publicznych dostępu do wody na potrzeby wykonywania robót związanych z utrzymywaniem wód oraz dla ustawiania znaków żeglugowych lub hydrologiczno-meteorologicznych urządzeń pomiarowych (art. 28 ust. 3), czy też wprowadzeniem w strefie ochronnej zakazów, nakazów oraz ograniczeń w zakresie użytkowania gruntów lub korzystania z wód (art. 61 ust. 1). Pozostałe przypadki wymienia ustawa Prawo wodne. Natomiast w sytuacji, gdy szkoda została wywołana niewłaściwym, bezprawnym zachowaniem, polegającym na realizacji uprawnienia niezgodnie z jego treścią lub wykraczającym poza granice tego uprawnienia, jak w przedmiotowym stanie faktycznym, odpowiedzialność odszkodowawcza nie jest kształtowana przez przepisy Prawa wodnego. W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa cywilnego dotyczące odpowiedzialności za delikty prawa cywilnego. Sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez sąd powszechny, bez konieczności uprzedniego prowadzenia postępowania administracyjnego przez właściwy organ administracji publicznej. Podobne rozstrzygnięcie zawiera wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt III CSK 252/07, w którym stwierdzono, że w sytuacji, gdy szkoda jest wynikiem bezprawnego działania polegającego na realizacji pozwolenia niezgodnie z jego treści a więc niedotrzymania jego warunków a nie jego realizacji, dla jej dochodzenia nie jest właściwy przedsądowy tryb postępowania administracyjnego określony w art. 185 i 186 Prawa wodnego. Pozostałe kwestie podnoszone we wniosku Pana H. K. z dnia 20 lipca 2013 r., czyli określenie terminu wykonania robót na rowie przydrożnym [...] w C., gm. K. oraz wydanie kserokopii decyzji Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] zostały wyjaśnione wnoszącemu podanie pismem Starosty W. z dnia [...] lipca 2013 r. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan H. K., domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i nakazania organowi: 1. określenia przyczyny podtapiania jego rodzinnego domu, 2. dokonania oceny poniesionych prze niego strat i przyznania zadośćuczynienia na za poniesione szkody, 3. przedłożenia przez spółkę rybacką zatwierdzonych projektów budowlanych dla 11 stawów rybnych- decyzji Starosty x dnia [...] sierpnia 2011r.znak [...], 4. regulacji rowu [...], 5. wydania kserokopii w/w decyzji Starosty skarżącemu. W uzasadnianiu skargi skarżący szeroko opisał okoliczności jakie doprowadziły do wystąpienia przez niego z powyższymi żądaniami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 185 ustawy Prawo wodne do naprawienia szkód, o których mowa w ustawie stosuje się przepisy art. 186, określający właściwość organów. Tym samym: 1. organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego w przypadku powstania szkody w wyniku realizacji udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, 2. właściwy marszałek województwa, gdy szkoda nie jest następstwem pozwolenia wodnoprawnego, ustalają wysokość odszkodowania w drodze decyzji. Jednakże jak słusznie wskazał organ odwoławczy postępowanie może być prowadzone tylko w sytuacjach określonych przez ustawę, czyli np. szkoda powstała w wyniku umożliwiania przez właściciela nieruchomości przyległej do powierzchniowych wód publicznych dostępu do wody na potrzeby wykonywania robót związanych z utrzymywaniem wód oraz dla ustawiania znaków żeglugowych lub hydrologiczno-meteorologicznych urządzeń pomiarowych (art. 28 ust. 3), czy też wprowadzeniem w strefie ochronnej zakazów, nakazów oraz ograniczeń w zakresie użytkowania gruntów lub korzystania z wód (art. 61 ust. 1). Pozostałe przypadki wymienia ustawa Prawo wodne. Natomiast w sytuacji, gdy szkoda została wywołana niewłaściwym, bezprawnym zachowaniem, polegającym na realizacji uprawnienia niezgodnie z jego treścią lub wykraczającym poza granice tego uprawnienia, odpowiedzialność odszkodowawcza nie jest kształtowana przez przepisy Prawa wodnego lecz cywilnego. Analizując zaskarżone postanowienie oraz dokumenty sprawy stanowiące podstawę jego wydania, należy wskazać iż skarżący domaga się od Starosty W., m.in zadośćuczynienia za podtapianie jego domu rodzinnego zlokalizowanego w C., posesja nr [...], gm. K. Straty wynikały wg wnioskodawcy z realizacji pozwolenia wodnoprawnego, którego udzielono decyzją Starosty W. z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] K. J., R. S., A. J., M. G. prowadzącym działalność związaną z produkcją rybną pod nazwą [...] s.c. "[...]" na piętrzenie wód rzeki [...], pobór wody z rzeki [...] dla stawów 1-11 oraz zrzut wody ze stawów do rzeki [...]. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy szkoda powstała w wyniku nieprawidłowej działalności [...] s.c. "[...]" polegającej na działaniu wykraczającym poza ramy udzielonego pozwolenia wodnoprawnego, tj. dokonano zrzutu wody ze stawów w odległości ok. 150 m od budynku mieszkalnego, zaś pozwolenie upoważnia do zrzutu wód w punkcie oddalonym czterokrotnie dalej od budynku Pana H. K. Tym samym jak słusznie wskazał organ odwoławczy w sytuacji, gdy szkoda jest wynikiem bezprawnego działania polegającego na realizacji pozwolenia niezgodnie z jego treści a więc niedotrzymania jego warunków realizacji, dla jej dochodzenia nie jest właściwy przedsądowy tryb postępowania administracyjnego określony w art. 185 i 186 Prawa wodnego. W niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa cywilnego dotyczące odpowiedzialności za delikty prawa cywilnego. Sprawa podlega zatem rozpoznaniu przez sąd powszechny, bez konieczności uprzedniego prowadzenia postępowania administracyjnego przez właściwy organ administracji publicznej (patrz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 28 lutego 2008 r., sygn. akt III CSK 252/07). Na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie mogły mieć wpływu pozostałe zarzuty skarżącego dotyczące kwestii istnienia i dostarczenia mu określonych decyzji, postępowania w sprawie przywrócenia drożności rowu, czy też związanego z wydaniem pozwolenia wodnoprawnego, z uwagi na to, że przedmiotem kontroli Sądu było jedynie postanowienie w sprawie zwrotu wnioskodawcy podania z dnia 20 lipca 2013 r. w części dotyczącej zadośćuczynienia za podtapianie jego domu rodzinnego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art 151 p.p.s.a. skargę oddalił. Z uwagi na to, iż w sprawie Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie art. 250 p.p.s.a.