IV SA/Wa 340/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska po rozpoznaniu w dniu 17 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. W. i Z. W. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 grudnia 2017 r. umarzającego postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skarg T. W. i Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu działki sprzed zmiany postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 6 października 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 340/16 oddalił skargi T. W. i Z. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia w ewidencji gruntów i budynków stanu działki sprzed zmiany. Referendarz sądowy postanowieniem z 4 stycznia 2017 r. przyznał T. W. i Z. W. prawo pomocy w przedmiotowej sprawie w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Wyznaczony przez Okręgową Radę Adwokacką w [...] pełnomocnik sporządził i wniósł opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z 6 października 2016 r. Na skutek wniosków skarżących z 14 listopada 2017 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, referendarz sądowy postanowieniem z 4 grudnia 2017 r. umorzył postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu referendarz sądowy wskazał, że stronom przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i postanowienie z 4 stycznia 2017 r. ma skutki prawomocnego orzeczenia sądu. Postanowienie to nie zostało uchylone, ani zmienione. Przyznanie prawa pomocy nie zostało cofnięte. W konsekwencji referendarz sądowy uznał, że nie ma prawnej możliwości przyznania T. W. i Z. W. prawa, które już raz w przedmiotowym postępowaniu uzyskali. Postanowienie referendarza sądowego z 4 grudnia 2017 r. doręczono skarżącym 18 grudnia 2017 r. T. W. i Z. W. w pismach z 19 grudnia 2017 r. złożonych w urzędzie pocztowym 20 grudnia 2017 r. wnieśli o cofnięcie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata i przyznanie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 260 § 1 i § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. dalej "p.p.s.a.") Sąd rozpoznaje na posiedzeniu niejawnym sprzeciw od postanowienia, o który mowa w art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że pisma skarżących z 19 grudnia 2017 r. złożone w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego z 4 grudnia 2017 r. i dotyczące przyznania prawa pomocy Sąd potraktował jako sprzeciwy od postanowienia referendarza sądowego z 4 grudnia 2017 r. Dalej, przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia Sąd w pełni podziela stanowisko referendarza sądowego w nim zawarte, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy stało się zbędne. Skarżący mają już przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Nie mogą zatem skutecznie domagać się przyznania kolejnego prawa pomocy, bowiem ich prawo w tym zakresie zostało skonsumowane. Podkreślenia wymaga, że strona z przyznanego jej pełnomocnika z urzędu korzysta na wszystkich etapach postępowania przed sądami administracyjnymi w ramach sprawy, w której prawo pomocy zostało jej przyznane. W tym stanie rzeczy zasadnie referendarz sądowy stwierdził, że nie ma prawnej możliwości przyznania skarżącemu prawa, które już raz w tym postępowaniu uzyskał. Natomiast jeżeli skarżącym nie odpowiada sposób w jaki są reprezentowani, to powinni swoje zastrzeżenia zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi. Mogą w szczególności ubiegać się o zmianę adwokata wyznaczonego przez okręgową radę adwokacką. Ponadto zaakcentować należy, że przyznanie pełnomocnika z urzędu jest uprawnieniem strony postępowania sądowoadministracyjnego, a nie jej obowiązkiem. Skoro ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy jest równoznaczne z udzieleniem pełnomocnictwa (art. 244 § 2 p.p.s.a.), to skarżący mogą wypowiedzieć tak ustanowionemu pełnomocnikowi pełnomocnictwo procesowe. Odnosząc się do wniosku o cofnięcie przyznanego prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 249 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części, jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano, nie istniały lub przestały istnieć. Oznacza to, że cofnięcie prawa pomocy może nastąpić zarówno w wypadku, gdy strona wprowadziła sąd w błąd co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych, jak i wówczas, gdy sytuacja ta oraz zdolności płatnicze poprawią się już po wydaniu postanowienia o przyznaniu prawa pomocy. W świetle powyższego za trafne Sąd uznał stanowisko referendarza, że żądanie T. W. i Z. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego jest zbędne i postępowanie w tym zakresie należy umorzyć, stosownie do treści art. 249a p.p.s.a. W świetle powyższego, działając na podstawie art. 260 § 1 i § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.