IV SA/Wa 341/05

WyrokWSA w Warszawie2005-08-10

Skład orzekający: Anna Szymańska, Wanda Zielińska - Baran, Aneta Opyrchał

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymujące w mocy postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji Wójta Gminy K. o warunkach wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, wydane bez udziału spółki M. (która wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji), narusza prawo?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi narusza prawo, ponieważ zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności poprzez niedopuszczenie do udziału w postępowaniu zażaleniowym spółki M., która była stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ rozpoznający ponownie zażalenie jest zobowiązany zapewnić udział tej strony zgodnie z obowiązującymi zasadami.
Stan faktyczny
Spółka M. wniosła o stwierdzenie nieważności i wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy K. o warunkach wyłączenia gruntów z produkcji rolnej, wskazując na wadliwe określenie podmiotu zobowiązanego do opłat rocznych. Wojewoda wstrzymał wykonanie decyzji, a Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał to postanowienie w mocy. P. D., który był pierwotnie inwestorem, skarżył postanowienie Ministra, zarzucając pominięcie go w postępowaniu. Sąd uchylił postanowienie Ministra, uznając naruszenie prawa polegające na niedopuszczeniu do udziału w postępowaniu zażaleniowym spółki M.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz P. D. i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący asesor WSA Anna Szymańska, Sędziowie Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Maciej Zajda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi P. D. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji o warunkach wyłączenia gruntów z produkcji rolnej. I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz P. D. kwotę 290 (dwieście dziewięćdziesiąt ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] marca 1995r. orzekł o warunkach wyłączenia gruntów z produkcji rolnej położonych w granicach działki nr [...] w obrębie wsi B. Ustalił dla osoby wyłączającej grunty, zw. inwestorem, tj. P. D. należność jednorazową, z jednoczesnym zwolnieniem z obowiązku jej uiszczenia oraz nałożył obowiązek uiszczenia stałej opłaty rocznej, z tym że określił, że opłat tych będzie dokonywać spółka M. z siedzibą w W. - zgodnie z porozumieniem zawartym w dniu 1 lutego 1995r. w K. pomiędzy P. D. a M. Sp. z o.o., na mocy którego spółka M. zobowiązała się m.in. do przejęcia od P. D. zobowiązań z tytułu płatności wynikających z decyzji administracyjnych wyłączających ww grunty z produkcji rolnej. Spółka M. pismem z dnia 1 marca 2000r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (które postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2000r. przekazało sprawę Wojewodzie [...] do rozpatrzenia zgodnie z właściwością) o stwierdzenie nieważności i wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 1995r. w części wskazującej spółkę jako podmiot zobowiązany do uiszczania opłat rocznych związanych z wyłączeniem z produkcji rolnej wskazanych ww decyzji gruntów. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2000r. Wojewoda [...], na podstawie art. 159 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (zwanego dalej: K.p.a.), wstrzymał wykonanie decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 1995r., uznając że zachodzi prawdopodobieństwo, iż jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Na powyższe postanowienie P. D. złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Orzekając, w następstwie zażalenia, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z treścią art. 159 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wstrzyma z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. Z kolei przepis art. 13 ust. 2 obowiązującej w dacie wydania decyzji Wójta Gminy K., tj. [...] marca 1995r. ustawy z dnia 26 marca 1982r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. nr 11, poz. 79 ze zm.) stanowił, że osoba wyłączająca grunty rolne z produkcji obowiązana jest uiścić należność i opłaty roczne. Zatem biorąc pod uwagę brzmienie cytowanego art. 13 oraz fakt, że podstawą do ustalenia osoby zobowiązanej do uiszczenia stałych opłat rocznych z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji było porozumienie o charakterze cywilnoprawnym, zawarte pomiędzy P. D. i spółką M., stwierdził iż organ pierwszej instancji słusznie wstrzymał wykonanie decyzji, uznając iż jest ona dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a. W skardze na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2003r. P. D. wniósł o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie jego wykonania. Zarzucił przede wszystkim rażące naruszenie prawa polegające na celowym pominięciu jego jako strony postępowania oraz jego pełnomocnika przez organ pierwszej instancji, w postępowaniu nadzwyczajnym, poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania i podejmowanie przez Wojewodę działań mających na celu pozbawienie skarżącego własności działki [...] w B. z jednoczesnym prowadzeniem postępowania zaskarżonego i postępowania egzekucyjnego w sprawie opłat za zmianę przeznaczenia gruntów oraz naruszenie zasady trwałości wyroku NSA z dnia 11 lipca 1997r., sygn. II SA 1411/96 i II SA 1726/96. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, dodając iż szczegółowe uzasadnienie zajmowanego stanowiska znajduje się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 16 sierpnia 2004r. oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Na przedmiotowe postanowienie skarżący wniósł zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego, które postanowieniem z dnia 10 stycznia 2005r. Sąd oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, Sąd doszedł do przekonania, że postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2003r. narusza prawo, jednakże z całkowicie innego powodu aniżeli te, które wskazano w skardze. Nadto, zaskarżone postanowienie jest postanowieniem o charakterze procesowym, wydanym w toku sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji, dlatego zarzuty skarżącego, w tym zarzut celowego pomijania go oraz jego pełnomocnika w postępowaniu nadzwyczajnym poprzez brak zawiadomienia o wszczęciu postępowania, należy uznać za niedotyczące przedmiotu zaskarżenia, zatem mogące być brane pod uwagę dopiero przy ocenie decyzji merytorycznej. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy z wnioskiem do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. (które przekazało sprawę Wojewodzie [...] zgodnie z właściwością) o stwierdzenie nieważności i wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] marca 1995r. w części wyżej opisanej wystąpiła, działająca przez pełnomocnika, spółka M. z siedzibą w W. Wobec tego postępowanie mające na celu weryfikację decyzji w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego zostało wszczęte na wniosek strony, tj. M. toczyło się z jej udziałem. Z kolei spółka nie brała udziału w postępowaniu zażaleniowym toczącym się przed Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi i nieuczestniczenie w nim nastąpiło bez jej winy. Oznacza to, że było ono wynikiem błędu proceduralnego organu, którego konsekwencją było niedopuszczenie strony do postępowania, chociażby przez niedoręczenie zaskarżonego postanowienia. Przedmiotowe postanowienie, zgodnie z rozdzielnikiem pod nim zamieszczonym, otrzymał skarżący (P. D.), Urząd Wojewódzki we W., Wójt Gminy K. i Naczelny Sąd Administracyjny. Organ administracji rozpoznając ponownie zażalenie skarżącego na postanowienie o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] marca 1995r. obowiązany jest przeprowadzić postępowanie administracyjne w sposób gwarantujący stronie postępowania - spółce M.- udział zgodnie z obowiązującymi w nim zasadami. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uwzględniając skargę na postanowienie wydane w postępowaniu zażaleniowym przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2003r. orzekł o jego uchyleniu w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1) b) P.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr. 153, poz. 1271 ze zm.), stając na stanowisku, że wytknięte wyżej naruszenie prawa stanowi naruszenie dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. O kosztach postępowania, na które złożył się wpis od skargi w wysokości 10 zł i koszty przejazdu skarżącego do Sądu w kwocie 280 zł oraz o niemożności wykonania zaskarżonego postanowienia do chwili uprawomocnienia się wyroku, orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 152 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło