IV SA/Wa 3435/15
WyrokWSA w Warszawie2016-06-08
Skład orzekający: Łukasz Krzycki, Leszek Kobylski, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej osobie, która opuściła kraj pochodzenia z powodu ogólnej niestabilności i konfliktu zbrojnego, ale nie doświadczyła bezpośredniego prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przekonania polityczne lub przynależność do określonej grupy społecznej?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały przepisy prawa materialnego. Skarżący nie wykazał istnienia uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w rozumieniu Konwencji Genewskiej ani ryzyka doznania poważnej krzywdy, co wyklucza nadanie statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. Obawy skarżącego miały charakter ogólny i nie odnosiły się do indywidualnego zagrożenia.Stan faktyczny
Skarżący R. V., obywatel [...], złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, powołując się na ogólną niestabilną sytuację i konflikt zbrojny w miejscu zamieszkania, obawę o życie i zdrowie rodziny, a także obawę przed powołaniem do wojska ze względu na wyznawaną religię. Organy obu instancji odmówiły nadania statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej, uznając, że skarżący nie wykazał indywidualnego zagrożenia prześladowaniem ani ryzyka poważnej krzywdy. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne przyjęcie możliwości wewnętrznej relokacji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Leszek Kobylski, sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi R. V. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę
Rada do Spraw Uchodźców decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej R. V. Niniejszą decyzją objęta była także rodzina Cudzoziemca, tj. żona Wnioskodawcy I. V. oraz ich małoletnie dziecko S. V.
Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym:
R. V. obywatel [...], narodowości [...] wystąpił w dniu [...] listopada 2014 r. za pośrednictwem Placówki Straży Granicznej w [...] do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o nadanie mu statusu uchodźcy. Przedmiotowym wnioskiem została objęta żona I. V. oraz ich małoletnie dziecko S. V.
Wskazując na przyczyny dla których ubiega się o status uchodźcy, Cudzoziemiec podał, że ubiega się o status uchodźcy w związku z sytuacją panującą w jego miejscu zamieszkania ([...]), boi się o życie i zdrowie swoje oraz rodziny. Z wniosku wynika, że Cudzoziemiec nie był zatrzymywany, aresztowany, sądzony ani poddany przemocy fizycznej. Nie brał czynnego udziału w konflikcie zbrojnym, nie należał także do żadnych organizacji politycznych lub religijnych.
Cudzoziemiec oświadczył, że zamieszkiwał z rodziną w [...], nie uczestniczył w konflikcie zbrojnym na wschodzie [...], nie wspierał ukraińskich sił rządowych, ani [...] separatystów. Również nie był nigdy poddawany przemocy fizycznej, zatrzymywany, aresztowany lub sądzony. Z jego oświadczeń nie wynika, aby wobec żony zachodziły odrębne przyczyny wyjazdu z kraju pochodzenia.
Dodatkowo Cudzoziemiec podnosił w piśmie, iż głównym powodem jego wyjazdu z kraju pochodzenia była jego maleńka córka, która doświadczyła traumy psychologicznej ze względu na niestabilną sytuację w miejscu zamieszkania. Aplikant podniósł również, że obawia się powołania do służby wojskowej w armii [...], a z uwagi na wyznawaną religię ([...]) nie może walczyć.
Cudzoziemiec opuścił kraj pochodzenia 1 sierpnia 2014 r., na podstawie dowodu osobistego, przed wyjazdem z kraju pochodzenia nie podjął żadnych działań w celu osiedlenia się w innym rejonie [...].
W dniu 4 grudnia 2014 r. organ prowadzący postępowanie przesłuchał R. V., który zasadniczo podtrzymał swoje wcześniejsze oświadczenia, iż nie uczestniczył w konflikcie zbrojnym na wschodzie [...], nie wspierał [...] sił rządowych, ani [...] separatystów, nie należał także do żadnych organizacji politycznych lub religijnych. Przesłuchanie prowadzone było w języku [...], zrozumiałym dla Cudzoziemca.
Decyzją nr [...] z [...] maja 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania Cudzoziemcowi statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w przypadku Cudzoziemca brak jest czynników, które mogłyby przemawiać za istnieniem obawy rzeczywistego, grożącego Aplikantowi prześladowania w przypadku powrotu na [...], poza obszarami obwodu [...]. Organ I instancji wskazał, iż ustalony stan faktyczny nie daje podstaw, aby uznać, że R. V. był na [...] prześladowany lub prześladowaniem zagrożony ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub poglądy polityczne. Cudzoziemiec powołał się na ogólną niestabilną sytuację i brak bezpieczeństwa w miejscu jego zamieszkania spowodowanym konfliktem zbrojnym.
Organ I instancji obawy Cudzoziemca uznał za wiarygodne i zrozumiałe, przyjął jednak, że nie mogą one stanowić podstawy nadania statusu uchodźcy, bowiem pozostają bez związku z prześladowaniem. Jak podkreślił organ, Wnioskujący nie doświadczał żadnych represji ze strony [...], sił rządowych, czy innych podmiotów. W ocenie organu, powrót Cudzoziemca do kraju pochodzenia nie narazi go na prześladowanie w rozumieniu ustawy.
Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców stwierdził, że R. V. był zagrożony na [...] doznaniem poważnej krzywdy w swym miejscu zamieszkania ([...]) w związku ze stosowaniem przemocy wobec ludności cywilnej w warunkach konfliktu zbrojnego w [...]. Niemniej organ ten uznał, iż brak jest przy tym okoliczności uniemożliwiających Wnioskującemu bezpieczne i legalne przemieszczenie się na tereny kontrolowane przez rząd w [...] i zamieszkanie tam. Na terenach kontrolowanych przez rząd w [...] Aplikant ma możliwość skorzystania z opieki medycznej w celu udzielenia córce wsparcia psychologicznego. W kwestii zmiany miejsca zamieszkania na [...] Aplikant nie podjął żadnych starań, aby zapewnić sobie bezpieczeństwo. Organ I instancji zaznaczył, iż Cudzoziemiec po opuszczeniu [...] nie miał żadnych problemów podczas podróży przez [...]. Zdaniem organu R. V. świadomie zrezygnował z dalszej opieki własnego kraju. Dodał także, że w kraju pochodzenia Aplikujący przez wiele lat prowadził własną działalność, a jego żona pracowała jako pomocnik notariusza, co zwiększa możliwość podjęcia przez nich działalności zarobkowej w nowym miejscu zamieszkania.
W odniesieniu do możliwości powołania Cudzoziemca do wojska przez władze
w [...] i obawa przed postępowaniem karnym o dezercję, przed karą za uchylanie się od służby wojskowej, w ocenie organu okoliczności te nie stanowią same w sobie podstawy do uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w rozumieniu definicji uchodźcy. Służba wojskowa w czasie konfliktu zbrojnego nie jest prześladowaniem czy poważną krzywdą w rozumieniu ustawy, podobnie jak ukaranie za odmowę jej pełnienia.
W podsumowaniu organ I instancji wskazał, że całokształt zebranego
w postepowaniu materiału dowodowego nie dał podstaw do stwierdzenia, że Cudzoziemiec mógłby w sposób zasadny obawiać się prześladowania w kraju pochodzenia ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Podobnie nic nie wskazuje aby Wnioskujący narażony był na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy
w przypadku powrotu do kraju pochodzenia na tereny kontrolowane przez władze
w [...]. W tej sytuacji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił także ochrony uzupełniającej.
W odwołaniu z 9 czerwca 2015 r. od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców R. V. zarzucił organowi naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, art. 77 w związku z art. 80 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 18 ust. 1 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 3 ustawy z 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, polegające na błędnym przyjęciu, że w jego sprawie istnieje możliwość wewnętrznej relokacji, art. 3 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 2, art. 22 w związku z art. 24 Konwencji
o prawach dziecka.
Po rozpatrzeniu odwołania Rada do Spraw Uchodźców utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Uzasadniając zaskarżoną decyzję Rada wskazała, że prawidłowo w sprawie zgromadzono materiał dowodowy odnoszący się do tożsamości skarżącego, a także aktualnej sytuacji polityczno-społecznej na [...], ze szczególnym uwzględnieniem danych na temat przywoływanych przez skarżącego istniejących stanów zagrożenia prześladowaniami. Organ odwoławczy wskazał, iż skarżący nie znajduje się w grupie osób szczególnego ryzyka. W ocenie Rady nie ma żadnych wątpliwości, iż wskazane przez cudzoziemca powody przyjazdu do Polski są stricte osobiste. Nie ma żadnej łączności ani powiązania pomiędzy zadeklarowanymi przez niego obawami, w tym podnoszoną przez niego obawą związaną z możliwością powołania go do wojska, a kategorią obaw przed prześladowaniem. Rada do Spraw Uchodźców wskazała, odnośnie artykułowanej przez cudzoziemca obawy przed powołaniem go do odbycia służby wojskowej, że sama obawa przed powołaniem do wojska nie stanowi przesłanki do nadania statusu uchodźcy, a dane państwo ma prawo ustanowić i egzekwować od swoich obywateli obowiązek służby wojskowej. Stąd też uznała, że Cudzoziemiec nie musi wracać jedynie do miejsca swojego stałego zamieszkania, czyli [...], gdyż w kraju pochodzenia istnieje możliwość legalnego i bezpiecznego przemieszczenia się i zamieszkania na terytorium zachodnie j[...]. Stąd Rada uznała, iż brak jest jakichkolwiek przesłanek, aby uznać, że istnieje realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie.
Na podstawie wszystkich ustaleń Rada stwierdziła, że Wnioskujący nie był osobą bezpośrednio zagrożoną prześladowaniem z przyczyn, jakie określa Konwencja Genewska dotycząca statusu uchodźców. W podsumowaniu organ odwoławczy podkreślił, iż nie było podstaw do udzielenia Cudzoziemcowi ochrony uzupełniającej
i nie doszło do naruszenia art. 15 i 18 ustawy. W odniesieniu do powoływania się Aplikującego na stan zdrowia matki oraz konieczności dalszego jej leczenia w Polsce
i zapewnienia opieki rodziny, Rada wskazała, że stan zdrowia matki i chęć jej dalszego leczenia w Polsce nie może stanowić żadnej podstawy dla udzielenia statusu uchodźcy.
W kontekście zaś argumentów, że powrót do kraju pochodzenia może stanowić zagrożenie dla psychicznego i prawidłowego rozwoju jego dziecka z powodu braku właściwej opieki medycznej na [...], Rada zauważyła, że dobro dziecka
i budowanie relacji rodzinnych zależy od warunków stworzonych przez rodzinę, a nie od miejsca wychowywania. Ponadto nie udziela się międzynarodowej ochrony tylko
z powodu potrzeby zapewnienia lepszych warunków socjalnych dla rodziny lub dziecka. Zatem za chybione uznała zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Nie doszło także w ocenie Rady do naruszenia przepisów proceduralnych, gdyż postępowanie w sprawie cudzoziemca prowadzone było prawidłowo.
Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Rady żądając jej uchylenia w całości.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez: dowolną ocenę zgromadzonego materiału w sprawie, błędne przyjęcie, że na [...] istnieje możliwość wewnętrznej relokacji, poprzez wadliwe uzasadnienie decyzji.
Ponadto ponownie podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego podniesione uprzednio w odwołaniu, które szczegółowo uzasadnił w uzupełnieniu skargi.
Uzasadniając zarzuty skargi skarżący wskazał, iż wbrew temu, co twierdziły organy obu instancji, nie zbadały one rzeczywistych warunków panujących na terytorium [...] objętym konfliktem zbrojnym i innych częściach [...], jak również nie podjęły próby wyjaśnienia okoliczności wyznania skarżącego (przynależność do [...]) i wynikającego z niego braku możliwości udziału w konfliktach zbrojnych, w kontekście realnej możliwości odmowy pełnienia służby wojskowej przez skarżącego, narażającej go na poważne sankcje karne. Podkreślił, iż organ dokonał niepełnej oraz jednostronnej analizy warunków panujących na [...] w kontekście możliwości legalnej i bezpiecznej relokacji.
Ostatecznie podniósł, że błędne uznanie, iż nie zostanie objęty obowiązkową mobilizacją, jak również niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego działań wojsk [...], stanowi istotne naruszenie art. 7 i 77 § 1 k.p.a., które miało wpływ na wynik sprawy.
W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego, ustalonego i obowiązującego w dniu wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi zaskarżonego aktu organu administracji publicznej, a nie celowości czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej i z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednak tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Zgodnie zaś z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt organu administracji państwowej, niezbędne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.
Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji Sąd nie dopatrzył się
w działaniu organów administracji ani naruszenia norm prawa materialnego, ani też naruszenia przepisów postępowania, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi.
Przeprowadzona na płaszczyźnie zgodności z prawem kontrola zaskarżonej decyzji, w ramach wskazanych kryteriów, prowadzi do konstatacji, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa.
W ocenie Sądu organy administracji w sposób wyczerpujący i rzetelny zebrały materiał dowodowy, a następnie dokonały prawidłowej jego oceny pod względem zastosowania przepisów ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680 ze zm.), Konwencji dotyczącej statusu uchodźcy sporządzonej w Genewie dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 z późn. zm.), Protokołu dotyczącego statusu uchodźców sporządzonego w Nowym Jorku dnia 31 stycznia 1967 r., a także przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
Nadto zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły co do braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej - statusu uchodźcy i ochrony uzupełniającej.
Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r.
o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, Cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.
2. Status uchodźcy nadaje się także małoletniemu dziecku cudzoziemca, który uzyskał status uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, urodzonemu na tym terytorium.
3. Prześladowanie, o którym mowa w ust. 1, musi:
1) ze względu na swoją istotę lub powtarzalność stanowić poważne naruszenie praw człowieka, w szczególności praw, których uchylenie jest niedopuszczalne zgodnie z art. 15 ust. 2 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285, z późn. zm.), lub
2) być kumulacją różnych działań lub zaniechań, w tym stanowiących naruszenie praw człowieka, których oddziaływanie jest równie dotkliwe jak prześladowania, o których mowa w pkt 1.
4. Prześladowanie może polegać w szczególności na:
1) użyciu przemocy fizycznej lub psychicznej, w tym przemocy seksualnej;
2) zastosowaniu środków prawnych, administracyjnych, policyjnych lub sądowych w sposób dyskryminujący lub o charakterze dyskryminującym;
3) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu, w sposób, który ma charakter nieproporcjonalny lub dyskryminujący;
4) braku prawa odwołania się do sądu od kary o charakterze nieproporcjonalnym lub dyskryminującym;
5) wszczęciu lub prowadzeniu postępowania karnego albo ukaraniu z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jeżeli odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust. 1 pkt 3;
6) czynach skierowanych przeciwko osobom ze względu na ich płeć lub małoletniość.
Pojęcie uzasadnionej obawy nie zostało bliżej sprecyzowane w ustawie, jednak jego znaczenie zostało dookreślone przez orzecznictwo i doktrynę. Przyjmuje się powszechnie, że w tym sformułowaniu mieści się wymóg zaistnienia dwóch koniecznych elementów: subiektywnego (strona realnie, wiarygodnie żywi obawę przed prześladowaniem) oraz obiektywnego (żywiona obawa znajduje odzwierciedlenie
w rzeczywistości).
Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi "uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie "uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba - jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) - muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Ocena, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.
Przenosząc powyższe reguły na grunt kontrolowanej sprawy stwierdzić należy, że z uzasadnień zapadłych orzeczeń wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń Cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść jego wypowiedzi złożonych podczas późniejszej procedury. Analiza tych wypowiedzi jest wyczerpująca i obejmuje całość oświadczeń cudzoziemca. Wskazać nadto należy, że uzasadnienia decyzji tak pierwszej, jak i drugiej instancji zawierają wnioski wypływające z tej analizy. Z materiału dowodowego zgromadzonego
w niniejszej sprawie wynika, że powodem opuszczenia przez skarżącego wraz
z rodziną kraju pochodzenia była obawa niestabilną sytuacją na [...] i braku bezpieczeństwa w miejscu jego zamieszkania spowodowanych toczącym się tam konfliktem zbrojnym. Wskazać należy, że okoliczności te nie były kwestionowane przez organy, które uznały, że czynią one jego obawę przed prześladowaniami uzasadnioną lub przynajmniej uprawdopodobnioną, zważywszy na obecne stosunki [...] - [...]. Zarówno Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jak i Rada do Spraw Uchodźców wskazały, że nie znalazły żadnych powodów, by zakwestionować, że Cudzoziemiec wyjechał i kraju pochodzenia w związku z niestabilną sytuacją i brakiem bezpieczeństwa w miejscu stałego zamieszkania, spowodowanymi konfliktem zbrojnym toczącym się w tym rejonie. Tym nie mniej, zasadnie w ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi organy przyjęły, że przywoływane przez stronę skarżącą okoliczności nie dowodzą, by doświadczył on osobiście represji ze strony sił rządowych w [...] czy innych podmiotów. Trudno bowiem uznać za prześladowanie odczuwanie przez Cudzoziemca strachu i obaw w związku z toczącym się w jego okolicy konfliktem zbrojnym, czy też koniecznością wewnętrznego przesiedlenia się do innej części [...]. Wyrażane przez Cudzoziemca obawy odnoszą się bowiem do ogólnej sytuacji panującej w [...] i [...] i w żaden sposób nie odnoszą się do jego indywidualnego zagrożenia uzasadniającego jego obawy przed prześladowaniem
w rozumieniu konwencyjnym na terenie macierzystej [...]. W świetle powyższego słusznie organy uznały, że skarżący nie jest uchodźcą w rozumieniu Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego, Cudzoziemiec nie wykazał, że posiada uzasadnione, a nie tylko domniemane obawy przed prześladowaniami z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej, to jest z powodu rasy, narodowości, religii, przynależności do określonej grupy społecznej lub poglądów politycznych na terytorium kraju pochodzenia.
Brak jest także podstaw do twierdzenia, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, tj. na terytorium [...], Wnioskodawca mógłby w zasadny sposób obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych, czy też był narażony na doznanie poważnej krzywdy. Nie ma również podstaw do twierdzenia, że będzie on po powrocie do kraju pochodzenia zatrzymany, poddany torturom, nieludzkiemu czy poniżającemu traktowaniu.
W przekonaniu Sądu wbrew zarzutom podniesionym w skardze, nie można zarzucić orzekającym organom, że nie odniosły się do podniesionych przez skarżącego kwestii. Wskazać należy, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, jakie okoliczności w ocenie organu zaważyły na nieuwzględnieniu wniosku skarżącej.
Reasumując Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi, organy, prawidłowo uznały, że skarżący nie wykazał aby spełniał przesłanki określone w art. 13 powołanej ustawy. Mając na uwadze powyższe Sąd w pełni podzielił argumentację organów administracyjnych, że skarżący nie spełnia przesłanki do nadania mu statusu uchodźcy, co w oparciu o treść art. 19 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy skutkuje odmową nadania statusu uchodźcy jemu i jego rodzinie. Nietrafny jest tym samym zarzut zawarty
w skardze, a dotyczący naruszenia art. 13 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.
Za prawidłowe uznać należy również orzeczenie o odmowie udzielenia skarżącemu ochrony uzupełniającej. Zgodnie z art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, w przypadku gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez:
1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji,
2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie,
3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające
z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego
- i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Organy słusznie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki wymienione w powyższym przepisie. W szczególności, wbrew zarzutom skargi brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia, czy też poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające
z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia.
Zatem organy administracji orzekające w sprawie zasadnie przyjęły, że skarżący nie spełnia przesłanek uzasadniających udzielenia ochrony uzupełniającej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Organom nie można także zarzucić, że niewłaściwie zebrały dokumentację
o sytuacji przesiedleńców na [...], a także wyciągnięcia niewłaściwych wniosków
w zakresie ewentualnych zagrożeń z jakimi może spotkać się skarżący i jego rodzina gdyby musieli przesiedlić się na część [...] nie objętą działaniami wojennymi.
Podkreślić w tym miejscu należy, że rolą Rady jest zapoznawanie się z urzędu
z aktualną dokumentacją dotyczącą krajów pochodzenia Uchodźców. W przedmiotowej sprawie zebrany został i przeanalizowany przez organy obu instancji obszerny materiał dowodowy odnośnie aktualnej sytuacji na [...], tj. zarówno znajdujące się w aktach organu I instancji jak i ww. opracowania zgromadzone przez Radę. Za nieuzasadniony należy zatem uznać zarzut skarżącego, że jego sytuacja została zbadana w sposób niewłaściwy. Jak wskazano powyżej, stwierdzenie, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy nie doprowadziły do ustalenia w sposób prawidłowy stanu faktycznego mającego znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz nie zbadały
w sposób właściwy indywidulanych - odnoszących się do Strony - przesłanek możliwości bezpiecznego zamieszkania w części terytorium [...], oraz błędne stwierdzenie, że władze [...] zapewniają właściwą pomoc osobom, które opuściły obszary objęte konfliktem, nie znajduje potwierdzenia w uzasadnieniu decyzji. Wynika
z niej bowiem, że Rada do Spraw Uchodźców uwzględniła powyższe kwestie, ale
w ocenie Sądu zasadnie przyjęła, że same warunki egzystencji przesiedleńców na [...] nie stanowią przesłanki wystarczającej do twierdzenia, że osoby te są zagrożone nieludzkim lub poniżającym traktowaniem. Jak wielokrotnie podkreślał Trybunał w Strasburgu, ocena niewłaściwości traktowania ("nieludzkie lub poniżające traktowanie") jest względna, zależna od wielu czynników. Aby postrzegać traktowanie
w tych kategoriach musi ono odznaczać się co najmniej minimalnym stopniem dolegliwości. Aby mówić o "nieludzkim'' lub "poniżającym traktowaniu albo karaniu", trzeba wykazać, że cierpienie lub poniżenie przekroczyło próg owej dolegliwości (Saadi przeciwko Włochom, skarga 37201106, punkt 135). Opisane warunki bytowe osób przesiedlonych na [...] jak zatem słusznie wskazała Rada nie dają podstaw, by -twierdzić, że zachodzi taka sytuacja, w szczególności w odniesieniu do podnoszonych przez Skarżącą obaw dotyczących trudnej sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych na terytorium [...], ponieważ nie wynikały one z bezpośrednich doświadczeń Cudzoziemca, którego przekonanie o złej sytuacji osób wewnętrznie przesiedlonych nie było poparte żadnymi dowodami.
Reasumując, w ocenie Sądu, żadna z okoliczności, które organy rozpatrujące wniosek muszą wziąć pod uwagę na podstawie art. 18 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP nie wyłącza, w przypadku R. V., możliwości uzyskania przez niego ochrony w innej części terytorium [...].
Wyrażane przez Cudzoziemca obawy odnosiły się do ogólnej sytuacji panującej w rejonie [...] i w żaden sposób nie odnoszą się do jego indywidualnego zagrożenia uzasadniającego jego obawy przed prześladowaniem w rozumieniu konwencyjnym.
Podkreślić w tym miejscu należy, że Sąd podziela stanowisko Rady, że przesłanki o charakterze humanitarnym, w tym zapewnienia sobie lepszych warunków bytowych niż posiadane, czy też zapewniane w kraju pochodzenia nie stanowią podstawy do objęcia Wnioskującego ochroną uzupełniającą na terytorium RP, tym bardziej, że jak wynika ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji zarówno rząd [...], jak i ludność cywilna i organizacje humanitarne podejmują nieprzerwalnie działania mające na celu zapewnienie podstawowych warunków bytowych przesiedleńcom.
Cudzoziemiec nigdy nie był aktywny politycznie, nie należał do jakiejkolwiek partii czy organizacji politycznej. W przypadku powrotu do kraju pochodzenia brak jest jakichkolwiek podstaw do uznania, że skarżący mógłby obawiać się prześladowania ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej lub z powodu przekonań politycznych. Przytoczone przez Cudzoziemca powody złożenia wniosku o nadanie statusu uchodźcy prowadzą bez żadnych wątpliwości do konkluzji, iż są to powody stricte osobiste, tym bardziej że niezrozumiałym jest w ocenie Sądu, powoływanie się przez Cudzoziemca na stan permanentnego zagrożenia w kraju pochodzenia.
Wbrew także zarzutom Skarżącego zawartych w skardze, Rada do Spraw Uchodźców bardzo wnikliwie przeanalizowała zgromadzony materiał dowodowy, dokonała własnych ustaleń, przeanalizowała też sytuację w kraju pochodzenia na podstawie informacji przygotowanych w oparciu o bogaty materiał źródłowy, którego Rada nie miała podstaw podważać. Dokonując oceny materiału dowodowego, Rada wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Rada odniosła się też do zarzutów odwołania. Na tej podstawie, Rada w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, dlaczego nie uznała za zasadne udzielenie Skarżącemu i jego rodzinie międzynarodowej ochrony, natomiast uznała możliwość bezpiecznego przemieszczenia się na terytorium [...] niezagrożonej konfliktem zbrojnym. W uzasadnieniu decyzji Rada wyjaśniła też zarówno podstawę prawną, jak i motywy faktyczne rozstrzygnięcia. Dlatego zarzut, że Rada nie przeprowadziła w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego należy uznać za chybiony.
Odnosząc się do obaw skarżącego, związanych z ewentualnym powołaniem go do wojska, mając na uwadze wyznanie skarżącego, podnieść należy, iż sam fakt powołania do służby wojskowej nie jest przesłanką do nadania statusu uchodźcy,
w sytuacji gdy powołanie do służby wojskowej jest zgodne z prawem krajowym. Sama obawa przed powołaniem do wojska, czy też obawa przed karą za uchylanie się od służby wojskowej – jeżeli nie jest powiązana z innymi przesłankami warunkującymi status uchodźcy nie stanowi podstawy do uznania za uchodźcę.
Także argumenty odnoszące się do faktu lepszej opieki medycznej w Polsce niż na [...] nie może stanowić żadnej przesłanki dla udzielenia z tego tytułu ochrony międzynarodowej. Zatem stan zdrowia matki i chęć zapewnienia jej dalszej możliwości leczenia w Polsce nie może stanowić żadnej podstawy do udzielania statusu uchodźcy.
Zasadnie Rada odniosła się w ocenie Sądu do kwestii dobra małoletniego dziecka i możliwości zapewnienia mu opieki psychologicznej. Niewątpliwie córka skarżącego przebywa krótki okres czasu w Polsce, a stworzenie jej odpowiednich warunków poprzez budowanie relacji rodzinnych i wychowawczych ma zasadnicze znaczenie bez względu na kraj zamieszkania, co słusznie wywiodły organy. Potrzeba zapewnienia lepszych warunków socjalnych nie powoduje udzielenia ochrony międzynarodowej.
Sąd nie dopatrzył się również w postępowaniu organów naruszenia przepisów postępowania, tj. naruszenia treści art. 7 k.p.a., art. 12 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. i 15 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony.
W ocenie Sądu organy obu instancji w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające
i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. Zgodnie z wymogiem przepisu art. 107 § 3 k.p.a., zaskarżona decyzja została wyczerpująco uzasadniona, a strona miała zapewniony w niej czynny udział zgodnie z dyspozycją art. 10 § 1 k.p.a.
Z tych względów, oceniając zaskarżoną decyzję w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie, po rozważeniu podniesionych przez skarżącego zarzutów, Sąd uznał, że nie dają one podstaw do postawienia organom orzekającym w niniejszej sprawie zarzutu naruszenia prawa i podważenia legalności zapadłych w sprawie decyzji, bowiem w rozpoznawanej sprawie, organy wydając zaskarżone decyzje, podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w sposób wyczerpujący zebrały i dokonały prawidłowej oceny całokształtu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego,
a ustalone okoliczności faktyczne sprawy znajdują potwierdzenie w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach administracyjnych sprawy.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło