IV SA/Wa 342/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 maja 2009 r. sprawy ze skargi K. Z. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie przekazania wniosku według właściwości - oddala skargę - Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] Minister Infrastruktury utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008 r., stwierdzające niewłaściwość Wojewody [...] do rozpatrzenia zażalenia K. Z. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r., przekazujące w trybie art. 65 § 1 K.p.a. do Urzędu Miasta R. pismo skarżącego wniesione jako sprzeciw wobec przebudowy ul. [...] i ul. [...] w R. oraz przekazujące sprawę zgodnie z właściwością do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Ustalając stan faktyczny w sprawie stwierdzono, iż w dniu 26 czerwca 2008 r. K. Z., złożył w Starostwie Powiatowym w R. sprzeciw wobec przebudowy ul. [...] i ul. [...] w R., skutkującej naruszeniem krzyża usytuowanego na działce nr [...] w obrębie [...], dla której to inwestycji warunki lokalizacji ustalił Starosta [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. W ww. decyzji Starosta stwierdził również, że przedmiotowa działka jest własnością Gminy Miejskiej R. W dniu [...] lipca 2008 r. Starosta [...] na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. wydał postanowienie przekazujące sprzeciw K. Z. do Urzędu Miasta w R. według właściwości. W dniu 7 lipca 2008 r. K. Z., zgodnie z pouczeniem zawartym w ww. postanowieniu, złożył na nie zażalenie do Wojewody [...] za pośrednictwem Starosty [...]. Po zapoznaniu się z zażaleniem z dnia 7 lipca 2008 r. Wojewoda [...] wydał w dniu [...] lipca 2008 r. postanowienie, w którym stwierdził swoją niewłaściwość w przedmiotowej sprawie oraz przekazał ją, zgodnie z właściwością, Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L. W uzasadnieniu Wojewoda [...] podniósł, iż w myśl art. 65 § 1 K.p.a., jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Jednocześnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. wynika, że organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego jest samorządowe kolegium odwoławcze. W związku z powyższym, Wojewoda [...] nie jest właściwym organem w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienia Starosty [...], dotyczące przedmiotowej sprawy. W dniu 4 sierpnia 2008 r. K. Z. złożył do Ministra Infrastruktury, za pośrednictwem Wojewody [...], zażalenie na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] .lipca 2008 r. Do zażalenia skarżący dołączył kopie dokumentów stwierdzających jego prawo własności do przedmiotowej działki. W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, iż pracownik Starostwa Powiatowego w R., M. K., w dniu 31 marca 1999 r. samowolnie wystawił zaświadczenie oraz złożył wniosek do Sądu Rejonowego w R. o założenie księgi wieczystej dla działki nr [...] obr. [...] Sąd założył księgę dublując ją, gdyż K. Z. miał już założoną księgę wieczystą nr [...] oraz posiadał akt notarialny dla przedmiotowej działki, a prawo własności uzyskał w drodze dziedziczenia. Według skarżącego, zawłaszczenie jego działki pod drogę publiczną naruszyło przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, gdyż przepis art. 73 ww. ustawy przewidujący odszkodowanie dla właścicieli nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, które stały się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie wyłącza roszczenia tych osób o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z nieruchomości od dnia 1 stycznia 1999 r. Ponadto według skarżącego art. 51 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19, poz. 115 ze zm.) jednoznacznie stanowi o oddaniu i zajęciu gruntu za zgodą właściciela, której to zgody K. Z. nigdy nie wyraził. Skarżący nie wyraził także zgody na usunięcie krzyża stojącego na terenie przedmiotowej działki, na rozwidleniu ul. [...] i ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2008 r. Minister Infrastruktury wskazał, iż zażalenie K. Z. nie jest zasadne. Skarżący nie wniósł zażalenia na treść postanowienia, a jedynie powtórzył i uzupełnił zarzuty odnoszące się do kwestii merytorycznych, zawartych we wcześniej składanych pismach. Minister stwierdził, że zażalenie nie ma uzasadnienia. Rozstrzygnięcie Wojewody [...], dotyczące przekazania sprawy zgodnie z właściwością Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w L., jest zgodne z przepisami prawnymi i w pełni realizuje przepis art. 6 K.p.a. stanowiący, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. W myśl art. 17 pkt 1 K.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Zgodnie zatem z właściwością miejscową, zażalenie na postanowienie Starosty [...] obowiązane jest rozpatrzyć Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. Biorąc natomiast pod uwagę podniesione przez skarżącego zarzuty dotyczące kwestii merytorycznych, stwierdzić należy, iż nie są one przedmiotem niniejszego postępowania, a więc pozostawiono je bez rozpatrzenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2008 r. K. Z. wskazał, iż działka nr ew. [...], obr. [...], o którą walczy położona jest przy ul. [...] w R. Na tej działce od 300 lat stoi krzyż. Jako właściciel działki skarżący składa stanowczy sprzeciw zabrania krzyża z jego własności, którą nabył po rodzicach prawem dziedziczenia. Skarżący zarzucił pracownikowi Starostwa Powiatowego w R., M. K., po raz drugi bezprawne zawłaszczenie części jego działki nr [...], obręb [...], o powierzchni 0,4730 ha. Ponadto K. Z. wniósł o rozpatrzenie zarzutu dotyczącego niezakończenia przez Starostę [...] postępowania odszkodowawczego za przejętą cześć ww. działki. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, iż zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Rozpoznając niniejszą sprawę należy wskazać, iż przepisy o właściwości organów mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a organy administracji publicznej muszą z urzędu przestrzegać swojej właściwości zarówno rzeczowej, jak i miejscowej stosownie do art. 19 k.p.a. i to w każdym stadium postępowania. Postanowienie Wojewody [...] wydane zostało na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., zgodnie z którym, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Postanowienie Wojewody [...] dotyczyło postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008r., również wydanego na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 38 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (tj. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu decyzje wydaje starosta, chyba że przepisy szczególne przewidują wydawanie decyzji przez zarząd powiatu. Od decyzji tych służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Tymi przepisami szczególnymi są na przykład art. 4 ust. 4 ustawy Prawo wodne (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019), art. 5¹ ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 41, poz. 398), art. 4 ustawy o handlu uprawnieniami do emisji do powietrza gazów cieplarnianych i innych substancji (Dz. U. Nr 281, poz. 2784), art. 9(a) ustawy o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603, ze zm.). Starosta [...] uznał, iż rozpatrzenie sprawy wynikającej z pisma (sprzeciwu) skarżącego z dnia 26 czerwca 2008r. nie należy do jego właściwości rzeczowej i na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał to pismo do Urzędu Miasta w R. uznając, iż jest to organ właściwy do jego rozpatrzenia. Ustalenie właściwości organu wyższej instancji, który powinien rozpatrzyć zażalenie wniesione na postanowienie starosty wydane na podstawie art. 65 § 1 K.p.a., powinno nastąpić na gruncie przepisu art. 17 K.p.a. Przepis ten w pkt 1 stanowi, iż organami wyższego stopnia w sprawach administracyjnych w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze, chyba że ustawy szczególe stanowią inaczej. Starosta zgodnie z art. 5 § 2 pkt 6 K.p.a. jest organem jednostki samorządu terytorialnego. Jeżeli więc brak jest przepisu szczególnego wskazującego organ wyższego stopnia, właściwym stosownie do art. 17 pkt 1 K.p.a. będzie samorządowe kolegium odwoławcze. W odniesieniu do art. 65 § 1 K.p.a. nie ma przepisu szczególnego, który powierzałby funkcję organu wyższego stopnia w sprawie rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wydane na jego podstawie innemu niż samorządowe kolegium odwoławcze organowi administracji publicznej. Kompetencje organów wyższego stopnia w zakresie orzecznictwa administracyjnego są ograniczone wyłącznie do weryfikacji decyzji administracyjnych i postanowień. Wyłączona jest dopuszczalność wydawania wytycznych i poleceń co do rozstrzygnięcia sprawy. Postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2008r. prawidłowo przekazano zażalenie skarżącego na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 20087 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Dopiero Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. rozpatrując zażalenie będzie oceniało zakres przedmiotowy pisma skarżącego z dnia 26 czerwca 2008r. i zasadność jego przekazania do Urzędu Miasta w R. W zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniu, Minister Infrastruktury zasadnie nie rozpatrywał zarzutów dotyczących kwestii merytorycznych, lecz zbadał jedynie słuszność rozstrzygnięcia w zakresie właściwości organu do rozpatrzenia zażalenia skarżącego na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] lipca 2008 r. Merytoryczne odniesienie się do zarzutów skarżącego będzie należało do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. przy rozpatrywaniu zażalenia K. Z. na postanowienie Starosty [...]. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.