IV SA/Wa 3400/15

WyrokWSA w Warszawie2016-05-04

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Tomasz Wykowski, Wanda Zielińska-Baran

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może orzec o wymeldowaniu osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta opuściła lokal na stałe i dobrowolnie, nawet jeśli motywacją do opuszczenia kraju była chęć uniknięcia odpowiedzialności karnej?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewody jest zgodna z prawem. Stwierdzono, że przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny. Nawet jeśli motywacją do wyjazdu za granicę była chęć uniknięcia odpowiedzialności karnej, nie można uznać tego za opuszczenie niedobrowolne w rozumieniu przepisów meldunkowych, gdyż zamiar uniknięcia odpowiedzialności karnej nie zasługuje na ochronę prawną.
Stan faktyczny
Skarżący został wymeldowany z pobytu stałego decyzją Prezydenta, a następnie decyzją Wojewody utrzymano ją w mocy. Skarżący zarzucił organom wadliwą ocenę stanu faktycznego, twierdząc, że opuszczenie lokalu nie było trwałe i dobrowolne, a motywacją był wyjazd za granicę w związku z obawą przed odpowiedzialnością karną. Skarżący podniósł również, że utrata meldunku utrudni mu starania o przedterminowe zwolnienie z zakładu karnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 maja 2016 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] Wojewoda [...] (dalej "Wojewoda"), po rozpatrzeniu odwołania K. K. (dalej także "skarżącego") od decyzji Prezydenta [...] (dalej także "Prezydenta") z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., utrzymał decyzję Prezydenta w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Wojewodę zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. przedstawia się w następujący sposób: 1. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. E. K. (dalej "uczestniczka") wniosła do Prezydenta o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. (dalej "wymeldowanie ze spornego lokalu"), podnosząc w szczególności co następuje: (-) uczestniczka i skarżący są rozwiedzeni, (-) skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu od ponad czterech lat (opuścił lokal na przełomie lat 2010/2011), (-) skarżący przebywa obecnie za granicą, w [...]. 2. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r. Prezydent zawiadomił strony o wszczęciu postępowania w sprawie. 3. Decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., wydaną na podstawie art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015 r. poz. 388 j.t.), dalej także "ustawy meldunkowej", Prezydent orzekł o wymeldowaniu skarżącego ze spornego lokalu, stwierdziwszy opuszczenie tego lokalu przez zainteresowanego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. 4. Pismem, które wpłynęło do Prezydenta w dniu [...] lipca 2015 r., skarżący wniósł do Wojewody odwołanie od decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2015 r. III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. Wojewoda rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji Prezydenta z dnia [...] lipca 2015 r., utrzymując tę decyzję w mocy. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, skarżący wskazał w szczególności, co następuje: 1. Z pisemnych wyjaśnień skarżącego wynika, że w spornym lokalu nie zamieszkuje od ponad czterech lat (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r. i [...] maja 2015 r.). W dniu [...] stycznia 2015 r. powrócił do Polski i został osadzony w areszcie śledczym (pismo z dnia [...] marca 2015 r.). Wyjaśnił, że do [...] wyjechał ze względu na bezpieczeństwo rodziny, ale nie miał zamiaru na stałe opuszczać Polski. Wskazał, że po zakończeniu odbywania kary pozbawienia wolności, zamierza powrócić do miejsca stałego zameldowania. Nie wyraził zgody na wymeldowanie, gdyż posiadanie zameldowania na pobyt stały jest niezbędne do starania się o przedterminowe zwolnienie z aresztu śledczego (pismo z dnia [...] kwietnia 2015 r.). 2. Z informacji uzyskanych z Aresztu Śledczego w W. [...] wynika, że K. K. został przejęty na terenie [...] w mieście D. przez funkcjonariuszy policji i doprowadzony do jednostki penitencjarnej w Polsce. W areszcie został osadzony w dniu [...] kwietnia 2015 r. 3. Z wyjaśnień uczestniczki wynika, że skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu od około czterech - pięciu lat. W tym czasie przebywał w [...]. Według wiedzy uczestniczki skarżący wyjechał za granicę z zamiarem stałego tam pobytu. Lokal opuścił w obawie przed policją. Obecnie w spornym lokalu nie ma rzeczy należących do skarżącego, a zamieszkuje w nim uczestniczka wraz z córkami. 4. Świadkowie K. C. (zamieszkujący w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.) i A. T. (zamieszkująca w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.) wyjaśnili, że nie znają skarżącego i nigdy go nie widzieli. Z ich obserwacji wynika, że w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od dłuższego czasu mieszka uczestniczka wraz z dziećmi. Natomiast świadkowie D. P. (lokal nr [...] przy ul. [...] w W.) i A. G. (lokal nr [...] przy ul. [...] w W.) poinformowały, że w miejscu zameldowania na pobyt stały skarżący nie mieszka od pięciu lat. Wprawdzie zeznania świadków zostały zgromadzone niezgodnie z art. 79 ustawy k.p.a., niemniej organ odwoławczy postanowił o ich dopuszczeniu jako dowodów w sprawie, gdyż są one zgodne z informacjami przekazanymi przez samego skarżącego. 5. Z informacji przekazanych z Krajowego Rejestru Karnego w Ministerstwie Sprawiedliwości wynika, że wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] września 2007 r., sygn. akt [...], wobec skarżącego została orzeczona kara 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności. 6. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i dyspozycję art. 80 k.p.a. uznać należy, że skarżący nie mieszka w miejscu zameldowania i opuścił je trwale i dobrowolnie. Powyższe dało się ustalić na podstawie informacji przekazanych przez samego zainteresowanego, które zostały dodatkowo potwierdzone wyjaśnieniami: E. K., K. C., A. T., D. P. i A. G. oraz informacji uzyskanych z Aresztu Śledczego w [...]. Z powyższych dowodów wynika, że K. K. nie mieszka w miejscu zameldowania na pobyt stały. Wymieniony wyjechał do [...] i przebywał tam przez okres czterech lat. W dniu [...] września 2007 r. został wydany wyrok skazujący K. K. na karę pozbawienia wolności w związku z czym został on zatrzymany przez funkcjonariuszy policji poza granicami Polski i doprowadzony bezpośrednio do aresztu śledczego w Polsce. 7. Ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Uregulowanie to ma na celu podkreślenie wyłącznie rejestracyjnej funkcji ewidencji ludności, która nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie ustala istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Zatem dla zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym,- a zapisami w ewidencji ludności niezbędne jest, aby organy meldunkowe mogły wymuszać pewne czynności służące rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu lub też poprzez rozstrzygnięcia własne - zastępować takie czynności w celu uzyskania zgodności pomiędzy ewidencją, a istniejącym stanem rzeczy. W sytuacji, w której od co najmniej czterech lat skarżący nie zamieszkuje w spornym lokalu i nie posiada w nim żadnych swoich rzeczy, należało uznać stanowisko zajęte przez Prezydenta za zasadne i orzec o wymeldowaniu spod wskazanego adresu. O ile wymieniony ponownie zamieszka w spornym lokalu, będzie miał prawo, a nawet obowiązek dokonania czynności zameldowania zgodnie z charakterem pobytu. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, obywatel polski przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany zameldować się w miejscu pobytu stałego lub czasowego najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. IV. Pismem z dnia [...] września 2015 r. skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] sierpnia 2015 r., zarzucając orzeczeniu odwoławczemu wadliwą ocenę stanu faktycznego sprawy. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący podniósł w szczególności, co następuje: 1. Orzekające w sprawie organy nie uwzględniły przy orzekaniu w sprawie oczywistej premedytacji w działaniu uczestniczki postępowania, mającej służyć stworzeniu na użytek postępowania o wymeldowanie pozorów tego, że skarżący istotnie opuścił sporny lokal na stałe (poprzez złożenie zeznań jedynie wybiórczo relacjonujących zaistniały w sprawie stan faktyczny oraz prawdopodobne usunięcie rzeczy skarżącego z mieszkania) oraz utrudnieniu skarżącemu wzięcia udziału w tym postępowaniu (poprzez zatajenie przed organem I instancji wiadomego uczestniczce faktu powrotu skarżącego do kraju w dniu [...] stycznia 2015 r.); 2. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł kasację od wydanego przeciwko skarżącemu wyroku karnego, wydanego w sprawie sygn. akt [...]; 3. Skarżący nie traktował swojego pobytu w [...] jako pobyt na stałe, a ewentualność taką dopuszczał wyłącznie w sytuacji, w której na zamieszkanie za granicą zdecydowałaby się cała rodzina, tj. skarżący, uczestniczka oraz ich małoletnia córka; 4. Utrata meldunku w spornym lokalu utrudni skarżącemu starania o przedterminowe zwolnienie z zakładu karnego. V. W odpowiedzi na skargę, wniesionej pismem z dnia [...] października 2015 r. Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. VI. W piśmie procesowym z dnia [...] marca 2016 r., pełnomocnik skarżącego, działający z urzędu, uzupełnił zarzuty skargi, podnosząc przeciwko wydanym w sprawie decyzjom zarzuty: I. Naruszenia przepisów postępowania (mającego istotny wpływ na wynik sprawy), tj.: 1) naruszenia art.7, 77 § 1, 85 § 1 i art.80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie oględzin spornego lokalu oraz przynależnego do niego pomieszczenia gospodarczego, jak też niewyjaśnienie, czy w spornym lokalu znajdują się rzeczy należące do skarżącego, 2) naruszenia art.79 § 1 i 2 k.p.a., polegającego na przeprowadzeniu przez Prezydenta dowodu ze świadków bez uprzedniego zawiadomienia skarżącego o takiej czynności procesowej, 3) naruszenia art.68 § 1 k.p.a. poprzez sporządzenie protokołów z przesłuchania świadków w sposób nieczytelny, a tym samym uniemożliwienie skarżącemu zapoznania się z ich treścią, 4) naruszenia art.7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., polegającego na dowolnej ocenie materiału dowodowego oraz nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w szczególności poprzez brak rzetelnego wyjaśnienia przesłanek do przyjęcia, iż skarżący opuścił sporny lokal w sytuacji, w której przesłanki trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu nie zostały wypełnione, 5) art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, w której zachodziły podstawy do uchylenia przez organ odwoławczy decyzji organu I instancji; II. Naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art.35 ustawy meldunkowej poprzez wadliwe uznanie, że skarżący opuścił sporny lokal. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. z dnia 20 września 2002 r., Nr 153, poz.1269 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3§2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. jest zgodna z przepisami prawa obowiązującymi w dacie jej wydania. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W ocenie Sądu naruszenia, o których mowa powyżej nie wystąpiły w niniejszej sprawie. VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł Wojewoda, było rozstrzygnięcie, czy w odniesieniu do skarżącego, zameldowanego dotąd w spornym lokalu na pobyt stały, wystąpiła przesłanka do wymeldowania z lokalu, wskazana przez ustawodawcę w art.35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności ("ustawy meldunkowej"), tj. czy skarżący sporny lokal opuścił. W ocenie Wojewody, podzielającego w tym zakresie stanowisko Prezydenta, orzekającego w sprawie w I instancji, do opuszczenia lokalu przez skarżącego doszło, co pociągnęło za sobą konieczność orzeczenia o wymeldowaniu zainteresowanego z pobytu stałego. Taką ocenę stanu faktycznego sprawy, dokonaną przez organy obu instancji, Sąd w pełni podziela, nie przychylając się tym samym do zarzutów skargi i późniejszego pisma skarżącego. Wbrew stanowisku skargi stwierdzić należy, że orzekające w sprawie organy dopełniły obowiązków, wynikających z art.7, 75, 77 § 1 k.p.a., wyczerpująco gromadząc i rozpatrując materiał dowodowy, a następnie prawidłowo wyłożyły i zastosowały przepisy prawa materialnego. 2. Ściśle powiązane ze sobą instytucje zameldowania na pobyt stały w danym lokalu i wymeldowania z takiego pobytu zostały uregulowane w przepisach ustawy meldunkowej z dnia 24 września 2010 r., jak też mają do nich zastosowanie gruntowne analizy, poczynione w orzecznictwie sądowym na gruncie poprzedniej ustawy regulującej reżim meldunkowy, tj. ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, z późn. zm.). Punktem wyjścia do ustalenia istoty prawnej tych instytucji jest okoliczność, że w świetle art.28 ust.4 ustawy meldunkowej, zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Z powyższego wynika, że ewidencja ludności służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego. Nie rozstrzyga zatem ani o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim. W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 14 maja 2001 r., sygn.akt V SA 1496/00, publ. LEX nr 54454) pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (art.10 ust. 1 w zw. z art.6 ust. 1 starej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz w zw. z art. 25 k.c.). Miejscem koncentracji życiowych interesów zameldowanego jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, utrzymuje chociażby okazjonalne kontakty z sąsiadami, przyjmuje i nadaje korespondencję. Miejscem stałego pobytu jest jednocześnie miejsce, w pobliżu którego lub w możliwie jak najmniejszym oddaleniu od którego zameldowany stara się koncentrować miejsce pracy lub nauki (ewentualnie miejsce dojazdu do miejsc pracy lub nauki), miejsca robienia zakupów i korzystania z usług, opieki medycznej, itd. Z art.35 nowej ustawy meldunkowej wynika, że organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne (wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00). Jednakże za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 października 2005 r. sygn. II OSK 127/99 - LEX nr 201427; z dnia 12 kwietnia 2001 r., sygn. V SA 3078/00 - LEX nr 78937; z dnia 18 kwietnia 2000 r., sygn. V SA 1424/99 - LEX nr 79243). O istnieniu przesłanki opuszczenia miejsca stałego pobytu można mówić wtedy, gdy całokształt zachowań zainteresowanej osoby będzie wskazywał na to, iż lokal w którym osoba ta była na stałe zameldowana i który był miejscem koncentracji jej interesów życiowych utracił taki charakter. 3. Stan faktyczny niniejszej sprawy w zakresie mającym znaczenie dla jej rozstrzygnięcia jest bezsporny pomiędzy stronami, albowiem poza sporem pozostaje kilkuletnia (tj. datowana od [...] stycznia 2011 r. – pismo skarżącego z dnia [...] maja 2015 r., k.52 a.adm.) nieobecność skarżącego w spornym lokalu, w trakcie której skarżący przebywał w [...], ukrywając się przed polskim wymiarem sprawiedliwości. Rozbieżności w sprawie pomiędzy stronami sprowadzają się natomiast do oceny tychże faktów w kontekście dyspozycji art.35 ustawy meldunkowej, tj. do tego, czy w odniesieniu do skarżącego można mówić o wspomnianym w przywołanym przepisie opuszczeniu lokalu, obligującym organ do orzeczenia o wymeldowaniu z pobytu stałego. Na pytanie to należy odpowiedzieć twierdząco, albowiem nieprzerwane, dobrowolne i długotrwałe niezamieszkiwanie przez skarżącego w spornym lokalu, w trakcie którego skarżący nie podjął żadnych kroków, mających na celu powrót do lokalu w bliskim horyzoncie czasowym, jest równoznaczne z opuszczeniem tego lokalu przez skarżącego w rozumieniu art.35 ustawy. Stanowczego podkreślenia wymaga przy tym fakt, że kwestionowane wymeldowanie nie nastąpiło w związku z pozbawieniem skarżącego wolności, do którego doszło po powrocie skarżącego do Polski w dniu [...] stycznia 2015 r. Zdarzenie to bowiem (t.j. pozbawienie skarżącego wolności) było bowiem bez najmniejszych wątpliwości faktem niezależnym od woli skarżącego - wymeldowanie na tej podstawie, tj. w sytuacji braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu byłoby oczywiście niedopuszczalne. Przedmiotowe wymeldowanie jest zatem wyłącznie konsekwencją faktów zaistniałych przed aresztowaniem skarżącego, tj. konsekwencją opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu, wiążącego się z osiedleniem się w [...]. Zasadności wniosku o dokonaniu przez skarżącego dobrowolnego i trwałego opuszczenia spornego lokalu nie może podważać okoliczność, że istotną motywacją skarżącego do opuszczenia Polski była chęć uniknięcia grożącej skarżącemu odpowiedzialności karnej. Abstrahując w tym miejscu od oceny, czy był to motyw wyłączny, czy też jedynie towarzyszący motywacji zarobkowej, stwierdzić należy, że nawet, gdyby był to motyw wyłączny, to sytuacji takiej nie można postrzegać jako opuszczenia przez skarżącego kraju (a w konsekwencji również spornego lokalu) niedobrowolnie, tj. pod przymusem w rozumieniu branym pod uwagę w sprawach o wymeldowanie. Zamiar uniknięcia przez stronę odpowiedzialności karnej, prowadzący do ukrycia się przed organami ścigania, nie zasługuje bowiem na ochronę prawną. Podobnie nie mogą mieć rozstrzygającego znaczenia w sprawie deklaracje skarżącego co do tymczasowości jego pobytu w [...], w trakcie którego skarżący miałby konsekwentnie podtrzymywać zamiar powrócenia do lokalu przy nadarzającej się okazji. Zauważyć bowiem należy, o czym była mowa już wcześniej, że deklaracji tych nie potwierdzają żadne takie działania skarżącego, poprzedzające przekazanie skarżącego polskim organom ścigania przez organy ścigania [...], z których w czytelny sposób wynikałby realny zamiar powrotu do kraju i do spornego lokalu w dającej się przewidzieć, niedalekiej przyszłości. Podstawowe wskazania logiki i doświadczenia życiowego nakazują przyjęcie w tej sytuacji, że gdyby nie doszło do przekazania skarżącego polskim organom ścigania, to skarżący, zainteresowany w sposób nieprzerwany uniknięciem odpowiedzialności karnej w Polsce, który to skutek zapewniało wyłącznie pozostawanie poza granicą, przebywałby w dalszym ciągu na emigracji. Przypuszczalnego czasu trwania tego pobytu nie da się przy tym w racjonalny sposób oszacować. Mając na uwadze długi, kilkuletni okres nieprzerwanego pobytu skarżącego za granicą, stwierdzić należy, że siłą rzeczy to właśnie tam skarżący przeniósł centrum swoich spraw życiowych. Nawet zatem gdyby założyć, że ostatecznym celem skarżącego nie było osiedlenie się za granicą na stałe a jedynie tymczasowo, to długotrwałość okresu nieprzebywania w lokalu (a tym samym brak możliwości pełnienia przez ten właśnie lokal funkcji wskazanego wyżej centrum) w pełni upoważnia do uznania, że do opuszczenia lokalu przez skarżącego doszło. 4. O ile z życiowego punktu widzenia zainteresowanie skarżącego dalszym posiadaniem meldunku w spornym lokalu jest oczywiście zrozumiałe, a to z racji tego, że legitymowanie się meldunkiem byłoby przydatne przy ubieganiu się przez skarżącego o warunkowe przedterminowe zwolnienie z zakładu karnego, o tyle potrzeba tego rodzaju nie może uzasadniać tolerowania przez organ meldunkowy fikcji meldunkowej, tj. stanu, w którym jako osobę zameldowaną w danym lokalu ujawnia się w dalszym ciągu osobę, która dany lokal już opuściła. 5. Wbrew ocenom pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie nie doszło zatem do naruszenia art.7, 77 § 1, 85 § 1 i art.80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie oględzin spornego lokalu oraz przynależnego do niego pomieszczenia gospodarczego, jak też niewyjaśnienie, czy w spornym lokalu znajdują się rzeczy należące do skarżącego. Jak już bowiem wskazano powyżej, dostateczną przesłankę do stwierdzenia faktu opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu w rozumieniu art.35 ust.2 ustawy meldunkowej, stanowią same klarowne oświadczenia skarżącego, złożone w toku postępowania administracyjnego, z których wynika wprost, że nie przebywa on w lokalu nieprzerwanie od [...] stycznia 2011 r., przebywając w to miejsce (do dnia [...] stycznia 2015 r.) za granicą. Tego rodzaju oświadczenie skarżącego stanowiło zasadniczy dowód w postępowaniu administracyjnym, w konsekwencji czego istota sprawy sprowadzała się do oceny, czy ujawnione przez skarżącego nieprzebywanie w lokalu jest równoznaczne z jego opuszczeniem. Tym samym podkreślić należy wyłącznie uzupełniający walor przeprowadzonego przez Prezydenta dowodu ze świadków oraz oczywistą niecelowość przeprowadzania dowodu z oględzin spornego lokalu. Dowód taki miałby sens tylko w razie zaistnienia pomiędzy stronami sporu co do tego, czy w toku postępowania administracyjnego skarżący w spornym lokalu zamieszkiwał, czy też nie (oględziny lokalu miałyby w tej sytuacji na celu ustalenie, czy sporny lokal nosi ślady codziennego bytowania w nim skarżącego, czego nie należy utożsamiać z samym ewentualnym faktem znajdowania się w tym lokalu rzeczy skarżącego). Jeżeli zatem w oczywisty sposób skarżący nie twierdzi, że w toku postępowania administracyjnego w spornym lokalu zamieszkiwał (to jest, że w nim fizycznie przebywał), wywodząc w to miejsce nieopuszczenie lokalu nie z faktu aktualnego przebywania w nim, a z faktu usprawiedliwionej jego sytuacją życiową i przejściowej przerwy w zamieszkiwaniu lokalu, to jest to równoznaczne ze wspomnianym już wcześniej przeniesieniem istoty sprawy ze sporu o fakty na spór o ocenę faktów, co pociąga za sobą brak potrzeby mnożenia kolejnych czynności dowodowych. Należy wyraźnie zaznaczyć, że w sytuacji, w której z oświadczeń skarżącego logicznie wynika, że w związku z kilkuletnim przebywaniem przez niego poza spornym lokalem, lokal ten siłą rzeczy nie pełni w tej chwili funkcji centrum spraw życiowych skarżącego (w ocenie skarżącego tylko przejściowo), to nawet ujawnienie w toku ewentualnych oględzin, że w spornym lokalu znajdują się ślady zamieszkiwania w nim przez skarżącego w przeszłości (tj. przed wyjazdem za granicę), czy też przechowywane są nadal rzeczy skarżącego, nie wpłynęłoby w żaden sposób na ocenę, czy skarżący lokal ten opuścił, czy też nie. 6. Wbrew ocenom pełnomocnika skarżącego w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia art.79 § 1 i 2 k.p.a., polegającego na przeprowadzeniu przez Prezydenta dowodu ze świadków bez uprzedniego zawiadomienia skarżącego o takiej czynności procesowej. Po pierwsze wskazać należy, że pomimo faktycznego niezawiadomienia skarżącego o przeprowadzeniu wskazanych wyżej dowodów (z racji braku po stronie organu wiedzy co do miejsca jego pobytu), kopie sporządzonych protokołów przesłuchań świadków zostały niezwłocznie doręczone skarżącemu przez Prezydenta, do Aresztu Śledczego [...], przy piśmie z dnia [...] kwietnia 2015 r., celem umożliwienia skarżącemu zajęcia w ich przedmiocie stanowiska. Po drugie, jak już wskazano powyżej, co do zasady dowód z przesłuchania wskazanych wyżej świadków, nie ma w niniejszej sprawie rozstrzygającego znaczenia. W tej sytuacji istotnego znaczenia w sprawie nie można również przypisać zarzutom skargi, odnoszącym się do ewentualnego naruszenia w przez organy art.68 § 1 k.p.a. poprzez sporządzenie protokołów z przesłuchania świadków w sposób nieczytelny. Tym samym skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, w konsekwencji czego podlega oddaleniu, na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło