IV SA/Wa 3389/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Monika Stępkowska - Bigiej po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia zwolnić A. M. od kosztów sądowych A. M. (dalej: "skarżący") w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2015 r. zawarł również wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku sporządzonym na urzędowym formularzu PPF wskazał, że ze względu na dużą ilość spraw sądowych (ponad 20) i związaną z tym koniecznością ponoszenia kosztów sądowych, utracił wszelkie oszczędności. Zła sytuacja materialna i sprawy sądowe spowodowały utratę zdrowia – stan depresji. Skarżący nie jest w stanie pracować, nie prowadzi działalności gospodarczej. Skarżący mieszka z żoną i dwiema uczącymi się córkami. Podał, że posiada udziały w spółkach z o. o. o wartości: 12 250 zł, 500 000 zł i 4 500 zł, jego żona posiada samochód ([...]) i udziały w spółkach z o. o. o wartości: 500 zł i 12 250 zł. Skarżący otrzymuje zasiłek rehabilitacyjny w wysokości 1 599,83 zł, jego żona wynagrodzenie z tytułu umowy o pracę – w wysokości 1415 zł. Wymienił następujące wydatki miesięczne: energia elektryczna + ogrzewanie + ciepła woda – 670 zł, kredyt konsumencki – 367,60 zł, ubezpieczenie – 174,05, Polsat cyfrowy – 74 zł, żywność – 800 zł, leki – 150 zł, wydatki na szkołę – 150 zł. W piśmie z dnia 7 grudnia 2015 r. skarżący dodatkowo podniósł, że pobierane przez niego świadczenie rehabilitacyjne objęte zostało w pełnej wysokości egzekucją przez organ podatkowy, co praktycznie uniemożliwia zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych rodziny. Oświadczył także, że w ramach egzekucji zajęty został rachunek bankowy skarżącego, który był rachunkiem małżonków [...]. W załączeniu do pisma skarżący przedłożył m.in. wyciągi z rachunku bankowego, wydruki potwierdzeń przelewów na rachunek Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], kopie zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego. Rozpoznając wniosek, stwierdzono, co następuje: Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Art. 243 i nast. cytowanej ustawy, przewidują możliwość ubiegania się przez osobę fizyczną o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zdaniem referendarza sądowego, mając na uwadze przedstawione przez skarżącego informacji i dokumenty, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie. Oceniając wniosek wzięto pod uwagę przede wszystkim wysokość osiąganych przez skarżącego i jego żonę dochodów, na które składają się świadczenie rehabilitacyjne skarżącego w kwocie 1.599,83 zł oraz wynagrodzenie żony w wysokości 1.415 zł. Dochody te stanowią jedyne źródła utrzymania czteroosobowej rodziny. Jak wynika z ogólnodostępnej w Internecie Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej (https://www.ceidg.gov.pl/)skarżacy w dniu 16 czerwca 2015 r. zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej (wykreślenie wpisu z rejestru nastąpiło w dniu 23 czerwca 2015 r.). W stosunku do skarżącego wszczęte jest postępowanie egzekucyjne m.in. poprzez zajęcie rachunku bankowego skarżącego. Egzekucją objęte zostało również pobierane przez skarżącego świadczenie rehabilitacyjne w pełnej wysokości, co według oświadczenia skarżącego praktycznie uniemożliwia mu zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych swoich i rodziny. Ponadto z informacji znanych referendarzowi sądowemu z urzędu wynika, że całkowita należność egzekwowana przez Urząd Skarbowy znacznie przekracza wartość całego majątku skarżącego, w tym nawet wartość posiadanych przez skarżącego udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością (postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 marca 2016 r., sygn. akt III SA/Wa 2787/15). W tej sytuacji uznano, że poniesienie przez skarżącego kosztów sądowych, mogłoby go narazić na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.