IV SA/Wa 3455/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Aneta Dąbrowska Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. Z. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...].10.2017 r. znak Nr [...], Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej organ) po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez Z. Z. (dalej skarżący) na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].07.2017r. Nr [...] orzekające o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Stan sprawy był następujący: W dniu 26.04.2017r. Z. Z. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, motywując go swoim wieloletnim pobytem i wykonywaniem pracy w Polsce. Pismem z dnia 26.04.2017r. organ I instancji wezwał stronę w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, poprzez dostarczenie tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym cudzoziemiec będzie przebywał. Jednocześnie cudzoziemiec został pouczony o sposobie obliczania 7 dniowego terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Wezwanie zostało odebrane osobiście przez aplikującego w dniu 26.04.2017r. Termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął w dniu 04.05.2017r. (czwartek). W dniu 05.05.2017r. cudzoziemiec dołączył do przedmiotowego wniosku ww. tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Pismem z dnia [...].05.2017r. Nr [...] Wojewoda [...] powiadomił pana Z. Z. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE, z powodu nieusunięcia jego braków formalnych w terminie zakreślonym dla dokonania tej czynności, tj. do dnia 04.05.2017r. W dniu 23.05.2017r. do organu I instancji wpłynął wniosek zainteresowanego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w którym cudzoziemiec wskazał m. in., że przy złożeniu wniosku został poinformowany, że termin dostarczenia brakujących dokumentów wynosi 5 dni roboczych, a ponieważ pierwszy i trzeci maja są dniami ustawowo wolnymi od pracy, termin ten ubiega właśnie piątego maja b.r. Postanowieniem z dnia [...].07.2017r. Nr [...] Wojewoda [...] orzekł o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE stwierdzając, że nie uprawdopodobniono, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Z. Z. złożył zażalenie na ww. postanowienie podnosząc, że nie ponosi winy w niedopełnieniu obowiązku uzupełnienia braków formalnych wniosku w ustawowym terminie, gdyż w chwili złożenia przedmiotowego wniosku o udzielenie mu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE został błędnie poinformowany przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], że powinien uzupełnić braki formalne w ciągu 5 dni roboczych. W piśmie z dnia 23.10.2017r. skarżący przyznał, iż uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku nastąpiło z jego winy, ponieważ błędnie zrozumiał instrukcje przekazane mu przez pracownika Urzędu. Organ powołał się na brzmienie art. 58 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Zgodnie z art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, jeżeli podanie – w niniejszej sprawie wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE - nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Z uwagi na fakt, iż do wniosku skarżącego nie został dołączony tytuł prawny do zajmowania lokalu mieszkalnego, w którym cudzoziemiec będzie przebywał, organ I instancji zobligowany był do wezwania strony w trybie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego o uzupełnienie braków formalnych wniosku poprzez dostarczenie wymaganego tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego. Braki formalne wniosku zostały uzupełnione dopiero w dniu 05.05.2017r., tj. po jednym dniu od dnia upływu terminu przewidzianego do dokonania tej czynności. Zdaniem organu z akt sprawy nie wynika, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, a sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że zainteresowany składa wniosek o przywrócenie terminu. Za niewystarczające organ uznał wyjaśnienia skarżącego, który jako przyczynę nieuzupełnienia braków formalnych wniosku w wyznaczonym terminie podał błędne poinformowanie go przez pracownika [...] Urzędu Wojewódzkiego o terminie do uzupełnienia braków formalnych wniosku. Organ wyjaśnił, że pojęcie braku winy w rozumieniu art. 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego należy wiązać z takimi sytuacjami, kiedy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach Przeszkody powodujące uchybienie terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od strony oraz trwać przez cały bieg terminu dla dokonania czynności procesowej. Niewiedza osoby zainteresowanej co do sposobu obliczania terminów nie stanowią okoliczności świadczących o braku winy osoby zainteresowanej w uchybieniu terminowi. Z takim stanowiskiem nie zgodził się skarżący, zaskarżając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców i wnosząc o uchylenie go w całości. W uzasadnieniu skargi wskazywał, że został pouczony przez pracownika organu, że dni 1 i 3 maja nie wliczają się do 7 dniowego terminu zakreślonego na uzupełnienie wniosku. Podkreślał także, że dysponował dokumentem potwierdzającym jego tytuł prawny do lokalu już w dacie składania wniosku. Wyjaśniając treść swojego oświadczenia, że uchybienie terminu nastąpiło z jego winy wyjaśnił, zasłyszawszy od znajomych o instytucji tzw. czynnego żalu użył takiego sformułowania. Skarżący wskazał również, że bieg terminu obejmował specyficzny dla Polski okres tzw. długiego weekendu majowego, dlatego to podjął próbę uzyskania od pracownika organu informacji, jak należy traktować sytuację, w ramach której wyznaczony mu termin obejmuje m. in. dwa dni ustawowo wolne od pracy. Uzyskawszy informację, że – jak zrozumiał - dni tych nie wlicza się do biegu terminu, uzupełnił wniosek pierwszego możliwego dnia tj. w dniu 5 maja 2017. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].10.2017 r. znak Nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...].07.2017r. Nr [...] orzekające o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE. Zgodnie z art. 58. § 1 kodeksu postępowania administracyjnego w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Kodeks wymaga zatem jedynie uprawdopodobnienia okoliczności, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy zainteresowanego, nie wymagając – jak to zdaje się rozumieć organ – udowodnienia tej okoliczności. W doktrynie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności): "Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. (...) Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu" (E. Iserzon (w:) Komentarz, 1970, s. 135). Stan faktyczny niniejszej sprawy nie był sporny. Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE zostało odebrane osobiście przez skarżącego w dniu 26.04.2017r. Zgodnie z pkt 4 pouczenia tiret drugi pouczenia dni 1 i 3 maja są dniami ustawowo wolnymi od pracy, co w związku z przywołaną treścią art. 57 kodeksu postępowania administracyjnego mogło wzbudzić wątpliwości cudzoziemca, co do sposobu ustalenia daty końcowej zakreślonego terminu. Organ nie kwestionuje twierdzenia skarżącego, że mając wątpliwości co do treści pouczenia zwrócił się o udzielenie stosownych wyjaśnień do pracownika organu, nie kwestionuje także treści tych wyjaśnień. Oceniając brak winy, organ administracji publicznej powinien przyjąć "obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy" (M. Jędrzejewska (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 322). Przy zastosowaniu tego miernika przywrócenie terminu nie byłoby dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (J. Krajewski (w:) Komentarz do k.p.c., 1999, s. 274). Powyższe okoliczności wskazują, że skarżący dochował należytej staranności, bowiem mając wątpliwości co do treści pouczenia zwrócił się o ich wyjaśnienie – i to nie do przypadkowej osoby, ale do pracownika organu prowadzącego postępowanie. W ocenie Sądu, w takich okolicznościach sprawy, tj. kiedy stroną jest cudzoziemiec, występujący osobiście i nie w pełni rozumiejący treść swoich obowiązków, pracownik organu, na którym ciąży obowiązek respektowania zasad postępowania administracyjnego w szczególności wyrażonych w art. 7 i art. 9 kpa, powinien precyzyjnie wskazać dzień zakończenia terminu do uzupełnienia braków formalnych. Opisane przez skarżącego – i nie zakwestionowane przez organ – zachowanie urzędnika, w ocenie Sądu nie realizuje ani zasady słusznego interesu obywatela, ani zasady informowania stron. Przerzucanie negatywnych skutków powyższych uchybień pracownika organu na skarżącego jest niedopuszczalne. Z powyższych względów, wobec uprawdopodobnienia przez skarżącego, że uchybienie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE nastąpiło bez jego winy., Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), orzekł o uchyleniu zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia Wojewody [...] z dnia [...].07.2017r. Nr [...].