IV SA/Wa 338/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-08-05
Skład orzekający: Michał Sułkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony przez cudzoziemca, który został wydalony z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i którego miejsce pobytu nie jest znane, powinien zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zostać uwzględniony, nawet jeśli strona nie udowodniła spełnienia przesłanek z art. 246 § 1 PPSA, a jedynie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniające uwzględnienie żądania. W przypadku cudzoziemca wydalonego z kraju, który przebywał w strzeżonym ośrodku i nie miał możliwości uzyskania dochodów, należy uwzględnić jego skomplikowaną sytuację materialną i życiową oraz zapewnić mu konstytucyjne prawo do sądu. Dodatkowo, ustanowiony kurator korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych.Stan faktyczny
R. S. złożył skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców dotyczącą odmowy wstrzymania wykonania decyzji o cofnięciu zgody na pobyt tolerowany i wydaleniu z Polski. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy, wskazując na brak możliwości podjęcia pracy i uzyskania dochodów z powodu pobytu w strzeżonym ośrodku. Następnie R. S. został wydalony z terytorium RP, a jego miejsce pobytu stało się nieznane. Sąd ustanowił dla niego kuratora.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata dla R. S.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o cofnięciu zgody na pobyt tolerowany i wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowić w niniejszej sprawie dla R. S. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
R. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji o cofnięciu zgody na pobyt tolerowany i wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Do skargi dołączył wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu PPF. Jak oświadczył, ponieważ w toku procedury uchodźczej przebywa w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców, nie ma możliwości podjęcia pracy i uzyskania dochodów umożliwiających poniesienie kosztów postępowania przed sądem.
W dniu 27 stycznia 2014 r. do akt sprawy wpłynęło pismo Zastępcy Naczelnika do Spraw Cudzoziemców Strzeżonego Ośrodka dla Cudzoziemców i Aresztu Śledczego w celu Wydalenia [...] Oddziału Straży Granicznej w B. informujące o wydaleniu R. S. z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] stycznia 2014 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 czerwca 2014 r. na podstawie art. 79 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, ustanowił dla skarżącego kuratora w osobie M. J. – pracownika [...].
Stosownie do treści art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Chociaż zgodnie z dosłownym brzemieniem powołanego przepisu przyznanie prawa pomocy wymaga wykazania przez stronę, że zachodzą przesłanki przyznania jej tego prawa w zakresie całkowitym lub częściowym, to w realiach przedmiotowej sprawy, po pierwsze należy wskazać, że wyłącznie literalna interpretacja tego przepisu jest niewystarczająca. Trzeba bowiem mieć na uwadze cel instancji przyznania prawa pomocy, którym jest ochrona konstytucyjnie gwarantowanego prawa do sądu. Po drugie natomiast należy zauważyć, że dla pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o przyznanie prawa pomocy storna nie musi udowodnić, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1 ppsa. Wystarczające jest uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej żądania.
Z informacji zawartych w aktach sprawy wynika, że skarżący nie przebywa obecnie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, natomiast przed wydaleniem umieszczony był w strzeżonym ośrodku dla cudzoziemców w B. W konsekwencji nie miał możliwości podjęcia legalnego zatrudnienia i uzyskania dochodu, pozostając na wyłącznym utrzymaniu państwa polskiego.
R. S., przebywając w Polsce, znajdował się zatem w skomplikowanej sytuacji materialnej i życiowej. Uwzględniając przy tym aktualną sytuację procesową, w której miejsce pobytu skarżącego nie jest znane oraz realizując prawo strony do rozpoznania jej sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, należało uwzględnić przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy.
Trzeba też nadmienić, że mocą art. 239 pkt 3 ppsa ustanowionej w sprawie kurator skarżącego przysługuje ustawowe zwolnienie od kosztów sadowych. Niezależnie więc od tego, że strona korzystać będzie w przedmiotowej sprawie ze zwolnienia od kosztów sądowych mocą niniejszego postanowienia, to na obecnym etapie postępowania, kiedy miejsce pobytu R. S. nie jest znane, działająca za niego kurator ex lege nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych.
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło