IV SA/Wa 3406/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.), sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant st. sekr. sąd. Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja Wojewody [...] z [...] października 2017 r. nr [...], wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 dalej "k.p.a.") w związku z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r. poz. 657) utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2017 r. [...] w przedmiocie wymeldowania S. B. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. B. B. wniosła o wymeldowanie byłego męża, ponieważ 20 lipca 2017 r. został eksmitowany z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. Na potwierdzenie załączyła kopię protokołu eksmisji W. B.. W toku postępowania oświadczyła, że niniejsze mieszkanie jest współwłasnością jej i byłego męża, a wymieniony nie mieszka w nim od wykonania czynności komorniczych. W. B. przyznał, że w spornym lokalu nie mieszka od 20 lipca 2017 r. Nie ma też do niego dostępu, ponieważ komornik wymienił zamki w drzwiach. Oświadczył dodatkowo, że 10 lipca 2017 r. złożył do sądu wniosek o podział majątku wspólnego, a 25 lipca 2017 r. skargę na czynności komornika. Wyjaśnił, że pomieszkuje w różnych miejscach. W toku prowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania odwoławczego W.B. oświadczył, że nadal nie ma dostępu do swojego mieszkania. Zaistniała sytuacja jest wynikiem działań jego byłej żony, która chce przejąć ww. lokal. Nie wie, dlaczego eksmisja została przeprowadzona, ponieważ sam opuścił mieszkanie 19 lipca 2017 r, zgodnie z wcześniejszym wezwaniem komornika. Do akt sprawy dołączył wystawione przez córkę wezwanie do usunięcia pozostawionych przez siebie w mieszkaniu rzeczy oraz postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. [...] w W. o obciążeniu wymienionego kosztami czynności komorniczych. Podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie jest przepis art. 35 ustawy o ewidencji ludności, w myśl którego, organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1 (właściwy ze względu na położenie lokalu), wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (posiadających tytuł prawny do lokalu), decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zgodnie zaś z art. 25 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy wskazał, że za przesłankę wymeldowania z pobytu stałego sprawcy przestępstw przeciwko rodzinie, wobec którego orzeczono nakaz opuszczenia mieszkania, nie należy uznawać typowych i tradycyjnie wymaganych cech trwałości i dobrowolności opuszczenia lokalu. Przeszkody do wymeldowania takiej osoby nie stanowi również okoliczność nieposiadania innego miejsca stałego pobytu. Decyzja o wymeldowaniu stanowi w takich przypadkach przejaw prewencyjnej ochrony konstytucyjnych praw i wolności domowników sprawcy, mającej na celu zapobieżenie lub zmniejszenie możliwości naruszenia tych praw. Z materiału dowodowego, jak wskazał organ odwoławczy wynika, że W. B. nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W.. W dniu 20 lipca 2017 r. Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla W. [...] w W. wykonał postanowienie Sądu Rejonowego dla W. [...] w W., [...] Wydział Cywilny z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt [...], nakazujące W.B. opuszczenie ww. lokalu zaopatrzone w klauzulę wykonalności z [...] lipca 2017 r. Wymieniony nie ma tym samym możliwości zgodnego z prawem powrotu do miejsca zameldowania na pobyt stały. Ponadto zauważyć należy, że osoba, która kierując się wolną wolą dopuszcza się czynu zagrożonego sankcją prawną, musi liczyć się ze stosowną reakcją ze strony państwa. Dalej organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie było podstaw do zawieszenia postępowania o wymeldowanie W.B. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. stosownie do art. 98 § 1 k.p.a., i chociaż organ I instancji nie ustosunkował się do prośby skarżącego o zawieszenie postępowania, to uchybienie to nie miało wpływu na merytoryczną treść wydanej przez Prezydenta [...] decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z [...] października 2017 r. złożył W.B.. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie wskazując na jej braki formalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm. dalej "p.p.s.a."), uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej ma stwierdzić, że doszło nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd stwierdził, że decyzja Wojewody [...] z [...] października 2017 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] września 2017 r. w przedmiocie wymeldowania W. B. z pobytu stałego w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., nie naruszają prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. W myśl tego przepisu, organ gminy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Decyzja o wymeldowaniu, jak wynika z analizy wskazanego wyżej przepisu ma charakter związany i zapada po zaistnieniu następujących przesłanek: po pierwsze - opuszczenie miejsca pobytu stałego; po drugie - niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 25 ust. 1 ustawy). O pobycie stałym przesądzają zatem dwa elementy: fizyczne przebywanie danej osoby w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem oraz zamiar przebywania w tym miejscu (lokalu) w sposób stały (na stałe). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 35 ustawy, jak przyjmuje się w orzecznictwie sądowym, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stanowisko to ukształtowane na tle poprzednio obowiązującego przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. 2006, Nr 139 poz. 993 ze zm.) zachowuje nadal w pełni aktualność i jest całkowicie akceptowane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Decyzja o wymeldowaniu osoby jest uzasadniona w przypadku, gdy osoba ta opuściła w sposób trwały i dobrowolny miejsce stałego pobytu. Zatem organ przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Skoro opuszczenie lokalu powinno mieć charakter trwały i dobrowolny, to wymeldowanie nie będzie uzasadnione, gdy zostanie stwierdzone, że co prawda dana osoba opuściła lokal dobrowolnie, lecz jedynie tymczasowo i nadal wyraża wolę powrotu i stałego w nim zamieszkiwania. Jak wynika z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy Sąd Rejonowy dla W. [...] w W. [...] Wydział Cywilny postanowieniem z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt [...], zobowiązał W. B. do opuszczenia mieszkania numer [...] przy ul. [...] w W. z powodu stosowania przemocy w rodzinie. Na skutek apelacji W. B. od ww. postanowienia, Sąd Okręgowy W. w W. [...] Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. w sprawie sygn. akt [...] oddalił apelację. Postanowieniu Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. [...] Wydział Cywilny z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt [...], w dniu [...] lipca 2017 r. została nadana klauzula wykonalności. Na podstawie tego tytułu wykonawczego została przeprowadzona egzekucja w trybie art. 1046 k.p.c. w stosunku do dłużnika W. B. zobowiązanego do opuszczenia mieszkania nr [...] przy ul. [...] w W. zgodnie z ww. tytułem wykonawczym. Zgodnie z protokołem eksmisji, egzekucja tytułu wykonawczego nakazującego W. B. opuszczenie mieszkania nr [...] przy ul. [...] w W. odbyła się w dniu 20 lipca 2017 r., w dniu tym dłużnik opuścił ww. mieszkanie. W ocenie Sądu, opuszczenie lokalu wskutek wykonania prawomocnego postanowienia zobowiązującego W. B. do opuszczenie mieszkania nr [...] przy ul. [...] w W., stanowiącego tytuł wykonawczy, jest opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, które w konsekwencji uzasadnia orzeczenie o wymeldowaniu osoby opuszczającej lokal. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości kwestia utraty uprawnień skarżącego do przebywania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym, co potwierdza fakt opuszczenia mieszkania, a to z kolei musiało skutkować wymeldowaniem skarżącego z lokalu. Decydujące znaczenie dla ustalenia, czy zostały spełnione warunki do wymeldowania skarżącego, określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności, miał fakt wykonania eksmisji z dotychczasowego miejsca stałego pobytu skarżącego, na podstawie prawomocnego orzeczenia Sądu. Należy jednocześnie podkreślić, iż na skutek postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. [...] Wydział Cywilny postanowieniem z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt [...], ewentualny powrót skarżącego do mieszkania nr [...] przy ul. [...] w W. byłby bezprawny, łamałby bowiem wynikający z tego postanowienia sądowy nakaz jego opuszczenia. W świetle art. 365 § 1 k.p.c. prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony postępowania i sąd, który orzeczenie to wydał, ale również inne osoby, sądy i organy państwowe. Dysponując zatem wiedzą o prawomocnym postanowieniu z dnia [...] czerwca 206 r., a także o tym, że w wyniku postępowania komorniczego dłużnik opuścił w dniu 20 lipca 2017 r. lokal, organ był zobowiązany do orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z przedmiotowego lokalu. W sprawach, w których przeprowadzona była egzekucja komornicza, wykonanie eksmisji jest równoznaczne z ustaniem pobytu skarżącego w spornym lokalu. Przymus opuszczenia dotychczasowego miejsca stałego pobytu jest usankcjonowany prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. [...] w W. [...] Wydział Cywilny z [...] czerwca 2016 r., sygn. akt [...] Odmienna interpretacja przepisów tej ustawy doprowadziłaby do sytuacji sprzecznych z jej istotą i polegających na tym, że osoba zobowiązana do opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu pozostawałaby zameldowana w tym miejscu, w którym już faktycznie nie przebywa i przebywać nie może. Wobec prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego dla W. [...] w [...] [...] Wydział Cywilny z [...]czerwca 2016 r., sygn. akt [...], skarżący nie może skutecznie podnosić zarzutu, że ma zamiar zamieszkiwania w lokalu. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.