IV SA/Wa 3397/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-09

Skład orzekający: Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania, może badać merytoryczną zasadność rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, czy też jego kontrola ogranicza się wyłącznie do oceny, czy wystąpiły przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając sprzeciw od decyzji uchylającej decyzję organu pierwszej instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., nie może badać merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Kontrola sądu w tym postępowaniu ogranicza się wyłącznie do oceny, czy wystąpiły przesłanki do wydania decyzji kasatoryjnej, zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a. i art. 151a § 1 PPSA. W przypadku stwierdzenia, że decyzja kasatoryjna została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, sąd uwzględnia sprzeciw, nie rozstrzygając meritum sprawy.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprzeciw J. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Burmistrza Miasta i Gminy o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech kurników. Skarżący sprzeciwiał się realizacji inwestycji ze względu na potencjalną uciążliwość dla jego nieruchomości. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na braki formalne wniosku inwestora, w tym nieodpowiedni rodzaj mapy oraz brak dokumentów potwierdzających uzbrojenie terenu i obsługę w zakresie mediów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądził od SKO na rzecz J. K. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 maja 2018 r. sprzeciwu J. K. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J. K. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonym aktem, na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r., poz. 1257), zwanej dalej "K.p.a.", uchylono decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] sierpnia 2017 r. o ustaleniu - na rzecz p. G. L., zwanego dalej "Inwestorem" - warunków zabudowy dla inwestycji obejmującej budowę czterech kurników do chowu kurcząt brojlerów o liczbie stanowisk 33264 szt. każdy, wraz z następującymi urządzeniami towarzyszącymi dla każdego z kurników - zbiornik naziemny na gaz płynny (poj. 6400 l. każdy), dwa silosy paszowe (poj. 30 m3), zbiornik bezodpływowy na ścieki technologiczne (poj. 4 m3) i na ścieki bytowe (poj. 4 m3) - na działce ew. nr [...], w M. (powiat [...]) oraz przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Orzeczenie zostało wydane wobec wniesienia odwołania przez p. J. K., zwanego dalej "Sąsiadem". Sprzeciwiał się on realizacji inwestycji w danej lokalizacji, wywodząc jej potencjalną uciążliwość dla terenu przyległego, gdzie uzyskał on zgodę na realizację zabudowy (kwestia zachowania stosownej odległości miedzy kurnikami a zabudową sąsiednią). W uzasadnieniu przywołano następujące uwarunkowania formalne i faktyczne sprawy, przemawiające - zdaniem organu - za wydaniem decyzji kasatoryjnej: - nie będąc związanym granicami wniesionego odwołania, organ ocenił postępowanie, przeprowadzonego w I. instancji i legalność wydanej decyzji; stwierdzono, że - znajdujący się w aktach sprawy - wniosek Inwestora (z 14 czerwca 2017 r.) nie spełnia wszystkich wymogów ustawowych, określonych art. 52 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm.), - wedle art. 52 ust. 2 pkt 1, w zw. z art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, wniosek winien zawierać określenie granic objętego nim terenu, przedstawionych na kopii mapy zasadniczej lub - w przypadku jej braku - na kopii mapy katastralnej, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, obejmujących teren, którego wniosek dotyczy, i obszaru, na który ta inwestycja będzie oddziaływać, w skali 1:500 lub 1:1000 (w stosunku do inwestycji liniowych również w skali 1:2000); tymczasem złożony wniosek zawiera kopie mapy sytuacyjno – wysokościowej; wprawdzie na mapie tej naniesiono obszar inwestycji oraz obszar jej oddziaływania; nie można jednak uznać, że mapa ta spełnia wymogi ustawowe; mapy stanowiące załącznik do wniosku inwestorskiego, jak i mapy stanowiące załącznik do decyzji o warunkach zabudowy, muszą spełniać wymogi, zawarte w art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; mapa zasadnicza - stosownie do art. 2 pkt 7 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm.) - musi zawierać aktualne informacje o przestrzennym rozmieszczeniu elementów ewidencji gruntów i budynków, a także sieci uzbrojenia terenu oraz zawierać m.in. kontury użytków gruntowych i ich oznaczenia, kontury klas gleboznawczych i ich oznaczenia, numery działek geodezyjnych; nie mają takiego charakteru mapy sytuacyjno-wysokościowe; taka właśnie mapa: - została załączona do wniosku Inwestora, - jest załącznikiem do decyzji organu I instancji, - została przywołana w analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu zwanej dalej "analizą urbanistyczną"; skoro nie spełniają one warunków, wynikających z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, organ winien wezwać Inwestora do uzupełnienia wniosku; w tym przypadku nie można go pozostawić bez rozpoznania, w myśl art. 64 § 2 K.p.a., skoro postępowanie zostało już wszczęte a nawet wydano decyzję w I. instancji; mapa, służąca analizie, winna spełniać te same wymagania, co mapa stanowiąca załącznik graficzny do decyzji, rozstrzygającej w przedmiocie warunków zabudowy - wynikające z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, - w części tekstowej wniosku Inwestor nie przedstawił wszystkich dowodów na uzbrojenie terenu; jakkolwiek podano tam konkretne zapotrzebowania na poszczególne media, to jednocześnie Inwestor przedłożył jedynie gwarancję, zapewnienia na uzbrojenie terenu z gestorem sieci, w przedmiocie przyłącza energetycznego i wodociągowego; brak jest natomiast umowy czy promessy odnośnie: dostawy gazu, odbioru odpadów komunalnych, ścieków bytowych i technologicznych oraz sztuk padłych; w sytuacji, gdy ma powstać nowa inwestycja - kurniki wraz z infrastrukturą towarzyszącą (instalacja zbiornikowa gazu, silosy na pasze, zbiorniki bezodpływowe na ścieki technologiczne i bytowe) wnioskodawca winien wskazać - oprócz konkretnego zapotrzebowania na poszczególne media - także umowy z gestorami sieci; pozwoliłyby one ocenić, czy planowany zakres inwestycji będzie w sposób realny obsługiwany w zakresie mediów; istotne jest, na gruncie art. 61 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, aby warunek zapewnienia obsługi w zakresie infrastruktury technicznej został wypełniony poprzez posiadanie gwarancji, że obsługa inwestycji - w zakresie infrastruktury - będzie realizowana; o tym, że zostanie zawarta umowa, zapewniająca obsługę, może świadczyć każdy dokument, wydany przez uprawnioną jednostkę; określa on rozwiązanie, jakie będzie realizowane w odniesieniu do tej inwestycji, - część tekstowa wniosku nie odpowiada jego części graficznej; z dołączonej do wniosku mapy sytuacyjno-wysokościowej (z 14 czerwca 2017 r.) wynika, że Inwestor projektuje także szczelne pojemniki na odpady komunalne i odrębne na sztuki padłe (obiekt nr 9); wniosek - w części tekstowej - nie obejmuje tych obiektów; jedynie w części "ogólne warunki magazynowania odpadów" wskazano, że padłe sztuki - do czasu utylizacji - będą magazynowane w szczelnych pojemnikach, na terenie inwestowanej działki, do czasu przekazania odbiorcom do unieszkodliwienia - w wyspecjalizowanych zakładach utylizacyjnych; z decyzji organu I. instancji również nie wynika, że projektowanym obiektem będą zbiorniki czy kontenery na odpady komunalne i sztuki padłe; rozbieżności te należy wyjaśnić, - w związku z tym wniosek Inwestora jest niekompletny - nie mógł stanowić podstawy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia warunków zabudowy; ponieważ decyzja w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest uznaniową, organ I. instancji winien dążyć do wyeliminowania braków formalnych wniosku, - co do treści decyzji organu I. instancji nie wykazano dostatecznie, że warunki o których mowa w art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zostaną łącznie spełnione w przypadku danej inwestycji; rzetelnie wyjaśniono wprawdzie spełnienia warunków z art. 61 ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 61 ust. 4 oraz art. 61 ust. 1 pkt. 2, 4, i 5; wątpliwości budzi jednak wskazany w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; wedle jego brzmienia wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe gdy: "istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;"; Inwestor nie przedłożył wszystkich dowodów na właściwe uzbrojenie terenu; nie można zatem uznać, aby warunek ten został spełniony; brak wszystkich dowodów na uzbrojenie terenu oznacza, że warunek ten nie może być uznany za spełniony; celem danego przepisu jest bowiem zagwarantowanie, że powstanie stosowne uzbrojenie, pozwalające na prawidłowe korzystanie z obiektów budowlanych; brak zapewnienia potencjalnych odbiorców ścieków i odpadów, powstałych w wyniku realizacji inwestycji, oraz dostawcy gazu do ogrzewania kurników, uniemożliwia taką ocenę, - w konsekwencji nie można uznać, aby uzasadnienie decyzji było wystarczające i pełne; w świetle art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, - natomiast zarzuty odwołania uznano za niezasadne z następujących powodów: - istniej jedynie możliwość określenia linii zabudowy od strony drogi publicznej, - nie jest wymagana zgoda sąsiada na lokalizację zabudowy, zaś kwestie ewentualnych uciążliwości, czy wpływu na możliwość wykonywania praw na nieruchomościach sąsiednich, są badane w odrębnym postępowaniu; nie było przesłanek do zawieszenia niniejszego postępowania pomimo toczenia się przed sądem administracyjnym postępowania, służącego ocenie legalności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją środowiskową" wydanej dla dennej inwestycji, - weryfikacja decyzji organu I. instancji prowadzi ostatecznie do konkluzji o konieczności jej uchylenia, w trybie art. 138 § 2 K.p.a.; organ II. instancji nie jest władny uzupełniać materiał dowodowy w toku postępowania odwoławczego, a zaskarżona decyzja niewątpliwie narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 7, w zw. z art. 77 K.p.a.), - przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ I. instancji uwzględni okoliczności wskazane w uzasadnieniu niniejszej decyzji; przede wszystkim winno się wezwać Inwestora do uzupełnienia błędów formalnych wniosku; następnie należy przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, pozwalające na dokładne ustalenie stanu faktycznego i ocenić, czy jest spełniony w sprawie warunek z art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; rozstrzygnięcie należy rzetelnie uzasadnić; prawidłowe zredagowanie, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienia decyzji administracyjnej ma znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11, a realizowanej na mocy art. 107 § 3 K.p.a.; z zasady przekonywania wynika obowiązek organów administracji publicznej wyjaśnienia stronom w sposób jasny, zrozumiały i logiczny przyczyn podejmowania określonych działań. W sprzeciwie, wniesionym wobec treści art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), podniesiono zarzuty: - uchylenia decyzji organu I. instancji z przyczyn głównie formalnych, zamiast merytorycznego odniesienia się do odwołania; zdaniem Sąsiada należało umorzyć w całości postępowanie w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy, - organ odwoławczy bezprawnie zaakceptował - podnoszony od początku przez Skarżącego- ewidentnie negatywny wpływ planowanej inwestycji na bezpośrednie otoczenie - posesję położoną na działce ew. nr [...], zaledwie przez szerokość drogi graniczącej z terenem, na którym mają być posadowione kurniki; - odległość planowanej inwestycji, od posesji Sąsiada jest niższa aniżeli dopuszczalna prawem i nie gwarantuje uniknięcia negatywnych immisji z terenu zabudowanego kurnikami; Inwestor próbował to zakamuflować nie składając w sprawie właściwej mapy; w sposób ewidentny musi być na niej wykazane, że: - planowana inwestycja stanowi realne zagrożenie dla posesji Sąsiada i osób, które zamieszkają we wznoszonym na niej budynku mieszkalnym i gospodarczym, - decyzja organu I. instancji - w kształcie, w jakim została wydana, i na jaki (po spełnieniu warunków formalnych wskazanych w zaskarżonej decyzji) zdaje się przyzwalać organ odwoławczy - uniemożliwia zgodne z prawem własności dysponowanie nieruchomością i realizacje inwestycji Sąsiada; nie uwzględnia wymaganej przepisami odległości zamierzonej budowy kurników od zabudowy; narusza przez to konstytucyjne prawo do władania własnością - nakłada nieuzasadnione ograniczenia w dysponowaniu nieruchomością, - bezpodstawnie organ odwoławczy zaakceptował pominięcie, w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, zastrzeżeń dotyczących negatywnego oddziaływania inwestycji na nieruchomość Sąsiada, wobec zmiany stanu faktycznego - budowy budynku mieszkalnego i gospodarczego, położonych w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji; odległości tych budowli od kurników są ewidentnie mniejsze aniżeli dopuszczalne prawem i wskazywane przez instytucje opiniujące; zostało to zatajone przed instytucjami opiniującymi, m . in. na skutek tendencyjnego przedstawienia granic i obszaru inwestycji na złożonych do wniosku w sprawie niniejszej (i wniosków poprzednich) mapach, niespełniających standardów wymaganych prawem. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również ją poprzedzającej (z [...] sierpnia 2017 r. i umorzenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W uzasadnieniu sprzeciwu rozwinięto sformułowane zarzuty. W odpowiedzi na sprzeciw organ administracji wniósł o jego oddalenie i podtrzymał stanowisko, zajęte w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje. Sąd uwzględnił sprzeciw, gdyż zaskarżone orzeczenie wydano z naruszeniem art. 138 § 2 zd. 1 K.p.a. Stanowi on: "Organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.". Wskazaną regulację należy czytać w związku z art. 136 § 1 w brzmieniu: "Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję." Regulacja ta pośrednio zakreśla w rozpatrywanej sprawie, kiedy dopuszczalne jest wydanie decyzji kasatoryjnej, w kontekście zasad ekonomii postępowania (art. 12 K.p.a.). W danym przypadku, wnosząc odwołanie, nie sformułowano bowiem wniosku o przeprowadzenie przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego, w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy (a więc pełnego), w myśl art. 136 § 2 i 3 K.p.a. Sąd, formułując stanowisko w realiach niniejszej sprawy, miał także na uwadze poniższe istotne warunkowanie rozpoznawania sprzeciwów od decyzji kasatoryjnych. Instytucję tę wprowadzono ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 935), zwaną dalej "nowelą 2017". Modyfikując Kodeks, w zakresie regulacji dotyczących wydawania decyzji o tym charakterze, prawodawca ustanowił istotną zmianę, zamieszczając m.in. - w osobnym ustępie - regułę dotyczącą wyrażania ocen prawnych przez organ odwoławczy. Dodano mianowicie § 2a w brzmieniu: "Jeżeli organ pierwszej instancji dokonał w zaskarżonej decyzji błędnej wykładni przepisów prawa, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, w decyzji, o której mowa w § 2, organ odwoławczy określa także wytyczne w zakresie wykładni tych przepisów.". Jednocześnie, zakreślając kwestie, będące przedmiotem badania przez sąd administracyjny w razie wniesienia sprzeciwu, prawodawca dwukrotnie - zmieniając nowelą z 2017 roku także ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - wskazuje, że objęte kontrolą jest jedynie wystąpienie przesłanki, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a. (tak: dodane art. 64e oraz 151a § 1). Przy rozumowaniu a contrario, wyłączono tym samym - na danym etapie - możliwość oceny przez sąd problematyki prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego, co zostało uregulowane w wyodrębnionym obecnie § 2a w art. 138 K.p.a. Tego rodzaju zabieg (powtórzenie normy) uchybia wprawdzie regułom prawidłowej legislacji. Wypada go jednak odczytywać jako odzwierciedlenie szczególnego znaczenia, przywiązywanego przez prawodawcę do wskazanej zasady. Z przyjętym rozwiązaniem koresponduje reguła, że - w przypadku uwzględnienie skargi przez sąd administracyjny - jego wyrok nie jest zaskarżalny (art. 151a § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). O ile hipotetycznie by założyć, że ocenie sądu mają podlegać wszelkie aspekty sprawy, w tym prawidłowość zastosowania norm materialnych, oznaczałoby to - wobec zasady związania oceną prawną, wyrażoną w prawomocnym orzeczeniu sądu (art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) – możliwość przesądzenia, na etapie badania zasadności wydania decyzji kasatoryjnej, kwestii materialnoprawnych (jak to mogło mieć miejsce dotychczas), co determinowałoby wynik sprawy. Orzeczenie wydane w tym przedmiocie, nota bene w składzie jednego sędziego (art. 64d w zw. z art. 16 § 2 ustawy), nie podlegałoby jednocześnie kontroli instancyjnej. Tego rodzaju rozwiązanie systemowe pozostawałoby także w oczywistej sprzeczności z regułami rangi konstytucyjnej (art. 175 ust. 1 i 176 ust. 1 Konstytucji R.P.). Zamiaru jego wprowadzenia nie sposób więc przypisać racjonalnemu prawodawcy. Nie tylko względy wykładni językowo-logicznej lecz także celowościowej i systemowej, przemawiają więc za uznaniem, że przedmiotem kontroli, w razie wniesienia sprzeciwu, jest wyłącznie zasadność wydania konkretnego rozstrzygnięcia procesowego (decyzji kasatoryjnej), na gruncie uwarunkowań prawnych, zakreślonych przez organ administracji. Przedmiotem kontroli nie może być natomiast w danym postępowaniu, któremu z woli prawodawcy nadano wyłącznie charakter wpadkowy, kwestia właściwego rozumienia przepisów prawa materialnego, w ramach których organ skonstatował, że sprawa wymaga przykazania do ponownego rozpoznania, w ramach kryteriów zakreślonych art. 138 § 2 zd. 1 K.p.a. W takiej sytuacji organ administracji, orzekający w przyszłości w tej samej sprawie (jak i sąd, badający legalność jego decyzji) będzie związany wyrokiem w przedmiocie sprzeciwu tylko w tym zakresie, czy - wobec określonych ocen organu, co do materialnoprawnych uwarunkowań sprawy - zachodziły przesłanki do jej przekazania do ponownego rozpoznania w I. instancji. Orzeczenie w przedmiocie sprzeciwu ma wobec tego charakter wyłącznie procesowy - nie kreuje żadnych skutków, gdy chodzi o zakres praw i obowiązków stron postępowania, zainteresowanych konkretnym rozstrzygnięciem w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla danego przedsięwzięcia. Poza oceną Sądu musi pozostać kwestia, czy przyjęcie przez prawodawcę tego rodzaju rozwiązania przyczyni się w każdym przypadku do przyspieszenia procedowania w sprawie indywidualnej. Niemniej - wobec wyżej wskazanych uwarunkowań - nie była dopuszczalna w rozpatrywanej sprawie - na etapie wniesienia sprzeciwu - ocena jej uwarunkowań materialnoprawnych. Uwzględniając wskazane ramy badania zasadności sprzeciwu należy stwierdzić, że konstatacja organu, co do wystąpienia przesłanek dla wydania decyzji kasatoryjnej nie była trafna, wobec poniższych uwarunkowań. Organ odwoławczy wystąpienie przesłanki uchylenia, wobec wydania decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, gdy konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, upatrywał głównie w naruszeniu: - przepisów materialnoprawnych, określających wymagania formalne, co do treści wniosku o ustalenie warunków zabudowy oraz treści samej decyzji o warunkach zabudowy, której integralnym elementem jest załącznik mapowy oraz - prawa procesowego - braku stosownie wnikliwego wyjaśnienia, czy są spełnione warunki, określone w art. 61 ust. 1 pkt 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Przedwcześnie przyjęto, jakoby stosowny materiał dowodowy nie mógł być uzupełniany na etapie postępowania odwoławczego. Sytuację taką dopuszcza wprost art. 136 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że załączona do wniosku mapa, na bazie której sporządzono później załączniki do decyzji o warunkach zabudowy, nie spełnia stosownych wymagań formalnych. Bezpodstawnie jednak oceniono, że wadliwość tego rodzaju determinuje potrzebę wydania decyzji kasatoryjnej. Organ odwoławczy mógł się bowiem zwrócić do Inwestora o uzupełnienie wniosku, a dopiero w razie bezskutecznego upływu terminu dla dokonania tej czynności, należało uchylić orzeczenia organu I. instancji i umorzyć postępowanie, jako wszczęte z uchybieniem regulacji formalnych, określających wymagania dla wniosku - wobec nieuzupełnienia stosownych braków. Gdyby natomiast wniosek został uzupełniony przez Inwestora, przez przedłożenie mapy spełniającej - w ocenie organu - wymagane warunki, należało ustalić, czy jej treść - w stosunku do materiałów, stanowiących uprzednio podstawy procedowania - odbiega w sposób istotny w kwestiach mających znaczenie dla orzekania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy (np. występująca zabudowa, infrastruktura techniczna itd.). Dopiero ewentualna konstatacja, że w istocie taki przypadek ma miejsce mogłoby to stanowić podstawę do przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Oznaczałoby to bowiem konieczność przeprowadzenia ponownej analizy urbanistycznej przez osobę, dysponujące stosowną wiedzą (wobec art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) –przeprowadzenia ponownie postępowania wyjaśniającego, w istotnych dla sprawy aspektach. O ile jednak nie ujawniono by istotnych różnic, samo nie załączenie mapy, odpowiadającej wymaganym warunkom, nie może być wystarczające dla inicjowania ponownego pełnego postępowania przed organem I. instancji. Żadne istotne kwestie nie wymagałyby bowiem wyjaśniania. W takiej sytuacji także załączenie do decyzji organu I. instancji mapy, niespełniającej stosownych wymagań, może być kwalifikowane, jako nieistotne naruszenie prawa – niemające wpływu na wynik sprawy, gdy stosowne wymagania materialne (np. grancie działki inwestycyjnej czy linie zabudowy) zostało określone prawidłowo, przy właściwie przeprowadzonej analizie urbanistycznej, co do cech zagospodarowania terenów sąsiednich. Nie mógł być także przesłanką przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sam brak stosownych dokumentów, potwierdzających zapewnienie obsługi w zakresie dostarczenie gazu, odbioru ścieków, odpadów czy padłych zwierząt. Braki w danym zakresie – jeśli występują - mogą być uzupełnione, poprzez wezwanie Inwestora do przedłużenia stosownych dokumentów. Dopiero gdyby ich ocena wskazywała na potrzebę przeprowadzenia szerszego postępowania wyjaśniającego, mogłoby to uzasadniać - wobec reguły dwuinstancyjności postępowania - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ powinien mieć przy tym na względzie, że w analizie urbanistycznej, osoba dysponująca stosowna wiedzą specjalistyczną oceniła, że uzbrojenie terenu jest wystarczające (pkt 1.2. analizy – k. 141 akt adm.). Analogicznie ma się rzecz, co do możliwości wyjaśnienia w postępowaniu odwoławczym, sygnalizowanych wątpliwości pomiędzy treścią tekstową i graficzną wniosku Inwestora. Z kolei jest kwestią o charakterze materialnoprawnym, a więc wykraczającą poza granice mniejszej sprawy, czy faktycznie decyzja o warunkach zabudowy musi zawierać rozstrzygnięcia odnośnie zamierzonych do zrealizowania zbiorników czy kontenerów na odpady komunalne i padłe zwierzęta. Charakter merytoryczny ma także to, czy niezbędne jest przedłożenie dokumentów, dla potwierdzenia możliwości obsługi nieruchomości inwestycyjnej, w zakresach wskazanych przez organ odwoławczy, gdy stosowny przepis wiąże możliwość ustalenia warunków zabudowy z istnieniem uzbrojenia terenu (bądź stosownych zobowiązań ich realizacji), przy zdefiniowaniu tego pojęcia w art. 2 pkt 13 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zaś - w rozpatrywanej sprawie - gaz, ścieki i odpady (w tym padłe zwierzęta) miały być gromadzone - odpowiednio - w stosownych zbiornikach, kontenerach, silosach bądź pojemnikach. Wykraczają także po granice mniejszej sprawy sądowej - rozpoznania sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej - podnoszone przez Sąsiada kwestie możliwości zlokalizowania danej inwestycji w stosownej odległości od jego nieruchomości, czy prawidłowość ustalenia stanu faktycznego. Nie jest bowiem możliwa ocena w mniejszym postępowaniu sądowym, czy: - w danym przypadku występują w istocie przesłanki ustalenia warunków zabudowy – np. czy musi być spełnione wymaganie tzw. "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), w kontekście zaklasyfikowania przez organy obu instancji objętej wnioskiem inwestycję jako zabudowa zagrodowa (w myśl art. 61 ust. 4 ustawy), - na etapie postępowania o ustalenie warunków zabudowy – podlega ocenie spełnienie wymagań zachowania odległości od zabudowy sąsiedniej, - określenie w regulacjach szczególnych reguł wyznaczania linii zabudowy od strony drogi publicznej, wyklucza ich określanie w oparciu o inne kryteria, lub wobec innych obiektów, - organ jest związany postanowieniami decyzji środowiskowej lub też może dokonywać odrębnych ustaleń w danym zakresie. Są to kwestie w istocie merytoryczne - determinujące konkretne rozstrzygnięcie. Wykraczają więc poza granice rozpatrzenia sprzeciwu. Sąd nie mógł uwzględnić wniosku o wyeliminowanie z obrotu orzeczenia organu I. instancji. Możliwości takiej nie przewidziano bowiem w art. 151a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stanowi on lex specialis do ogólnych reguł rozpoznawania skarg. Jest to spójne ze wskazaną już koncepcją prawodawcy, że na tym etapie sprawy nie może być rozważana, co do meritum, zasadność rozstrzygnięcia sprawy - tu ustalenie warunków zabudowy bądź ich odmowa. Argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły natomiast innych wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do uchylenia kwestionowanej decyzji. Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151a § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zapadło w pkt 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 ustawy. Na zasądzone koszty postępowania składa się kwota 100 zł, uiszczona tytułem wpisu od skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło