IV SA/Wa 345/11

WyrokWSA w Warszawie2011-05-16

Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Grzegorz Czerwiński, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpisanie do ewidencji gruntów i budynków osoby zmarłej oraz niejasność dokumentów źródłowych stanowią podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji aktualizującej tę ewidencję?
Ratio decidendi
Wpisanie do ewidencji gruntów i budynków osoby zmarłej stanowi rażące naruszenie przepisów prawa, co umknęło organom administracji w toku postępowania nieważnościowego. Ponadto, organy ewidencyjne nie mogą dokonywać interpretacji niejasnych dokumentów źródłowych, lecz powinny opierać się na dokumentacji nie budzącej wątpliwości co do jej treści. Niejasność dokumentów źródłowych w kontekście ustalenia własności nieruchomości stanowi podstawę do uchylenia decyzji aktualizującej ewidencję.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. B. na decyzję Głównego Geodety Kraju, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego i stwierdziła nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] października 2007 r. w części dotyczącej zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Skarżąca kwestionowała sposób ustalenia udziałów we współwłasności nieruchomości, zarzucając rażące naruszenie prawa przy wprowadzaniu zmian w ewidencji gruntów, w tym wpisanie osoby zmarłej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Geodety Kraju oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2011 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącej B. B. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 345/11 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzja z dnia [...] grudnia 2010r. Główny Geodeta Kraju uchylił w całości decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2009 r. i postanowił: - stwierdzić nieważność decyzji nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], w części orzekającej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego J., w zakresie danych dotyczących wielkości udziałów we współwłasności nieruchomości, oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] i [...], -odmówić stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy G. z dnia [...] października 2007 r., znak: [...], części orzekającej o wprowadzeniu zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, prowadzonym dla obrębu ewidencyjnego J., w zakresie danych dotyczących osób współwłaścicieli nieruchomości, oznaczonych jako działki ewidencyjne nr [...] i [...]. Decyzja powyższa została wydana w następującym stanie faktycznym sprawy. Decyzją z dnia [...] października 2007r. Burmistrz Miasta i Gminy G., na wniosek M. Z. postanowił wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów i budynków w działkach [...] i [...] we wsi J. w ten sposób, że wpisać współwłaścicieli i odpowiadające im udziały: S. M. [...], S. S. [...], B. B. [...], M. Z. [...]. Uzasadniając organ wywiódł, że właścicielami nieruchomości zgodnie z aktem własności ziemi z dnia [...] stycznia 1975r. byli małżonkowie A. i G. B. Postanowieniem z dnia [...] marca 2004r. Sąd Rejonowy w W. stwierdził, że wchodzące w skład spadku po A. B. gospodarstwo rolne nabyły żona G. B. i córki S. S., B. B. oraz M. Z. każda z nich w ¼ części. Umową z dnia [...] sierpnia 1980r. G. B. przekazała własność ½ udziału, czyli zdaniem organu 5/16 części nieruchomości, które jej przysługiwało ( ½ + 1/8 ) B. B. Udział G. B. zmarłej w 1995r. w gospodarstwie rolnym nabyli: jej mąż S. M. i córki S. S., B. B. oraz M. Z. każdy z nich w ¼ części. W ocenie organu stosunki własnościowe kształtowały się tak jak przedstawiono to w sentencji decyzji. W dniu 13 lutego 2009r. B. B. wniosła o stwierdzenie nieważności opisanej powyżej decyzji wywodząc, iż rażąco naruszono art. 77 § 1 k.p.a. poprzez błędne odczytanie treści decyzji z dnia [...] sierpnia 1980r., albowiem zdaniem wnioskodawczyni G. B. przeniosła w całości własność gospodarstwa rolnego zgodnie z wymogami ustawy z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin, natomiast zapis dotyczący ½ dotyczy przeniesienia posiadania, a nie prawa własności. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i G. z dnia [...] października 2007r. Zdaniem organu przypisanie w tej decyzji udziałów w nieruchomości na podstawie umowy z dnia [...] sierpnia 1980r. i postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] marca 2004r. o stwierdzeniu nabycia spadku po A. B. i G. B. jest nieprawidłowe bowiem nie uwzględnia chronologii zdarzeń prawnych. Zdaniem organu na podstawie umowy z dnia [...] sierpnia 1980r. B. B. uzyskała własność ½ części nieruchomości, po pozostała ½ prawa do tego gospodarstwa rolnego przypadła nieustalonym spadkobiercom po A. B., albowiem w tym czasie postępowanie spadkowe nie zostało jeszcze przeprowadzone. Zdaniem organu w rejestrze gruntów winni być wykazani: S. M. w [...] części, i córki S. S. w [...], B. B. w [...] oraz M. Z. w [...]. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że zapis w ewidencji gruntów co do współwłaścicieli działek i przypadających im udziałów ujawnione na podstawie decyzji z dnia [...] października 2007r. są niezgodne z dokumentami, jednakże błąd w wyliczeniu udziałów we współwłasności nie stanowi przesłanki rażącego naruszenia prawa. W wyniku rozpatrzenia odwołania B. B. Główny Geodeta Kraju wydała zaskarżoną decyzję z dnia [...] grudnia 2010r. W jej uzasadnieniu wywodził, że Burmistrz Miasta i Gminy G. prawidłowo wpisał współwłaścicieli nieruchomości, jednak w sposób niewłaściwy wyliczył ich udziały we współwłasności nieruchomości. Nieprawidłowości te były wynikiem złego odczytania treści umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] sierpnia 1980r. Niewłaściwie bowiem przyjęto, że G. B. przekazała własność ½ udziału, a tymczasem treść tej umowy wskazuje, że przekazała ½ gospodarstwa rolnego. W tym zakresie decyzja ta jest niezgodna z § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, i w tym zakresie należało ją wyeliminować z obiegu prawnego. Główny Geodeta Kraju nie stwierdził wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., które przemawiałyby za stwierdzeniem nieważności tej decyzji w zakresie wpisania w operacie ewidencyjnym osób będących współwłaścicielami nieruchomości. Zdaniem organu nie można bowiem uznać, iż G. B. przekazała córce wszystkie swoje udziały gospodarstwie rolnym. Przeczy temu również uzasadnienie postanowienia Sądu Okręgowego Wydziału [...] Cywilnego. Postanowienie to w ocenie organu dotyczyło również tego gospodarstwa rolnego. Organ motywował, że rozstrzygnięcie w tym zakresie, wbrew twierdzeniom odwołującej, nie narusza § 12 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, albowiem dyspozycja art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z 27 października 1977r. nie może stanowić samodzielnej podstawy do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Ponadto skarżąca błędnie twierdzi, że w 1980r. G. B. przekazała córce wszystkie swoje udziały, bo inaczej nie otrzymałaby emerytury. Główny Geodeta Kraju zauważył, że zapis w operacie ewidencyjnym nie rozstrzyga kwestii własnościowych. Z powyższą decyzją nie zgodziła się B. B. wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze tej B. B. zarzuciła naruszenie: - przepisu art. 138 § 1 pkt. 2 KPA wyrażającym się w tym, że Główny Geodeta Kraju uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] po czym w części (wskazanie w części dyspozytywnej oznaczone drugim myślnikiem) powielił treść zaskarżonej decyzji WINGiKW[...], przepisu art. 156 § 1 pkt. 2 KPA wyrażającym się w nieprawidłowym przyjęciu, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa w zakresie w jakim GGK odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Burmistrza Miasta i G. z dnia [...] października 2007r., przepisu art. 7 i 77 § 1 KPA w zw. z § 12 ust.l pkt. 5 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w z w. z art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 27 października 1977r. zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin i § 2 ust. 1 rozporządzenia RM z dnia 28 listopada 1964r. w sprawie przenoszenia własności nieruchomości rolnych, znoszenia współwłasności takich nieruchomości oraz dziedziczenia gospodarstw rolnych, poprzez nie uwzględnienie przy wydawaniu zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] okoliczności polegającej na tym, że Pani G. B. na mocy umów z dnia[...] sierpnia l980r. przekazała skarżącej wszystkie udziały w prawie własności gospodarstwa rolnego, inaczej bowiem nie przysługiwałaby jej emerytura, którą przecież spadkodawczyni otrzymywała, co stanowi rażące naruszenie prawa, przepisu art. 7 i 77 § 1 KPA w zw. z art. 35 pkt. 5 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r .w sprawie ewidencji gruntów i budynków wyrażającym się w nie wzięciu pod uwagę treści zapisów umów z dnia [...] sierpnia 1980r. w zakresie sensu i skutków jakie umowy te miały wywrzeć w sferze praw i obowiązków stron, w szczególności w sferze prawa Pani G. B. do emerytury, co stanowi rażące naruszenie prawa, * przepisu § 12 ust. 1 pkt. 2 rozporządzenia z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez przyjęcie, że postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku jest ostatecznym tytułem nabycia własności nieruchomości przez spadkobierców i podstawą ujawnienia tych praw w ewidencji podczas gdy podstawą taką winno być dopiero postanowienie lub umowa o dziale spadku. Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasadzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając skargę B. B. wskazywała, że umowy zawarte w dniu [...] sierpnia 1980r. miały na celu takie wyzbycie się przez G. B. udziałów w gospodarstwie rolnym, które pozwoliłyby jej nabyć prawo do emerytury rolniczej zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami. Ponadto w uzasadnieniu skargi motywowano, że naruszenie § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia z dni a 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków, że podstawę do wpisu dawałoby dopiero postanowienie o dziale spadku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik uczestniczki postępowania S. S. poparł skargę uzasadniając, że decyzja Burmistrza Miasta I gminy G. z dnia [...] października 2007r,. narusza prawo, gdyż został wpisany do ewidencji S. M., który w tym czasie już nie żył. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2010r. i poprzedzająca ją decyzja Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2009r. naruszają przepisy prawa materialnego i procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z powodu innych przesłanek niż zostały w niej podniesione. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że postępowanie to dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Tego rodzaju postępowanie jest instytucją szczególną, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a. Procedura stwierdzenia nieważności jest odrębnym i samodzielnym postępowaniem, a zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji jest ocena decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została z naruszeniem przepisów określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Zatem postępowanie takie ma odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno – prawnego (por. orzeczenie SN z 7.03.1996r., sygn. akt III ARN 70/95, publ. OSNP 1996/18/258). W rozpoznawanej sprawie przedmiotem badania pod kątem stwierdzenia przesłanek stwierdzenia nieważności wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. jest decyzja Burmistrza Miasta i Gminy G. dotycząca wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działek [...] i [...] położonych we wsi J. Podstawę prawną wydania tej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989r. prawo geodezyjne i kartograficzne ( Dz. U. Nr 240 poz. 2027 z 2005r. ze zm.) oraz regulacje zawarte w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 poz. 454 z 2001r.). Ewidencja gruntów i budynków zgodnie z art. 20 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne obejmuje również informacje dotyczące właścicieli. Przy czym należy pamiętać, iż w tym przypadku chodzi o aktualne informacje dotyczące tych osób. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji rozpoznając powyższą sprawę nie zwrócił uwagi, iż na podstawie badanej decyzji do ewidencji gruntów jako właściciel została wpisana osoba nieżyjąca, to jest S. M. Z adnotacji znajdujących się w aktach sprawy wynika, iż w postępowaniu tym brali udział następcy prawni S. M. Burmistrz Miasta i Gminy G. prowadząc postępowanie nie zażądał zgodnie z art. 22 ust. 3 ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne od wnioskodawcy dokumentów uzasadniających dokonanie aktualnego wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 22 ust. 2 powołanej wyżej ustawy właściciele obowiązani są zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od daty powstania tych zmian. Przepis ten ma służyć uaktualniania danych wpisanych do ewidencji gruntów i budynków. Wpisanie na podstawie decyzji z dnia [...] października 2007r. do ewidencji gruntów i budynków jako współwłaściciela osoby nieżyjącej stanowiło rażące naruszenie powyższych regulacji prawnych, co umknęło organom administracji w toku prowadzonego postępowania nieważnościowego. Problem zaistniały w niniejszym postępowaniu sprowadza się do odmiennej oceny zarówno przez organy administracji jak i przez skarżącą treści umowy przekazania własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] sierpnia 1980r. pomiędzy G. B. i jej córką B. B. Umowa ta została zawarta w oparciu o regulacje wprowadzone w życie ustawą z dnia 27 października 1977r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin. Zgodnie z art. 52 ust. 1 powołanej wyżej ustawy umowa przekazania gospodarstwa rolnego była sporządzana przez naczelnika gminy, który zobligowany był do wydania decyzji odmawiającej jej sporządzenia w przypadku, gdy nie zostały zachowane warunki ustawy. Ustęp 2 tego przepisu stanowił, że umowa taka stanowi podstawę do ujawnienia stanu własności w ewidencji gruntów oraz na wniosek rolnika w księdze wieczystej. Przedłożona do akt sprawy umowa przekazania gospodarstwa rolnego budzi jednak wątpliwości interpretacyjne. Wątpliwości budzi zapis § 4 z którego wynika, że G. B. "własność i posiadanie ½ udziału" w przedmiotowym gospodarstwie rolnym przenosi w całości i nieodpłatnie na rzecz swej córki B. B. Burmistrz Miasta i Gminy G. wydając decyzję z dnia [...] października 2007r. przyjął, że G. B. przekazała jedynie własność odpowiadająca ½ swojego udziału w tym gospodarstwie. Natomiast Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...], w oparciu o mylne złożenie, iż w dacie zawarcia tej umowy nie było przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po A. B., wywiódł, że umowa ta dotyczyła przekazania ½ udziału w tym gospodarstwie, a nie jak wywodziła skarżąca również części udziałów jakie G. B. odziedziczyła po mężu. W tym miejscu zauważyć należy, że postanowienie o stwierdzenie na bycia spadku ma jedynie charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny i stwierdza jedynie zaistnienie określonego stanu prawnego. W ocenie zaś Głównego Geodety Kraju G. B. przekazała córce ½ własności gospodarstwa rolnego, który przysługiwał jej po ustaniu wspólności ustawowej małżeńskiej w związku ze śmiercią męża. Stanowisko swoje organ umotywował treścią uzasadnienia Sądu Okręgowego w W. rozpoznającego apelację od wyroku Sądu Rejonowego dla [...] dotyczącego stwierdzenia nabycia spadku po A. B. i G. B. Podkreślić należy, że w aktach sprawy brak jest uzasadnienia sporządzonego przez Sąd Okręgowy w W. Znajduje się natomiast uzasadnienie Sądu Rejonowego, który przyjął, że w skład spadku wchodziło gospodarstwo rolne. W myśl art. 365 § 1 k.p.c. orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej. Jednakże moc wiążąca tych orzeczeń dotyczy jedynie sentencji, a nie uzasadnienia ( por. wyrok SN z 13 stycznia 2000r., II CKN 655/98). Będąc zaś związany sentencją postanowienia o stwierdzenia nabycia spadku w tym konkretnym przypadku organ nie był w stanie ustalić o które konkretnie gospodarstwo lub o jaką wysokość udziału w nim chodzi. Nie ulega wątpliwości, że w oparciu o art. 670 § 2 k.p.c. sąd zobowiązany jest zbadać, czy w skład spadku wchodzi gospodarstwo rolne, jednakże dokładne i precyzyjne ustalenie składu masy spadkowej należy, do obowiązku sądu przeprowadzającego postępowanie o dział spadku ( art. 684 k.p.c.). Aczkolwiek nie można zgodzić się co do zasady z twierdzeniem skargi, iż postanowienie o stwierdzenie nabycia spadku nie może stanowić podstawy wpisu do ewidencji, a podstawę taką daje dopiero postanowienie lub umowa o dział spadku, to w tym rozpoznawany przypadku z uwagi na wątpliwości interpretacyjne umowy przekazania gospodarstwa rolnego, stwierdzić należy, że dołączone do akt sprawy dokumenty nie dawały podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Organy administracji dokonując zaś ich interpretacji przekroczyły zakres swej kognicji. Zadaniem bowiem organów ewidencyjnych nie jest dokonywanie interpretacji, wykładni niejasnych i nieczytelnych w swym zapisie dokumentów, lecz dokonywanie wpisów na podstawie nie budzącej żadnej wątpliwości co do swej treści dokumentacji ( por. wyrok NSA Warszawa, z 3 września 2010r., I OSK 1395/10, Wspólnota 2010/39/42). Zapisy zawarte w ewidencji gruntów, dotyczące uprawnień do gruntu (w tym w szczególności prawa własności) mają charakter informacji pochodnych w stosunku do informacji wynikających ze źródeł wskazanych w § 12 ust. 1 rozporządzenia z 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). W postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów źródeł tych nie można w sposób dowolny interpretować. Organ ewidencyjny może wpisać do ewidencji gruntów i budynków tylko takie prawo do nieruchomości, które jednoznacznie, w sposób niewątpliwy wynika z dokumentów wskazanych w rozporządzeniu, nie może zaś takiego prawa ani ustanowić, ani wyinterpretować, tj. przyjąć, iż wprawdzie danego prawa nie poświadcza w sposób bezpośredni żaden dokument, niemniej jego istnienie można wywieść z przesłanek pośrednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela zapatrywanie Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 10 lutego 2003r. ( II SA 1907/01, LEX 156364 ), iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów nie można oceniać aktów, orzeczeń i czynności prawnych objętych § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków ani uzależniać zmian w ewidencji od wyroku takiej oceny. Powyższe okoliczności wskazują, iż z uwagi na konieczność dokonywania dokumentów dołączona do akt sprawy decyzja z dnia [...] października 2007r. nie powinna wprowadzać w oparciu o powyższe dokumenty źródłowe zmian w ewidencji gruntów i budynków, a działanie takie stanowiło rażące naruszenia prawa. Podstawę takiego wpisu mogą być tylko jasne i czytelne dokumenty. W sytuacji, gdy pomiędzy stronami powstał spór co do prawa własności winien on zostać rozstrzygnięty na drodze postępowania sądowego, czy to poprzez wytoczenie powództwa o ustalenie treści umowy z dnia [...] sierpnia1980r., czy też w dalej idącym postępowaniu o założenie księgi wieczystej, w formie przeprowadzenia sądowego bądź umownego działu spadku po A. B. i G. B. Wynik tych postępowań rozstrzygnie kwestię własności spornych nieruchomości i będzie mógł stanowić podstawę wpisu do ewidencji gruntów i budynków. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem zawartym w skardze, że bez wpisu i wyrysu z ewidencji gruntów zawierającego wskazanie właścicieli nie istnieje możliwość wnioskowania o założenie księgi wieczystej. Kwestie rodzajów dokumentów jakie należy, w tym postępowaniu przedłożyć uregulowane zostały w ustawie z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U. Nr 124, poz. 1361 ze zm.). oraz w rozdziale 6 Kodeksu postępowania cywilnego zatytułowanym "Postępowanie wieczystoksiegowe". Z powyższych regulacji wynika, że dane z katastru nieruchomości stanowią podstawę do jej oznaczenia, a więc dokonania wpisu w dziale pierwszym, który nie jest objęty rękojmią wiary ksiąg wieczystych ( art. 26, art. 25 i art. 6 ustawy o księgach wieczystych). Dokument ten nie stanowi podstawy do dokonywania wpisu w dziale drugim księgi wieczystej obejmującej wpisy dotyczące własności i użytkowania wieczystego ( art. 25 ustawy o księgach wieczystych). Zgodnie z § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 17 września 2001r. w sprawie prowadzenia ksiąg wieczystych i zbioru dokumentów (DZ. U. Nr 102, poz. 1122 ) do wniosku o założenie księgi wieczystej powinien być dołączony dokument stanowiący podstawę jej oznaczenia oraz dokumenty stwierdzające nabycie własności nieruchomości. Odnosząc się do zarzutu skarżącej naruszenia przez organ art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. stwierdzić należy, że zgodnie z tą regulacją organ winien uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i orzec co do istoty sprawy. W tym przypadku organ uchylił decyzję w całości i orzekł co do istoty sprawy, aczkolwiek częściowo rozstrzygnięcie to pokrywało się z decyzją organu I instancji. Kwestia ta nie miała jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Pozostałe zarzuty zawarte w skardze, a dotyczące naruszenia art. 7 i 77 k.p.a. oraz § 12 i 35 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. zostały przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielone, aczkolwiek Sąd dopatrzył się innych przyczyn niż powolne przez skarżącą, które to przesłanki zostały omówione wcześniej w uzasadnianiu. Przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy organy uwzględnią przedstawione wyżej zapatrywania związane z faktem wpisania do decyzji z dnia [...] października 2007r. osoby zmarłej oraz kwestie braku jasności i czytelności dokumentów źródłowych na których został oparty wpis i rozważą zasadność wyeliminowania z obrotu prawnego powyższej decyzji. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto o treść art. 152 P.p.s.a. O kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 powołanej wyżej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło